Кіріспе

Чех канадалық Холокосттан аман қалған Джордж Жири Брэйди (9 ақпан 1928 жылы туған – 11 қаңтар 2019 жылы қайтыс болған) – Терезиенштадт (Терезин) және Аушвиц (Ошвицим, Польша) концлагерьлерінен аман қалған, кейіннен Канадада кәсіпкерлікпен айналысқан және 2008 жылы Онтарио орденімен марапатталған адам.

Холокост кезіндегі ерте өмір

Маркета мен Карел Брэдидің ұлы және Хана Брэдидің інісі Джордж Брэди 1939 жылдың наурызына дейін, нацистік Германия Богемия мен Моравияны басып алғанға дейін Чехословакияда қарапайым балалық шағын өткізді. Содан кейін оның еврей отбасы неміс басқыншыларының тарапынан күшейген шектеулерге және қуғын-сүргінге ұшырады. 1942 жылы Брэдидің ата-анасы балаларынан айырылып, түрмелерге және нацистік концлагерьдерге жіберілді, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталмас бұрын Аушвицте қаза тапты. Біраз уақыт Джордж пен Хана бір туысының үйінде тұрды; ол еврей емес еді, сондықтан бұл жұбайлар «ерекше құқықтары бар» аралас некеде болды және депортацияға ұшырамады. 1942 жылдың мамыр айында балалар Чехословакияның Прага қаласынан алыс емес жердегі Терезиенштадт гетто-лагеріне айдалды, онда Джордж Петр Гинц, Йехуда Бэкон және Курт Котоуц сияқты қырыққа жуық ұлмен Kinderheim L417-де бірге тұрды. Джордж пен Хана 1944 жылға дейін Терезиенштадтта болды, содан кейін олар Аушвицке жеке-жеке конвойлармен жіберілді – Джордж қыркүйекте еңбек лагеріне, ал Хана қазан айында, ол бірден газ камерасында өлімге кесілді. 2009 жылы ол Ларри Вайнштейннің «Хананың чемоданы» атты құжаттық фильмінде, Холокост кезінде қаза тапқан Брэдидің қарындасы Хана туралы баяндалды. 2016 жылы 28 қазанда Чехия президенті Милош Земаннан Холокостты еске алу жолындағы өмірлік еңбегі үшін марапат алуға тиіс болған. Бірақ президент, Брэдидің алыс туысы, Чехия үкіметінің министрі Даниэль Херман президенттің қарсылығына қарамастан, Тибеттің рухани көшбасшысы Далай-ламамен кездескеннен кейін, оған құрмет көрсетуден бас тартты. Өмірінде алған көптеген наградаларының ішінде Германия Федеративтік Республикасының Еңбегіне лайық ордені де бар еді. Джордж Брэди 2019 жылдың 11 қаңтарында Торонтода 90 жасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.