Софен – ежелгі Армения патшалығының оңтүстік-батыс провинциясы. Тарихы 8-7 ғасырларға дейін созылады, қазіргі Түркия аумағында орналасқан. Армения тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Софен (немесе Չորրորդ Հայք,;) – ежелгі Армения патшалығының оңтүстік-батыс провинциясы, сондай-ақ Рим империясының аймағы. Аймақ қазіргі Түркияның оңтүстік-шығысында жатыр.
Province of the ancient kingdom of Armenia
the kingdom
Sophene ( or Չորրորդ Հայք, ; [[wikt:Σωφηνή) was a province of the ancient kingdom of Armenia, located in the south west of the kingdom, and of the Roman Empire. The region lies in what is now southeastern Turkey.
Тарих
Софенге айналатын аймақ б.з.д. VIII-VII ғасырларда Арарат (Урарту) патшалығының құрамында болды. Б.з.д. VIII ғасырының басында аймақты өзінің патшалығымен біріктіргеннен кейін, Урарту патшасы Аргиштис I көптеген тұрғындарын жаңадан салынған Эребуни қаласына (қазіргі Ереван) қоныстандырды. Шамамен б.з.д. 600 жылы Софене жаңадан пайда болған ежелгі Арменияның Оронтидтер патшалығының құрамына кірді. Бұл әулет алдымен Медия империясы, кейін Ахеменид империясы кезінде Арменияның сатраптары ретінде қызмет атқарды. Б.з.д. 330-шы жылдардағы Ұлы Александрдың жорықтарынан және Ахеменид империясының келесі кездегі құлдырауынан кейін Софене жаңадан тәуелсіз Ұлы Армения патшалығының құрамында қалды. Б.з.д. III ғасырының басында Армения патшалығын әлсіретуге тырысқан Селевкидтер империясының ықпалымен Софене Ұлы Армениядан бөлініп, Софене патшалығын құрды. Патшалық армяндық Оронтид патшалық әулетінің бір тармағымен басқарылды. Кейін Софене Софен-Коммаген патшалығынан да бөлініп, тәуелсіз патшалық құрды. Осы кезде Коммаген Софеннің бір бөлігі болды. Б.з.д. 200 жыл шамасында Арменияны бағындыруға тырысқан Селевкид патшасы Антиох III Ұлы Армения мен Софенді де жаулап алды, армян генералдары Артаксий I (Арташ) мен Зариадр (Заре) әр патшалықтағы стратегиялар (strategoi) ретінде тағайындалды. Б.з.д. 190 жылы Магнезия шайқасында Антиохтың римдіктерден жеңілгенінен кейін Зариадр мен Артаксий өздерін тәуелсіз патшалар деп жариялады. Зариадр және оның ұрпақтары Софене патшалығын Тигран Ұлының б.з.д. 80-ші жылдарда Ұлы Армениямен біріктіргенге дейін басқарды. Оронтид әулетінің тармақтары Софеннің кейбір бөліктерін Ұлы Арменияға қосылғаннан кейін де билік етуді жалғастырды. Кирилл Туманов Софенені Армения Корольдігінің төрт бдесхының бірінің иелігі деп көрсетеді. Осыдан кейін Софене армян бақылауына қайта оралды, бірақ 298 жылы тағы да Римнің бақылауына түсті. Жергілікті армян халқы 1915 жылғы армян геноцидіне дейін сақталды.
The region that was to become Sophene was part of the kingdom of Ararat (Urartu) in the 8th 7th centuries BC. After unifying the region with his kingdom in the early 8th century BC, king Argishtis I of Urartu resettled many of its inhabitants in his newly built city of Erebuni (modern day Armenian capital Yerevan). Around 600 BC, Sophene became part of the newly emerged ancient Armenian Kingdom of the Orontids. This dynasty acted as satraps of Armenia first under the Median Empire, later under the Achaemenid Empire. After Alexander the Great's campaigns in 330s BC and the subsequent collapse of the Achaemenid Empire, Sophene remained part of the newly independent kingdom of Greater Armenia. In the early 3rd century BC, at the instigation of the Seleucid Empire, which was trying to weaken the Armenian kingdom, Sophene, split from Greater Armenia, forming the Kingdom of Sophene. The kingdom was ruled by a branch of the Armenian royal dynasty of Orontids. Sophene later split from the Sophene Commagene kingdom as well, forming an independent kingdom. Commagene was part of Sophene at this time. Around 200 BC, in his attempt to finally subjugate Armenia, Seleucid king Antiochus III conquered both Greater Armenia and Sophene, installing Armenian generals Artaxias I (Artashes) and Zariadres (Zareh) as governors strategoi in the respective kingdoms. Following Antiochus' defeat by the Romans at the Battle of Magnesia in 190 BC, both Zariadres and Artaxias declared themselves independent kings. Zariadres and his descendants ruled the Kingdom of Sophene until it was reunified with Greater Armenia by Tigranes the Great in the 80s BC. Branches of the Orontid dynasty continued to rule parts of Sophene after it was annexed by Greater Armenia. Cyril Toumanoff identifies Sophene as the domain of one of the four bdeshkhs of the Kingdom of Armenia. After this, Sophene reverted to Armenian control, but definitively came under Roman control again in 298. The local Armenian population remained until the Armenian genocide of 1915.