Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қилыч Али Паша мешіті (Kılıç Ali Paşa Cami) – 1580 және 1587 жылдар аралығында 90 жастағы Мимар Синан жобалаған және салған кешеннің орталық бөлігінде орналасқан мешіт. Мешіттің құрылысы 1578–1580 жылдары аяқталған. Кешен Түркияның Стамбул қаласындағы Бейоғлу ауданының Тофане шағын ауданында орналасқан. Ол Капудан-и Дерья (Бас адмирал) Қилыч Али Паша үшін салынды, оған теңіз жағасына салу тапсырылды, себебі ол адмирал болған. Кешенге мешіт, медресе, хамам, түрбе және фонтан кіреді. Қилыч Али Паша мешіті бастапқыда Босфордың жанында тұрған, бірақ алдындағы су толып қалғандықтан, қазір басқа ғимараттармен қоршалған (әсіресе, ол қазір Галатапорт круиздік терминалына қарап тұр).
The Kılıç Ali Pasha Mosque (Kılıç Ali Paşa Cami) is a mosque at the heart of a complex designed and built between 1580 and 1587 by Mimar Sinan, who at the time was in his 90s. The mosque itself was constructed in 1578–1580. The complex is located in the Tophane neighbourhood of the Beyoğlu district of Istanbul, Turkey. It was built for the Kapudan i Derya (Grand Admiral) Kılıç Ali Pasha who was told to build it beside the sea because he was an admiral. The complex consists of a mosque, a medrese, a hamam, a türbe, and a fountain. The Kılıç Ali Pasha Mosque originally stood right beside the Bosphorus, but since the water in front of it has since been filled in, it is now surrounded by other buildings (in particular it now faces the Galataport cruise terminal).
Аула
Аулада намазға дайындалу үшін мәрмәрден жасалған, сегіз бағанасы және күмбезі бар тазару фонтаны орналасқан. Сыртқы галереяның батыс жағында он екі бағана, ал әр шетінде үштен бағаналармен тірелген еңіс шатыры бар, барлық бағаналарының жоғарғы бөлігі ромб пішіндес. Ортасында мәрмәр есік мешітке кіреберіс қызметін атқарады. Көрімдікте Мимар Синан жобалаған күмбезі бар Қылыш Али Пашаның сегізбұрышты түрбесі орналасқан. Оның ағаш есіктері аналық инжумен әшекейленген.
The courtyard contains a marble fountain for ablutions before prayer with eight columns and a dome. The outer porch has a sloping roof supported by twelve columns on the west façade and three at each end, all with rhombus shaped capitals. In the center a marble portal leads into the mosque. The graveyard contains the octagonal türbe of Kılıç Ali Pasha with a dome designed by Mimar Sinan. Its wooden doors are inlaid with mother of pearl.
Медресе
Мешіттің оңтүстік-шығыс бұрышына қарама-қарсы орналасқан медресеге жақын төртбұрыш келген. Оны Мимар Синан жобалаған жоқ болуы мүмкін, себебі ол оның "Тазкират әл Абния" атты ресми еңбектерінің тізімінде кездеспейді.
The medrese, opposite the southeast corner of the mosque, is almost square. It's possible that it was not designed by Mimar Sinan since it doesn't appear in the official list of his works, the Tazkirat al Abniya.
Хамам
Мешіттің оң жағында 1583 жылы салынған хамам орналасқан. Шыны есіктерден кіргенде екі жағында екі бөлек soğukluks (салқын бөлме) орналасқан, ал олардың арасында алтыбұрышты гарарет (сұңғыш бөлме) бар. Гарареттің алты қабырғасының төртеуі ашық суға түсуге арналған ойыстармен жабдықталған, ал қалған екеуі soğukluks-қа ашылады. Согуклуктардың орналасуы және гарареттің жоспары Синанның басқа сақталған хамамдарындағы дәстүрлі орналасудан өзгеше.
To the right of the mosque is the hamam, completed in 1583. The glass doors lead into two separate soğukluks (cool rooms) on either side of the hararet (caldarium hot room) which is hexagonal in plan with open bathing places in four of its six arched recesses, the other two opening on to the soğukluks. The placement of the soğukluks and the plan of the hararet differ from the usual layout used by Sinan in other surviving hamams.
Мешітпен байланысты оқиғалар
Түрік зерттеушісі Расих Нури Илери кешеннің құрылтай құжаттарын зерттегеннен кейін, испан жазушысы Мигель де Сервантес оның салынуы барысында құл болғандығын, тіпті оның "Дон Кихот" романындағы тұтқын кейіпкері сияқты екенін мәлімдеді. Қылыш Али паша өмірінің соңында мешіт салуға бейімделген кезде, ол мемлекеттен жер беру туралы өтініш жасады (Осман империясындағы барлық жер мемлекеттің меншігінде болды). Ол мен бас уәзір Рүстем паша өте жақын болмағандықтан, уәзірдің: "Ол адмирал болғандықтан, мешітін теңізде салсын", - деген сөзі жеткені айтылады. Бұл оны тоқтатпады, Қылыш Али паша аймақтың түкпір-түкпірінен тастар әкеліп, құрлыққа тар жолмен жалғанған жасанды аралда мешіт салдырды. Бүгінде мешіт құрлықтың ішінде орналасқан, себебі су жаңа порт салыну кезінде толтырылды.
After an examination of the complex's foundation documents, the Turkish researcher Rasih Nuri İleri claimed that the Spanish writer Miguel de Cervantes had been a slave during its construction, like the captive character in his novel Don Quixote. When Kılıç Ali Pasha decided to endow a mosque toward the end of his life, he applied to the state for a grant of land (all land in the Ottoman Empire belonged to the state). He and the Grand Vizier Rüstem Pasha disliked each other intensely, so the Vizier is reported to have said: "Since he is the admiral, let him build his mosque on the sea." Undeterred, Kılıç Ali Pasha had rocks brought from all over the region and built the mosque on an artificial island connected to the mainland by a narrow causeway. The mosque is now well inland, since the water was filled in during the construction of a modern port.