Кіріспе

1890-1970 жылдары өндірілген патенттік дәрі

Доктор Уильямстың ақшыл адамдарға арналған қызғылт таблеткалары – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында ферросульфат және магний сульфаты құрамындағы патенттік дәрі. Оны G. T. Fulford & Company компаниясының сауда бөлімшесі болып табылатын Dr. Williams Medicine Company шығарған. Бұл дәрі хореяны, газет беттерінде жиі "Изге Витус биі" деп аталатын ауруды, сондай-ақ "локомоторлық атаксияны, жартылай параличті, сейстиканы, нервтік ревматизмді, жүйке бас ауруын, грипп салдарынан туындаған жүрек қағудың бұзылуын, денесінің сарғыш түске енуін, ер және әйел адамдардағы барлық түрдегі әлсіздікті" емдейді деген уәде берілген. Таблеткалар рецептсіз сатылатын.

Тарих

1890 жылы G. T. Fulford & Company жергілікті дәрігер Уильям Джексон жазып берген таблетканы тапқаннан кейін доктор Уильямстың қызғылт таблеткаларын әлсіз адамдарға арналған (pale people) ретінде 53,01 долларға өндіру құқығын сатып алды және оны доктор Уильямс Медициналық компаниясы арқылы сата бастады. Айова штатындағы Гранд-Джанкшен М. Е. шіркеуінің пасторы Инох Хилл 1900 жылдардағы көптеген жарнамаларда өнімді қолдап, оның өзіне күш бергенін және созылмалы бас ауруларын емдегенін мәлімдеді. Ақырында, бұл өнім бүкіл әлемде 82 елде, оның ішінде туған Канадасы, АҚШ және Еуропа елдерінде жарнамаланды. XIX ғасырдың соңында таблеткаларды Ұлыбританияда америкалық бизнесмен Джон Морган Ричардс сатты. "Қызғылт таблеткалар" Британ империясының барлық аймақтарында кеңінен қолданылды, және Оңтүстік-Шығыс Азия тарихшысы Мэри Килклин Кодидің айтуынша, "егер сола топи, омыртқаны қорғаушы жамылғы және холера белбеуінің қорғауы жеткіліксіз болса, еуропалықтар ақ адамның ауыртпалығын көтерудің қиындықтарын жеңілдету үшін әрқашан қызғылт таблеткаларға сенуге болатын". Қызғылт таблеткалар тек Еуропаға ғана емес, оның "таңғажайып" қасиеттері туралы әңгімелер тіпті Мысырға дейін жетті. 1890 жылы Джон МакКензи есімді, журналистика саласында тәжірибесі бар, табысты канадалық бизнесмен өнімді насихаттауға көмектесті. 1892 жылы ол медицина компаниясының директоры болып тағайындалды және 1929 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1905 жылы G. T. Fulford & Company компаниясын құрған канадалық сенатор Джордж Тейлор Фулфорд аға автокөлік апатында қаза тапқаннан кейін Джордж Тейлор Фулфорд ІІ отбасылық бизнеске қатысты. Бүгінде Джордж Тейлор Фулфорд ағаның Броквилл, Онтариодағы үйі, Фулфорд Плейс, патенттелген дәрілік өнімдердің табысын көрсететін туристік орынға айналды. 1991 жылы ол Онтарио мұра қорына тиесілі болды.

Құрамында бар заттар

Қызғылт түсті қантпен қапталған таблеткалардың 1909 жылы Британдық медицина қауымдастығы үшін жасалған талдауында, олардың құрамында темір сульфаты, калий карбонаты, магний, ұнтақталған жеміс шәрбаты және қант бар екені анықталды. Талданған үлгіде таблеткалардағы темір сульфатының шамамен үштен бірі тотыққан, нәтижесінде таблеткалар "өте салмақсыз дайындалған" деген тұжырым жасалды. Формула бірнеше рет өзгертілді, ал бір кезде дәрілдік әсері бар алоэ де кірді, ол Бичэм таблеткаларының басты құралы болды. Таблеткалар 1970 жылдары нарықтан алынып тасталды.