Қоршаған орта, әлеуметтік және басқару туралы есеп беру: тұрақтылық пен ашықтық

Кіріспе

ESG тұрақтылығы туралы есеп беру – ұйымның сыртына қаржылық емес нәтижелері туралы ақпаратты жария ету, ол ерікті, сұралған немесе талап етілген түрде болуы мүмкін. Тұрақтылық туралы есеп беру экологиялық, әлеуметтік, экономикалық және басқару мәселелеріне қатысты сапалық және сандық ақпаратты қамтиды. Бұл критерийлер көбінесе ESG (экологиялық, әлеуметтік және корпоративтік басқару) аббревиатурасымен біріктіріледі. Жарияланған есептерде қаржылық емес ақпаратты енгізу корпоративтік коммуникациядағы прогрессивті қадам және корпоративтік қатысу мен ашықтықты арттырудың тиімді жолы ретінде қарастырылады. Тұрақтылық туралы есептер компанияларға тұтынушылардың сенімін нығайтуға және әлеуметтік жауапкершілік бағдарламалары мен тәуекелдерді басқару туралы ашық ақпарат беру арқылы корпоративтік беделін жақсартуға көмектеседі. Мұндай коммуникацияның мақсаты – мүдделі тараптарға компанияның қызметіне әсер ететін, қаржылық сферадан тыс маңызды ақпаратқа кең қол жеткізуді қамтамасыз ету. Еуроодақта белгілі бір компаниялар үшін тұрақтылық туралы есеп беруді міндетті етуді Қаржылық емес есептілік туралы директива (NFRD) реттейді, ол жақында қайта қаралып, Корпоративтік тұрақтылық туралы есептілік директивасы (CSRD) деп аталды. Көптеген ұйымдар тұрақтылық туралы есеп берудің негіздерін ұсынады және компанияларды осы процесте бағыттау үшін стандарттар мен ұқсас бастамаларды жариялайды. Осы ұғымды сипаттау үшін қолданылатын терминология кең: ESG есептілігі, қаржылық емес есептілік, қосымша қаржылық есептілік, әлеуметтік есептілік, CSR есептілігі, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық және әлеуметтік-экологиялық есептілік.

