Анодолухисары – Стамбулдағы ең ежелгі түрік архитектуралық құрылысы. 1393-1394 ж. салынған ортағасырлық Осман қамалы. Босфор бұғазының тарихи маңызы зор.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Стамбулдағы қамал, Түркия.
Fortress in Istanbul, Turkey
Анадолухисары, тарихи атауы Гүзельце Хисар ("Әдемі қамал") – Босфордың Анадолы (Азия) жағында, Түркияның Стамбул қаласында орналасқан ортағасырлық Осман қамалы. Бұл кешен – Стамбулда салынған ең көне түрік сәулеттік құрылысы және қаланың Бейкоз ауданындағы айналасындағы ауданға да осы атау берілген.
Anadoluhisarı , known historically as Güzelce Hisar ("the Beauteous Fortress") is a medieval Ottoman fortress located in Istanbul, Turkey on the Anatolian (Asian) side of the Bosporus. The complex is the oldest surviving Turkish architectural structure built in Istanbul, and further gives its name to the neighborhood around it in the city's Beykoz district.
Тарих
Анадолухисары 1393 және 1394 жылдар аралығында Осман сұлтан Баязид I-нің тапсырмасымен, сол кездегі Византияның Константинополь қаласын қоршауға дайындалу мақсатында салынды. Қамалдың ауданы 1,5 км² құрайды және ол Босфордың ең тар жерінде орналасқан, мұнда бұл бұғаздың ені шамамен 700 метр ғана. Оңтүстік жағы Гексу (Аретос) арнасымен шектеледі және бұл жерде бұрын Уран құдайына арналған римдік ғибадатхананың қираған қалдықтары болған. Басты назарда күзеттік бекініс ретінде салынған цитадельде, дөңгелек емес бесбұрышты қабырғалардың ішінде биіктігі шамамен 20 метрлік төртбұрышты басты мұнарасы және бұрыштарында бес күзет мұнарасы бар. Константинополь 1394 жылдан бастап блокадаға алынды, бірақ Баязидтің жорығы алдымен Никополистің крест жорығымен тоқтатылды, содан кейін Анкара шайқасында жеңіліске ұшырады. Одан кейін 11 жылдық азамат соғысы болды, нәтижесінде Мехмед I таққа отырды. Оның немересі, сұлтан Мехмед II қамалдың қабырғасын екі метрлік қалыңдықпен және үш қосымша күзет мұнарасымен нығайтып, қойма және тұрғын үйлерді қоса алғанда, қосымша құрылыстар салды. Константинопольді қайтадан жаулап алу мақсатындағы жаңа әскери науқанның бір бөлігі ретінде Мехмед II Босфордың ар жағына Анадолухисарының қарсы жатқан Румелихисары деп аталатын бауырлас бекінісін салды. 1453 жылы екі қамал бірлесіп, Босфордағы барлық теңіз трафигін тоқтатты, осылайша Осман империясының Константинополь қаласын (кейін Стамбул деп аталды) жаңа империялық астанасы ету мақсатына жетуіне көмектесті. Османдықтар қаланы жаулап алғаннан кейін Анадолухисары кеден үйі және әскери түрме ретінде пайдаланылды, бірақ бірнеше ғасырдан кейін күйреуге ұшырады. Осман империясының құлауынан және 1923 жылы Түркия Республикасының құрылуынан кейін, жаңадан құрылған Түркия Мәдениет министрлігі 1991-1993 жылдары бұл жерді қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Бүгінде Анадолухисары Босфордың бұл бөлігіне көрнекті көрініс сыйлайды, айналасындағы ағаштан жасалған ялы үйлерімен үйлеседі және тарихи ескерткіш ретінде қызмет етеді, бірақ ол қазірге дейін жалпы жұртқа ашық емес. Соңғы қалпына келтіру жұмыстары 2021 жылы басталған Стамбул қалалық муниципалитетімен жүргізілуде.
Anadoluhisarı was built between 1393 and 1394 on the commission of the Ottoman Sultan Bayezid I, as part of his preparations for a siege on the then Byzantine city of Constantinople. Constructed on an area of , the fortress is situated at the narrowmost point of the Bosporus, where the strait is a mere wide. The site is bound by Göksu (Aretòs) creek to the south, and was previously home to the ruins of a Roman temple dedicated to Uranus. Erected primarily as a watch fort, the citadel has a tall, quadratic main tower within the walls of an irregular pentagon, with five watchtowers at the corners. Constantinople was blockaded from 1394 on, but Bayezid's campaign was first interrupted by the Crusade of Nicopolis, and then ended with his defeat at the Battle of Ankara. An 11 year civil war followed, which ended with the ascent of Mehmed I to the throne. His grandson, Sultan Mehmed II reinforced the fortress with a two meter thick wall and three additional watchtowers, and added further extensions, including a warehouse and living quarters. As part of his plans to launch a renewed military campaign to conquer Constantinople, Mehmed II further built a sister structure to Anadoluhisarı across the Bosphorus called Rumelihisarı. The two fortresses worked in tandem in 1453 to throttle all maritime traffic along the Bosphorus, thus helping the Ottomans achieve their goal of making the city of Constantinople (later renamed Istanbul) their new imperial capital. After the Ottoman conquest of the city, Anadoluhisarı served as a customs house and military prison, and after several centuries, fell into disrepair. After the fall of the Ottomans and the 1923 establishment of the Republic of Turkey, the newly created Turkish Ministry of Culture tended to and ultimately restored the site in 1991–1993. Today, Anadoluhisarı lends a picturesque appearance to its corner of the Bosphorus alongside the timber yalı homes that define the neighborhood, and functions as a historical site, although it is not open to the public. The latest restoration was conducted by Istanbul Metropolitan Municipality which started in 2021.