Кіріспе

Квилон епархиясы – Латын шіркеуінің діни юрисдикциясы немесе Католик шіркеуінің Оңтүстік Үндістандағы Коллам қаласында орналасқан епархиясы. Ол Тривандрум митрополиясының діни провинциясындағы суфраган епархия. Квилон епархиясының аумағы 1950 км² (753 шаршы миль) құрайды, онда шамамен 4,8 миллион адам тұрады. Аймақ халқының кем дегенде 4,8%-ы католиктерді құрайды. Квилондағы Латын шіркеуінің тарихы 1329 жылғы 9 тамызда епархия құрылғаннан басталады. Бұл епархия кейіннен таратылды. Қазіргі Квилон епархиясы 1853 жылғы 15 наурызда Вераполи апостольдық викариатын бөліп, апостольдық викариат ретінде құрылды. 1886 жылғы 1 қыркүйекте епархия мәртебесіне көтерілді. 2018 жылдан бері Пауль Антоний Муллассери Квилон епархиясының епископы болып табылады.

Ерте тарих

Дәстүр бойынша, елші Тома Үндістанның батыс жағалауының оңтүстік бөлігінде жеті шіркеу құрған, ал Quilon (Кой лон деп айтылады) аталған жеті шіркеудің тізімінде екінші болып келеді. Қытайға жол ашқан Societas Peregrinantium Pro Christo ұйымының мүшесі, Монте-Корвиноның Иоанны 1291 жылы Quilon қаласына қонды және христиан қауымына қызмет етті. 1292 жылы Үндістанды зерттеген венециялық саяхатшы Марко Поло Quilon қаласында христиан қауымының бар екенін куәландырды.

Епархияның алғашқы епископының құрылуы

13 ғасырдың екінші жартысынан бастап Килон миссионерлік экспедициялардың басты орталығы болды. Францискан және доминикан миссионерлері 13-14 ғасырларда Килонға сапар шекті және олардың хаттары Килондағы жанды христиан қауымының бар екенін растайды. 1329 жылы Папа Иоанн XXII, Килонды Индиядағы алғашқы діоцез ретінде, Персиядағы Солтания архиепископтығына бағынышты етіп, 9 тамыз 1329 жылғы «Romanus Pontifex» жарлығымен құрды. Осы Папа, 21 тамыз 1329 жылы жеке бұйрық «Venerabili Fratri Jordano» арқылы француз немесе каталондық доминикан монах Джорданус Каталаниді Килонның алғашқы епископы етіп тағайындады. (Папа Иоанн XXII-нің епископ Джорданус Каталаниге және Килон діоцезіне жіберген бұйрықтары мен хаттарының көшірмелері діоцездік архивтерде сақталады. Сондай-ақ, «Индия шіркеу тарихының классикалық еңбектері», I том, «Назранилер», Оңтүстік Азия зерттеу көмек көрсету қызметтері, ред. Профессор Джордж Менахерри, Оллур, 1998 ж. кітабында қайта басылған.) Килонның ежелгі діоцезі қазіргі Үндістан, Пәкістан, Ауғанстан, Бангладеш, Мьянма және Шри-Ланка мемлекеттеріне қатысты кең юрисдикцияға ие болды. Джорданус Каталани 1320 жылы Суратқа келді. Гуджараттағы миссиясынан кейін 1323 жылы Килонға жетті. Ол христиан дінін жандандырып қана қоймай, жүздеген адамды христиандыққа өткізді. 1330 жылы епископ ретінде Килонға қайта оралып, Килондағы «Латындықтардың Әулие Георгийі» деп белгілі шіркеуді салған болуы мүмкін. Георгий каталондардың қасиетті покровительі болды, сонымен қатар Малабар жағалауындағы басқа христиан қауымдарының арасында да танымал болды. Оның «Mirabilia Descripta» кітабы Үндістан мен Азияның басқа елдерінің өсімдіктері, жануарлары және халқы туралы сирек кездесетін еңбек, және бұл 700 жыл бұрынғы Үндістан туралы авторитеттік еңбек. Бұл кітап 1327 шамасында жазылған заманының маңызды тарихи хроникасы болып саналады. Килонның алғашқы латын епископы Килонның адал жамағаты тарапынан зор қуанышпен қарсы алынды. Ол жергілікті билеушілерге Папаның ізгі тілектерін жеткізді. Үндістандағы алғашқы латын епископы ретінде, оған Каликут, Мангалор, Тана және Барух (Гуджарат) қалаларындағы христиан қауымын рухани тұрғыдан жетілдіру міндеті жүктелді. Португалдық дереккөздерде, екі ғасырдан астам уақыттан кейін жазылған мәліметтерге сәйкес, ол 1336 жылы Бомбей қаласында мұсылмандар тарапынан шейіт болды, он бес жыл бұрын сол жерде жерлеуге мәжбүр болған төрт францискан монахтары сияқты (олардың бірі, Толентинолық Томас, қасиетті деп жарияланды). 1348 жылы Римге қайтып келе жатқан Қытайға Папаның легаты Джон Де Мариньоли мұнда 14 ай тоқтады. Бірінші латын епископының шейіт болуымен Килон діоцезі бос қалды. 1498 жылы португалдықтар келгенге дейін Үндістанда шіркеулік басқаруға қатысты тарихи үзіліс болды. Friar Jordanus дәстүрінен католицизмнің – тек христиандық емес, Килонда терең тамырланғандығы көрінеді. Латын католицизмін 14 ғасырдың басында осы каталондық немесе окситандық доминикан әкелгені қазір анықталды. Енді дәлелденгендей, епископ Джорданус латын католицизмін таныстырса, португалдықтар оны кеңінен таратуға көмектесті. 1340 жылдары итальяндық монах Мариньолли Колламға сапар шекті және әлі де католик шіркеуін тапты, ол оны латындықтардың Әулие Георгийі деп атады, бұл шіркеуді Джорданус салған болуы мүмкін (Әулие Георгий Малабар сириялық христиандары арасында танымал болды, сонымен қатар Каталонияның қасиетті покровительі де болды). Килонның Үндістандағы Католик шіркеуінің негізін қалаушы орын екендігі тарихтың арасында көбінесе жасырылып қалған.