Тарих

Корпоративтік тұрақтылық туралы есеп берудің экологиялық есеп берумен байланысты тарихы бар. Алғашқы мысалдар XVII және XIX ғасырлардың соңына дейін жетеді. Корпоративтік тұрақтылық туралы есеп беру практикасы корпоративтік әлеуметтік жауапкершіліктің (ӘЖЖ) көп өлшемді тұжырымдамасына және Еуропадағы корпоративтік басқарудың мүдделі тараптар моделіне негізделген. Бұл модель компанияны мүдделі тараптармен және қоршаған ортамен байланысы бар ұйым ретінде қарастыруға баса назар аударады. Фрименнің теориясына сәйкес, компанияның акционерлері ғана емес, сонымен қатар оның қызметкерлері, клиенттері, жеткізушілері, жергілікті қауымдастықтар, үкіметтер және жалпы қоғам ескерілуі керек. Осы көзқарас пайда болғаннан кейін көптеген компаниялар әлеуметтік жауапкершілік саласындағы жетістіктерін жариялауды кеңейтті. Компаниялардың өзі ұсынған ақпарат жұртшылыққа қабылданған шешімдердің жарияланған міндеттемелерге және олардың мүдделеріне сәйкес келіп-келмейтінін тексеру үшін қолжетімді алғашқы көрсеткіштер болып табылады. Бұл акционерлер мен қоғамның мүддесін қамтиды және болашақ ұрпақтарды да ескереді. Соңғы уақытта ұйымдардың қаржылық емес аспектілері туралы ақпарат беруге қызығушылық артып келеді. Компанияның ӘЖЖ көрсеткіштері енді инвестициялық шешімдерді қабылдаудағы маңызды факторлардың бірі болып табылады. Тұрақтылық туралы есеп беру практикасы 1980 жылдардан бері сиреп келген, бірақ соңғы жиырма жылда айтарлықтай кеңейді. Бұл, ең алдымен, экологиялық дағдарысқа жаһандық назар аударуға, тұрақты дамуға ортақ қызығушылыққа және соңғы екі онжылдықта ірі компаниялардың корпоративтік басқару саласындағы көптеген дау-дамаylarға (мысалы, Enron скандалы, Parmalat қаржылық алаялығы) және 2008 жылғы қаржы дағдарысына байланысты. Бұл жағдайлар мүдделі тараптардың сенімін жоғалтумен қатар, олардың ашықтықты күшейту және компаниялардан жақсы ақпарат алу үшін белсенділігін де арттырды. Осыған байланысты тұрақтылық туралы есеп беру қажеттілігі біртіндеп қалыптасты. Компаниялар бастапқыда осыны ерікті түрде жасады, қаржылық есептілікті пайдаланушылардың күмәнін азайту және мүдделі тараптардың сенімін қайта қалпына келтіру мақсатында жауапкершілікпен әрекет етуге дайын екендігін көрсетуді көздеді. Шын мәнінде, қоғамдық пікірде ӘЖЖ және оның нақты іске асырылуының маңызы артып келеді. Осы қызығушылық осы салада анықтамалық құжаттардың, нұсқаулардың, стандарттар мен ережелердің пайда болуына әкелді. Бұл ресурстар компанияларға көмектесумен және бағыт-бағдар берумен қатар, ақпараттың және байланыс әдістерінің белгілі бір деңгейде стандартталуына да мүмкіндік берді. Бағыттамаларды әзірлеудің мақсаты компанияларға нақты әдістеме ұсыну және жарияланған деректерді олардың пайдаланушылары үшін түсінікті, сенімді және салыстыруға болатын ету болып табылады. Есеп беру нұсқауларын жеке үкіметтік емес ұйымдар (осылайша, компаниялар оларды ерікті түрде қабылдайды) немесе соңғы уақытта үкіметтер міндетті стандарттар негізінде шығарады. Шын мәнінде, кейбір компаниялар үшін бұл ақпаратты жариялау міндетті болып табылады (төмендегі бөлімді қараңыз). Осы өзгерістерге орай кейбір консалтингтік фирмалар ESG кеңес беру қызметтерін ұсына бастады және компанияларға тұрақтылық туралы есептерді дайындауға көмектеседі. Компаниялар осы есептерді шығаруды таңдауына әртүрлі себептер бар, бірақ олардың негізі – ашықтық пен есеп беру. Көбінесе олар ішкі процестерді жақсартуға, мүдделі тараптарды тартуға және инвесторларды көндіруге бағытталған. Қаржылық емес ақпаратты жариялаудың жақсаруы есептілік жасайтын компаниялар үшін басқа да пайдалар әкелуі мүмкін. Атап айтқанда, тұрақтылық туралы есеп беру компанияның табысына және құнына оң әсер ететіні анықталды. ЭЫДҰ-ның пікірінше, ЭҚЖ критерийлері бойынша