Кіріспе

Жойылып кеткен теропод динозаврлар туысы

Allosauridae – кеш юра дәуірінде өмір сүрген орташа және ірі екі аяқты, ет жейтін аллозавроидты теропод динозаврлардың туысы. Allosauridae – бұл өте ескі таксономиялық топ, оны алғаш рет 1878 жылы американдық палеонтолог Отниел Чарльз Марш атады. Аллозавридтерге сүйектің бүйірлік бөлігіне қарай өсу процесі шектелген астрагал, бүйірлік кондильден үлкен медиал кондиль және кондильдердің бетіндегі көлденең ойыс тән.

Сипаттама

Аллозавридтердің жалпы анатомиясы басқа неотеропод динозаврларына тән, бұл отбасының құрамын анықтау қиындығына себеп болады. Типикалық 8 метрлік *Allosaurus fragilis* үлгісінің бас сүйегі шамамен 0,85 метрге жетеді. Премаксиллада бес тіс, ал жоғарғы жақта әдетте 16 тіс болады. Тіс тістеуішінде де әдетте 16 тіс кездеседі. Барлық тістер тісті және жануардың өмірі бойы үнемі жаңасымен алмастырылады. Аллозавридтердің бас сүйектері екі қабатты қырқалармен ерекшеленеді, олар мұрын және жас сүйектерімен қалыптасады. Бұл қырқалар кератин қабықшаларымен жабылған. Бас сүйегінде де маңызды бас сүйегі кинезисіне сәйкес белгілер бар: ми сауыты мен маңдай сүйектері арасындағы синовиалдық буын және тіс сүйегі мен бұрыштық/сурангулярлық арасындағы бос байланыс. Бұл бас сүйегінің қозғалғыштығы бас сүйектеріне түсетін күшті азайтып, аллозавридтерге аузын өте кең ашуға мүмкіндік берген. Аллозавридтерде 28 прекаудальді омыртқа (9 мойын, 14 арқалық, 5 сакральді) және шамамен 45–50 опал омыртқа болады. Жақ сүйегі өте созылған және жамбас аяғына дейін жетеді, бұл, басқа ірі динозаврлардағыдай, дененің салмағын демалыс күйінде қолдау үшін пайдаланылған деп есептеледі. Барлық дистальды фалангалардың ұштарында үлкен тырнақтар орналасқан, ал алдыңғы аяқтағылары әсіресе ұзын және олжаны ұстау және жұлуға ыңғайлы иілген.