Францискан миссионерлік қызметі

Флоренциядағы Сент-Лоренцолық Иоанн Де Мариньолли (Джованни де’ Мариньолли) францискан тәртібіне қосылып, 1338 жылы епископқаConsecrated (тағайындалды). Ол Папа Бенедикт XII (1334–1342) тарапынан Қытайға легат ретінде таңдалды. Ол Қытайда уағыз айтты және Қытайдан қайтып келе жатқанда, Килонға қонды, онда бір жылдан астам уақыт тұрып, Иордан құрған Святой Георгий шіркеуінде уағыз айтты. 1338 жылы, Папа Бенедикт XII (1334–1342) басшылығымен, Қытайдағы Пекиннің ұлы ханы Авиньондағы Папаға елшілерден тұратын үлкен делегация жіберді және Папа оларды патшалық деңгейде қабылдады. Олар Пападан ақылды, қабілетті және ізгі ниетті адамды, өз жандарын күту үшін жіберуін сұрады. Олардың өтінішіне жауап ретінде Папа Иоанн Де Мариньоллиді Қытайға өзінің легаты етіп таңдады, ол Ұлы ханның елшілерімен бірге үйіне қайтты. Мариньолли көптеген монахтармен және хан, ханзадалар мен патшаларға арналған құнды сыйлықтармен бірге сапарға шықты. Олар 1339 жылдың наурызында жолға шығып, ұзақ және қауіпті сапардан кейін 1342 жылы Ханбаликке жетіп, Қытайдағы моңғол әулетінің соңғы ханымен кездесті. Үш жылдық миссионерлік қызметтен кейін Мариньолли Еуропаға оралуға шешім қабылдады. 1345 жылдың 26 желтоқсанында ол Килонға аттанды, онда 1346 жылдың 23 наурызында жетті. Килон христиандары оны жылы күшпен қарсы алды. Ол онда бір жылдан астам уақыт тұрып, Иордан құрған Святой Георгий шіркеуінде уағыз айтты. Ол епископ Иордан құрған латын шіркеуінде болды. Ол осы шіркеуде уағыз айтып, шіркеуді суреттермен безендірді. Килон қаласында болған кезінде дизентериямен ауырғандықтан, миссионерлік жұмыста көп нәрсе істей алмады. Сауыққаннан кейін ол Үндістан түбегінің шетіне, Коморинге сапар шекті, онда Цейлонды толық көрінетіндей мәрмәр бағана орнатты, оның үстіне айқыш қойылды. Ол Килон халқы оны ешқашан ұмытпауы үшін, осы мақсатпен мәрмәр бағананы орнатуды қалады. Әлемнің соңына дейін сақталуға тиіс болған бағана, уақыттың және табиғаттың әсерінен тез бұзылып, жазулары жойылды. Кейіннен бұл бағананы қасиетті Томасқа жатқызатын бұрыс дәстүр пайда болды. Мариньолли 1347 жылдың шілдесінде Суматра мен Цейлонға аттанды. 1348 жылдың қыркүйегінде ол Үндістанға қайтып келді. Ол 1350 жылы Үндістаннан кетті.