тұрақты жұмыс істейтін және олар туралы тиімді ақпарат беретін компаниялар жақсы қаржылық көрсеткіштерге ие болады. Бұл компаниялар, әдетте, әртүрлі инвесторлар базасынан пайда көреді, мысалы, белсенді басқарудағы инвестициялық портфельдерге немесе тұрақтылық индекстеріне енгізілген. Сонымен қатар, қаржылық емес міндеттемелерін тиімді жеткізетін және осы салада жоғары нәтижеге қол жеткізген компаниялар, әлеуметтік сенімділігі жоғары болғандықтан, таланттарды тартуға және ұстап қалуға ықтимал, өйткені бұл қызметкерлердің ынтасын арттырады және олардың құндылықтарына сәйкес келеді. Заң бойынша, АҚШ-та материалдық принцип публично саудаланатын корпорацияның қандай ақпаратты жариялауы керектігін анықтайды, яғни: "факт материалды болып есептеледі, егер ақылға қонымды инвестор бұл фактті қолжетімді ақпараттың 'жалпы жиынтығын' айтарлықтай өзгертетінін санаса, онда ол материалды болып есептеледі". Осы ретте, кейбір авторлар бірнеше факторларды қарастырып (ЭҚЖ критерийлері бойынша инвестициялық активтердің үлесі және ірі публично саудаланатын компаниялардың 90% астам бөлігі ЭҚЖ деректерін жариялайды деген фактіні қоса алғанда) ЭҚЖ деректері материалды болып табылатынын тұжырымдады. Басқа да құнды қағаздар шығаратын ұйымдардың да тұрақтылық туралы есеп беруге кірісуі жөн болуы мүмкін екені де ұсынылды. Тұрақтылық туралы есеп беру тақырыбы соңғы жылдары үнемі қайталанып тұратын тақырыпқа айналды және осы практика көбірек кәсібилендірілді. Алайда, мұндай есеп беруді қоршап тұрған құрылым тұрақты түрде дамуда және компаниялар өз тұрақтылық есептерінің пішіні, мазмұны және процесіне қатысты үнемі күшті сынға ұшырайды. Бұл талап фирмаларға, инвесторларға, тұтынушыларға және барлық мүдделі тараптарға көптеген мүмкіндіктер ұсынса да, бірқатар қиындықтар тудырады. Шын мәнінде, тұрақтылық туралы мәлімдемелердің маңызды және пайдалы болуы үшін жарияланған ақпарат тек шындыққа сәйкес және сенімді ғана емес, сонымен қатар тексерілуге және салыстырылуға болатын болуы керек. Үкіметтер компаниялардың қаржылық емес ақпаратты жариялауын қамтамасыз ету үшін ережелерді енгізуде. Австралияда компаниялар 2001 жылғы Корпорациялар заңы және 2007 жылғы Ұлттық жылыжай және энергия есеп беру заңына сәйкес қоршаған ортаға қатысты ақпаратын жариялауға міндетті. Қытайда компаниялар әлеуметтік жауапкершілік туралы ақпаратты жариялауға міндетті, ал Шанхай және Шэньчжэнь қор биржаларында тіркелгендері өздерінің корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік көрсеткіштерін жылдық есептеріне қосуға міндетті. Оңтүстік Африкада Йоханнесбург қор биржасында тіркелген компаниялар 2010 жылдың 1 наурызынан бастап аяқталатын барлық қаржы жылдары үшін біріктірілген есеп жариялауға міндетті. Солтүстік Америкада Бағалы қағаздар және биржа комиссиясы (SEC) Канада және АҚШ компанияларынан жылдық есептерінде қаржылық емес ақпаратты жариялауды талап етеді. Соңында, Еуропалық Одақтың 95/2014/EU директивасы ірі еуропалық компаниялар үшін міндетті қаржылық емес ақпарат беру практикасын енгізді. Үкіметтер мен қаржылық реттеушілер есеп беру талаптарын шығаруды және жаңартуды жалғастырып келеді, компаниялар өздерінің қаржылық емес ақпаратын жариялауға көбірек міндетті. Қаржылық емес ақпарат беруге назар аударудың артуы, ішінара, ЭҚЖ инвестицияларының өсуімен байланысты. ЭҚЖ инвестициялары – ЭҚЖ практикасы күшті компанияларға бағытталған инвестициялау түрі. Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму конференциясы (ЮНКТАД ISAR) 2022 жылы Африкалық аймақтық тұрақтылық және СДГ есеп беру серіктестігін құрды. 2023 жылдың наурыз айына қарай серіктестікте 27 африкалық елден корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік желілері және/немесе министрліктерді қоса алғанда 53 мүше бар.

