Адал ұры және аянышты тағдыр

Кіріспе

Федор Достоевскийдің қысқа әңгімесі Адал ұры (Честный вор, Chestny vor) – 1848 жылы Федор Достоевский жазған қысқа әңгіме. Бұл әңгіме трагедиялық мас адам Емельян Ильичтің өмірін баяндайды.

Қысқаша мазмұны

Оқиғаның басында баяндаушы Астафи Иванович есімді ескі сарбазды пәтерінде қабылдап алады. Бір күні ұры баяндаушының пальтосын ұрлап алады, ал Астафи оны қуа жете алмайды. Астафи ұрлыққа ашуланып, оқиғаны қайта-қайта ойлай береді. Астафи мен баяндаушы ұрыларды жек көреді, бір күні Астафи баяндаушыға бір кезде таныс болған адал ұры туралы әңгіме айтады. Бір күні кешке тавернада Астафи Иванович Емелья Ильичті кездестіреді. Екеуі бұрыннан таныс еді, бірақ Емельяның жыртық киімінен оның жағдайының қиын екені көрінеді. Ол ішімдікке құмар еді, бірақ ақшасы жоқ еді. Астафи Емельяның күйіне аянып, оған ішімдік алып береді. Содан бері Емелья Астафидың артынан ілесіп, ақырында оның пәтеріне қоныстанады. Астафидың өзінде көп ақшасы болмаса да, Емельяның жағдайын түсініп, оны қабылдайды, себебі оның ішімдікке құмарлығы қатты проблема екенін біледі. Бірақ Емелья ішімдік ішуді тоқтатпайды, тіпті мас күйінде тыныш болса да, Астафи оның осы әдетімен өзін асырай алмайтынын түсінеді. Астафи оны ішімдік ішуді қоюға көндіруге тырысады, бірақ нәтижесіз болады. Ақырында Астафи одан үмітін үздіріп, көшіп кетеді, Емельяны қайта көрмеймін деп ойлайды. Астафи көшіп кеткеннен кейін көп ұзамай Емелья оның жаңа пәтерінде пайда болады, екеуі бұрынғыдай өмірді жалғастыра береді. Астафи Емельяны тамақпен және баспанамен қамтамасыз етеді, ал Емелья әрқашан ішіп, қайтып келеді. Кейде ол бірнеше күнге жоғалып кетеді де, содан кейін ішіп, тоңған күйінде қайта оралады. Астафи енді тігінші болып жұмыс істейді, ақшасы жетіспейді. Оның бір тапсырысы – бай клиентке арналған шалбар, бірақ оны ешкім алмайды. Ол шалбарды сатуға және пайдалы киімдер мен тамақ алуға ақша табуды жоспарлайды, бірақ шалбардың жоғалып кеткенін біледі. Емелья әдеттегідей мас болып, ұрлық жасағанын мойындамайды. Астафи ұрлыққа қатты ашуланып, Емельяға күдікпен қарап, шалбарды іздейді. Емелья ұрлық жасағанын мойындамайды. Бір күні Астафи мен Емелья шалбар және Емельяның ішімдік ішуі туралы қатты дауласады. Емелья пәтерден шығып, бірнеше күнге қайтып оралмайды. Астафи оны іздеуге барады, бірақ таба алмайды. Бірнеше күннен кейін Емелья аштықтан және тоңнан қаза болып қайтып келеді. Астафи оны қайта қабылдайды, бірақ Емельяның күні санаулы екені анық болады. Бірнеше күннен кейін, Емельяның денсаулығы нашарлағаннан кейін, ол Астафиға шалбар туралы бірдеңе айтқысы келеді. Соңғы демімен Емелья шалбарды ұрлағанын мойындайды.

The story opens with the narrator taking in a lodger, an old soldier named Astafy Ivanovich, at his apartment. One day, a thief steals the narrator's coat, and Astafy pursues him unsuccessfully. Astafy is dismayed by the theft and goes over and over the scenario. The narrator and Astafy share a distinct contempt for thieves, and one night Astafy tells the narrator a story of an honest thief that he had once known. One night in a pub, Astafy Ivanovich happened upon Emelyan Ilyitch. The two knew each other previously, but from the look of his tattered coat, Emelyan had fallen on hard times. He was aching for a drink but had no money. Astafy, moved by Emelyan's pathetic position, had bought him a drink. From then on, Emelyan followed Astafy everywhere, eventually even moving into his apartment. Astafy did not have much money himself, but he allowed Emelyan's imposition because he was very aware that his drinking was a terrible problem. Emelyan would not stop his drinking, however, and even though he was quiet and not disruptive when he was drunk, Astafy could see that Emelyan would never be able to support himself with such a habit. Astafy urged him to stop drinking, but to no avail. Eventually, Astafy effectively gave up on him and moved, never expecting to see Emelyan again. Very soon after Astafy had moved, Emelyan appeared at his new apartment, and the two continued to go on as they had before. Astafy would support Emelyan with food and lodging, and Emelyan would always go out and come back drunk. Sometimes he would disappear for days only to return drunk and almost frozen. Astafy, now working as a tailor, was short on money. One of his projects, a pair of riding breeches for a wealthy customer, was never claimed. He thought he could sell the breeches to get money for more useful clothes and some food, but he then discovered that they were nowhere to be found. Emelyan was drunk as usual, and denied the theft. Astafy was terribly vexed by the theft, and kept looking for the breeches while still suspicious of Emelyan. Emelyan always denied the theft. One day, Astafy and Emelyan had a terrible fight over the breeches and Emelyan's drinking. Emelyan left the apartment and did not return for days. Astafy even went to look for him, but with no success. Eventually, after a couple of days, Emelyan returned, almost starved and frozen. Astafy took him back in, but it was clear that Emelyan's days were numbered. Days later, after Emelyan's health had deteriorated terribly, Emelyan wanted to tell Astafy something about the breeches. With his last words, Emelyan admitted to stealing the breeches.