Португалиялық бақылау

Португал миссионерлері Килонды уағыздаудың ең маңызды орталықтарының біріне айналдырды. Франциск Ксавье бірнеше жыл осы жерде қызмет етті. Ол Килонда семинария ашқан, ал Римге жазған хаттарында ондағы белсенді христиан қауымы туралы куәлік береді. Килон епархиясының 16 ғасырдан 20 ғасырға дейінгі тарихы Малабар жағалауын бақылау үшін еуропалық империялардың күресімен байланысты. 1503 жылы Килонға келген португалдар христиан қауымын жаңғыртып, нығайтты. Олар бірнеше шіркеулер мен монастырлар салып, христиандықтың жаңа орталықтарын құрды. Килон 1533 жылға дейін францискандардың басқаруында болды, содан кейін Гоа епархиясы құрылып, Килон жаңа епархияның құрамына кірді. Бірақ 1557 жылы Кочин Гоа архиепархиясының суфрагандық епархиясы болып құрылғанда, Килон Кочин епархиясының бөлігіне айналды. Португалдардың Килондағы билігі оның өсуіне және дамуына үлкен үлес қосты. Олардың басты мақсаты – касталық жүйені жою болды. Олар барлық қауым үшін білім беруді қолжетімді етті. Кітаптарды арзандататын баспа машиналарын ашты, соның арқасында адамдар оқуға және білім алуға мүмкіндік алды. Таңғассериде Үндістандағы ең көне баспаханалардың бірі ашылды. Баспахана иезуит дін қызметкері Жао де Фария құрған епархияның Сан-Сальвадор семинариясына қарасты болды. Кераладағы алғашқы кітап – «Доктрина Криста» 1578 жылғы 20 қазанда Килонда жарық көрді. Гарвард университетінің кітапханасында осы кітаптың сақталған бір данасы бар. Ол сол кездегі Кераланың жаңа тамил әрпімен басылған. Килонда басылған «Doctrina Christs en Lingua Malabar Tamil» – Франциск Ксавьедің португал тіліндегі еңбегінің аудармасы, оны Энрике мен Мануэль де Сан-Педро аударған. Кітаптың екінші бетінде оның 1578 жылғы 20 қазанда «Құтқарушы» баспасында басылғаны көрсетілген. Бүгінгі күнге дейін баспахана орналасқан жер Таңғассериде (Епископ үйінің жанында) «Ачукуддом Парамбу» (Баспахана орны) деп аталады.

Жою және қайта құру

1661 жылы голландиялықтардан жеңіліс көрген португалдар Килоннан кетіп қалды. Килонды басып алған голландтар католик шіркеулерін қиратты және католиктерді қуғынға түсірді. Килон христиандары 1741 жылға дейін қараңғы кезеңді бастан өткерді. Траванкор патшасы Мартхандавармадан жеңілген голландтар Килонды тастап кетуге мәжбүр болды. 1808 жылы Велу Тхампи Далава христиандарға қарсы қатыгез қуғын ұйымдастырғанда, Килон шіркеуі үшін тағы бір қараңғы кезең басталды. Килон христиан қауымы ұзақ уақыт епископсыз қалғаннан кейін, 1534 жылы Гоа епархиясының құрамына кірді, ал Гоа Мадейрадағы Фуншальға бағынышты епископтық орынға айналды. 1557 жылдың 4 ақпанында Гоа архиепископтық мәртебеге көтерілгенде, Кочин Гоа архиепископтығына бағынышты епархия болды, ал Килон Кочин епархиясының бөлігіне айналды. Папа Григорий XVI 1838 жылдың 24 сәуірінде Multa Praeclare бұйрығымен Малабар викариатын құрды және Кочин епархиясын жойды; осы аумақты Килонмен бірге Малабар викариатына (Вераполи) қосты. Кейіннен Малабар викариаты 1845 жылдың 12 мамырында Киелі Тақтан Вераполи, Мангалор және Килон викариаттарына бөлінді. Килон апостолдық викариаты Арабия теңізінен «Сахиан» тауларына дейін және Коморин мүйісінен Памба өзеніне дейін кеңейтілді, ол уақытша бельгиялық аяқсыз кармелит миссионерлеріне тапсырылды. Килонды жаңа апостолдық викариат ретінде бөлу және Вераполиге бағынышты ету туралы шешім қабылданды және 1845 жылдың 12 мамырында уақытша орындалды, ол бельгиялық кармелит миссионерлеріне сеніп тапсырылды және 1853 жылдың 15 наурызында жеке апостолдық викариат ретінде расталды. 1838 жылдың 24 сәуірінде Киелі Тақ Малабар викариатын құрды. Килонды жаңа апостолдық викариат ретінде бөлу және Вераполиге бағынышты ету туралы шешім қабылданды және 1845 жылдың 12 мамырында уақытша орындалды, ол бельгиялық кармелит миссионерлеріне сеніп тапсырылды және 1853 жылдың 15 наурызында жеке апостолдық викариат ретінде расталды. Үндістандағы Иерархия құрылғаннан кейін, Килон 1886 жылдың 1 қыркүйегінде қайтадан епархияға айналды, оның құзыреті Коморин мүйісінен Памба өзеніне дейінгі аумақты қамтыды. Бұл шара 1853 жылы іске асырылды, ал 1886 жылы Иерархия құрылғанда ол ақыры епископтық орынға көтерілді, Вераполиге бағынышты болды.