Corporate sustainability reporting has a history linked to environmental reporting. Early examples have been traced to the seventeenth and late nineteenth centuries

Corporate sustainability reporting practice is rooted in the multidimensional concept of CSR and in the stakeholders model of corporate governance in Europe, which places emphasis on the importance of understanding the company as an entity with relationships with its stakeholders and the environment. According to Freeman's theory, the company's shareholders are not the only ones to be considered, but also its employees, customers, suppliers, local communities, governments: the society in the broadest sense. With the emergence of this approach, the first response of many companies has been to expand the communication of their achievements in terms of social responsibility. Information disclosed by companies themselves are the first indicators that can be received by the public in order to verify whether the decisions taken meet the announced commitments, as well as its own interests. This means that both shareholders and society in general are concerned, while also taking future generations into account. Recently, there has been a growing interest in communications relating to the extra financial aspects of organizations: CSR performance is now one of the factors considered in investment decisions. The practice of sustainability reporting has existed in a scattered way since the 1980s but has really expanded over the last twenty years. This is notably due to the global awareness of the ecological crisis and the common interest in sustainable development, but also to the numerous corporate governance scandals of large companies (Enron scandal, Parmalat Financial Fraud ) over the last two decades or the financial crisis of 2008. In addition to eroding stakeholder trust, these circumstances have increased their activism for broader transparency and ensuring better information from companies. In this context, the need for sustainability reporting has gradually emerged. It was carried out by companies initially on a voluntary basis, with the aim of mitigating some of the skepticism of users of financial reports and restoring the trust of stakeholders by expressing a willingness to behave responsibly. Indeed, CSR and its concrete implementation are increasingly valued by public opinion. This interest has led to the emergence of reference frameworks, guidelines, standards and regulations in this area. In addition to helping and guiding companies, this range of resources has also allowed for a certain standardization of both the information disclosed and the method of communication. The objectives of developing guidelines are to provide companies with a concrete methodology and to make the published data understandable, credible and comparable for their users. Reporting guidelines are issued either by private non governmental organizations (whose adoption by companies is therefore voluntary), or more recently by governments on the basis of mandatory standards. Indeed, for some companies, this disclosure has been made mandatory (see next section). In line with these developments, some consulting firms have started ESG advisory services and help companies to draft their sustainability reports. There are a variety of reasons that companies choose to produce these reports, but at their core they are intended to be "vessels of transparency and accountability". Often, they are also intended to improve internal processes, engage stakeholders and persuade investors. Improved disclosure of non financial information can have other benefits for reporting companies. In particular, the adoption of sustainability reporting has been found to have a positive impact on company performance and value. OECD suggests that companies showing sustainable performance on ESG criteria and communicating effectively about them seem to enjoy better financial performance. These companies generally benefit from a more diversified investor base, for example through their inclusion in actively managed investment portfolios or sustainability indices. In addition, companies that effectively communicate their non financial engagements and have a high performance in this area are more likely to attract and retain talents thanks to their greater social credibility, as this stimulates employees' motivation and meets their values. As a matter of law, in the United States, the materiality principle controls whether a publicly traded corporation must disclose certain information, that is: "a fact is material if there is a substantial likelihood that the fact would have been viewed by a reasonable investor as having significantly altered the ‘total mix’ of information available." In this case, some authors have examined and applied several factors (including the percentages of managed investment assets that are screened for ESG criteria, plus the fact that over 90% of large publicly traded companies publish ESG data) and concluded that ESG data qualifies as being material. It has also been suggested that other organizations that issue securities may also be well advised to also engage in sustainability reporting. The topic of sustainability reporting has become a recurring theme in recent years and the practice has been increasingly professionalized. However, the framework surrounding such reporting is in constant evolution and companies are increasingly challenged by the form, content and process of their sustainability reporting. While this requirement presents multiple opportunities for firms, investors, consumers and all stakeholders, it also creates a number of challenges. Indeed, for sustainability statements to be relevant and useful, the information disclosed must not only be realistic and reliable, but also verifiable and comparable. Increasingly, governments are introducing regulations to ensure that companies disclose NFR information. In Australia, companies must disclose information on their environmental performance under the Corporations Act 2001 and the National Greenhouse and Energy Reporting Act 2007. In China, companies must disclose social responsibility information while those listed on the Shanghai and Shenzhen Stock Exchanges must include their corporate social responsibility performance in their annual reports. In South Africa, companies listed on the Johannesburg Stock Exchange must publish an integrated report for all financial years ending on or after March 1, 2010. In North America, the Securities and Exchange Commission requires Canadian and US companies to disclose non financial information in their annual reports. Finally, the European Union Directive 95/2014/EU introduced mandatory NFR practices for large European companies. As governments and financial regulators continue to issue and update reporting requirements, companies are increasingly obligated to disclose their non financial information. The increased focus on NFI reporting has been driven, in part, by the rise in ESG investing. ESG investing is a form of investing that focuses on companies with strong ESG practices. The United Nations Conference on Trade and Development International Standards of Accounting and Reporting (UNCTAD ISAR) founded the African Regional Partnership for Sustainability and SDG Reporting in 2022. The collaboration has 53 members as of March 2023, including national corporate social responsibility networks and/or ministries from 27 African nations.

Еуропалық Одақ

Еуропада тұрақтылық есебін жүргізуге арналған заңнамалық база 2014/95/EU директивасы (қаржылық емес есептілік туралы директива немесе NFRD) негізінде құрылған, ол Еуроодақтың мүше мемлекеттері үшін қаржылық емес ақпарат бойынша бірыңғай реттеуші аясты қамтамасыз етеді. Бұл директива қаржы жылында орташа есеппен 500-ден астам қызметкері бар ірі қоғамдық мүддедегі кәсіпорындарға, сондай-ақ жеке кәсіпорындар мен біріктірілген топтарға қолданылады. Директиваның қолданылу саласына кіретін компаниялардың консолидацияланған негізде баланс сомасы 20 миллион еуродан және/немесе түрақы 40 миллион еуродан аспауы тиіс. 2021 жылға қарай Еуропадағы шамамен 11 600 компания оның қолданылу саласына кірді. 2014 жылғы 22 қазандағы Еуропалық Парламент пен Кеңестің 2014/95/EU директивасы 2013/34/EU директивасын кейбір ірі кәсіпорындар мен топтардың қаржылық емес және әртүрлілік туралы ақпаратты жариялауына қатысты өзгертеді. 2013/34/EU директивасына екі бап (19а және 29а) қосылды, бұл кейбір компаниялардан әлеуметтік және қоршаған ортаға қатысты мәселелерді қалай басқаратыны және шешетіні туралы ақпаратты алғаш рет жариялауды талап етеді. Бұл жаңартылған директива Еуроодақтың барлық мүше мемлекеттеріне қолданылады. Олар директиваның талаптарына сәйкес келетін заңдарды, ережелерді және әкімшілік шараларды қабылдауы керек, сондай-ақ компаниялардың есеп беру жүктемесін азайтуы керек. 2020 жылдың ақпаннан маусым айына дейін директиваның ережелерін қайта қарау бойынша әртүрлі мүдделі тараптардың пікірлерін жинау үшін кең ауқымды қоғамдық талқылау ұйымдастырылды. Осы талқылаудың нәтижесінде Еуропалық Комиссия 2021 жылғы 21 сәуірде NFRD-ны Корпоративтік тұрақтылық есебі туралы директива (CSRD) енгізу арқылы қайта қарау туралы ұсыныс жасады. 2023 жылдың желтоқсанында инфляцияның әсерін ескере отырып, ЕО-да компаниялар мен топтардың мөлшерін анықтау үшін қолданылатын ақшалай критерийлерге өзгерістер енгізетін жаңа ЕО заңнамасы күшіне енді. Бұл өзгерістер CSRD-ға жататын компаниялардың санын азайтады.

In Europe, the legislative framework for sustainability reporting practices is based on Directive 2014/95/EU (Non Financial Reporting Directive or NFRD), which provides a uniform regulatory framework for non financial information for EU Member States. This Directive applies to large public interest undertakings with more than 500 employees on average during the financial year, both single undertaking and consolidated groups. Companies falling within the scope of the Directive must also have a balance sheet total exceeding EUR 20 million and/or a turnover exceeding EUR 40 million, where applicable, on a consolidated basis. By 2021, approximately 11,600 companies in Europe were in its scope of application. Directive 2014/95/EU of the European Parliament and of the Council of 22 October 2014 amends Directive 2013/34/EU in relation to the disclosure of non financial and diversity information by certain large undertakings and groups. Two articles (19a and 29a) are inserted into Directive 2013/34/EU, now requiring, for the first time, certain companies to disclose information on how they operate and manage social and environmental challenges. This updated directive applies to all Member States of the European Union. They must bring into force the laws, regulations and administrative provisions needed to comply with the Directive. and reducing the administrative burden on companies in terms of reporting. A broad public consultation was then organised from February to June 2020 to gather input and opinions from various stakeholders regarding the review of the Directive's provisions. The outcome of this consultation is the European Commission's proposal on 21 April 2021 to revise the NFRD by introducing the Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). New EU legislation came into force in December 2023 to introduce changes to the monetary criteria by which company and group sizes are defined in the EU to address the impact of inflation. The changes reduce the number of companies which are subject to the CSRD.

Сын

Қоғамға оң әсер ету мақсатына қарамастан, тұрақтылық туралы есеп беру әртүрлі сынға ұшырайды. Біріншіден, компаниялар өздерінің саласы мен ұйымына ең жақсы сәйкес келетін есептілік аясын таңдай алады, бірақ бұл еркіндік стандарттаудың жоқтығын білдіреді, ол тұрақтылық туралы есептіліктің тиімділігіне кедергі келтіреді. Шын мәнінде, есептілік аяларының көбеюі нарықта жарияланған ақпаратты түсіндіруді қиындатады, тұрақтылық туралы есептіліктің ашықтық пен компаниялардың өнімділігін салыстыру сияқты негізгі мақсатынан алшақтатады. Қаржылық емес ақпаратты салыстыру мәселесіне қатысты шешімді Eуропалық Комиссия жаңа CSRD аясында EFRAG әзірлеген еуропалық стандарттарды құру арқылы ұсынады. Еуропалық Одақтың пікірінше, бірыңғай стандарт енгізу компаниялар үшін ақпаратты жариялау шығындарын азайтады және инвесторлар мен мүдделі тараптар үшін ақпаратты салыстыруды және пайдалануды жақсартады. Тағы бір сын – компаниялардың осы процеске кірісу себептері. Қоғамдық пікір бұл бастамаларды бағалай бастағандықтан, компаниялар корпоративтік әлеуметтік жауапкершілікті этикалық негіздерден гөрі бәсекелестік артықшылық ретінде қарастыруға бейім. Сондықтан кейбір мүмкіндікшіл компаниялар ашықтық мақсаттарынан гөрі өз мүдделерін басымдыққа қойып, бұл күш-жігерді құлдыратуға ықпал етуі мүмкін. Басқа компаниялар экологиялық деректерге қатысты жағымсыз ақпаратты жасырып немесе жағымды ақпаратты ашық жариялап, шындықты бұрмалау арқылы тұрақтылық туралы есептерін манипуляциялау арқылы жағымды корпоративтік имиджді көрсетуі мүмкін. Мұндай әрекеттер «жасыл бояу» деп аталатын практикамен байланысты болуы мүмкін. «Жасыл бояуға» бейімділіктің себебі – компаниялар тұрақтылық туралы есеп беру үшін таңдай алатын жеке бастамалардың кең ауқымы. Шын мәнінде, осы бастамалардың көп бөлігі жеке үкіметтік емес ұйымдар (GRI, IIRC, SASB, CDP) тарапынан жүзеге асырылады және соңғы кезде ғана кейбір үкіметтер мен Еуропалық Комиссия сияқты үлттық емес институттар міндетті стандарттарды (NFRD/CSRD және Комиссияның EMAS бойынша ұсынымдары) әзірлеуде. Осылайша, компаниялар өз мақсаттарына сәйкес келетін бастаманы таңдауға мүмкіндік алады, олар сенімділікпен немесе өнімділік үшін жасалған. Сонымен қатар, жеке сектордың бастамалары қоғамның болашағы үшін қажетті радикалды экологиялық және әлеуметтік өзгерістерді жасауға және компанияның ниеттерінің нақтылығын қамтамасыз етуге қабілетті екендігіне күмән туындайды. Бұл практиканың тағы бір кемшілігі – Еуропада заң бойынша есеп беруге міндетті компаниялар үшін қазіргі уақытта ЕО деңгейінде үйлестірілген бақылау ережелері жоқ. Осы директиваны іске асыратын көптеген мүше мемлекеттерде ұлттық бақылау осы тұрақтылық деректерінің өндірілуін қарапайым тексерумен шектеледі. Егер компаниялар ақпаратты жариялау туралы заңдық міндеттемелерді орындамаса, санкциялар да Еуропалық деңгейде белгіленбеген. Бұл ұлттық деңгейде қатаң қадағалауды енгізуге және компаниялар оны сақтауына кедергі келтіреді.

Despite its purpose of having a positive impact on society, sustainability reporting is the subject of various criticisms. First, while companies can refer to the reporting framework that best fits their industry and organization, this freedom implies a lack of standardization that hinders the effectiveness of the sustainability reporting concept. In fact, the multiplication of reporting frameworks makes published information more difficult to interpret in the markets, taking sustainability reporting away from its main objective of transparency and comparison between firms’ performance. One solution to this issue of comparability of non financial information is proposed by the European Commission through the creation of European standards built by EFRAG, in the context of the new CSRD. According to the EU, by putting forward a unique standard, this will reduce the costs of disclosure for companies and improve the way investors and stakeholders compare and use the information disclosed. Another point of criticism concerns the reasons why companies embark on this process. Indeed, as public opinion increasingly values these initiatives, companies tend to perceive CSR more as a competitive advantage putting aside ethical reasons. Some opportunistic companies can therefore contribute to discrediting the effort by prioritizing their own interests over transparency objectives. Other firms may go even further by manipulating their sustainability reports in order to present a more attractive corporate image, either by hiding negative information or by over disclosing positive information regarding environmental data, which may distort reality. Such behaviour can be associated with the practice known as greenwashing. This tendency towards greenwashing may also stem from the wide range of private initiatives that can be chosen by companies to report on sustainability. Indeed, a large part of these initiatives are taken by private non governmental organisations (GRI, IIRC, SASB, CDP ) and it is only recently that some governments or supranational institutions, such as the European Commission, are developing mandatory standards (NFRD/CSRD and the Communication on the Commission's guidelines, EMAS, ). Companies can therefore choose the initiative that best suits their objectives, whether they are set out of conviction or for performance reasons. Finally, some doubts are raised as to the real capacity of private sector initiatives to generate radical environmental and social changes necessary for the future of society and to ensure a real legitimacy of the firm's intentions. Another alleged pitfall of this practice is that, for the companies that are legally obliged to report in Europe, there are currently no harmonized control rules at the EU level. For most of the Member States implementing this directive, the national designed control stops at the simple verification of the production of these sustainability data. As for sanctions in case of non compliance with the legal obligation to publish information, they are not prescribed at the European level either. This constitutes a disincentive to introduce strong supervision at national level, and to respect it for companies.

Эпистемологиялық ойлар

Дәстүрлі есеп беруді қаржылық емес ақпараттың күрделілігіне бейімдеудің қиындығы осы тұжырымдамаға қосымша сын ретінде қарастырылуы мүмкін. Расында, қаржылық есеп беру өзінің мәні бойынша сандық, тексеруге оңай және сенімді болса, қаржылық емес ақпарат мүдделі тараптар алдында заңдылыққа ие болу үшін күресіп жатыр. Бұл мәселені шешу үшін кейбір компаниялар қолданыстағы қаржылық есеп беру құралдарын пайдаланып, этикалық қағидаларға бейімделген жаңа құралдар құруда. Дегенмен, мұндай бастамаларды корпоративтік әлеуметтік жауапкершілік саласында жетістіктерге қол жеткізген компаниялар жүзеге асырады, ал шағын және орта бизнес сияқты кіші компаниялар үшін бұл қиындық тудыруы мүмкін. Осы тұрғыда, тұрақтылық есебі үш санатқа бөлінеді: Baret and Helfrich (2019) бойынша,

KPI сияқты сандық өлшемдер баяндамалардың сапасын арттыруда маңызды рөл атқарады. Алайда, компаниялардың өз әсерін сандық түрде өлшеу мүмкіндігі тек объективті көрсеткіштердің болуына ғана емес, сонымен қатар олар өлшейтін нәрселерге бақылау деңгейіне де байланысты (мысалы, жеткізушілерге қатысты көрсеткіштер). Сонымен қатар, көптеген зерттеулер қаржылық емес KPI-лердің, әсіресе қызметкерлердің өнімділігі, қоғам, қоршаған орта және инновациялармен байланысты көрсеткіштердің нақты сенімділігіне қатысты алаңдаушылық тудырады. Ерекше көзге түсетін нәрсе – қолданылатын өлшемдер мен форматтардың салыстырылмауы сандық көрсеткіштерді тұрақты түрде қолдануға кедергі келтіреді. Бұл тенденцияны бір деректерді өлшеудің әртүрлі әдістерінде де, әлеуметтік немесе экологиялық ақпаратты көрсету үшін компаниялардың таңдауы мүмкін көрсеткіштердің алуан түрлілігінде де байқауға болады. Ақырында, компанияның тұрақты өнімділігінің өзгеруі туралы есеп беру үшін түрлі көрсеткіштер қажет болғамен, танылған стандарттар (мысалы, GRI) компаниялар үшін пайдалы нұсқаулар бола алады. Дегенмен, кейбір авторлардың пікірінше, дұрыс және тұрақты есеп беруді қамтамасыз ету үшін кәсіпорындарға өздерінің ерекше ерекшеліктеріне бейімделген көрсеткіштерді әзірлеу маңызды болып қала береді.