Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Қытайдың Цзинь әулетінің (221-278) әскери генералы
Chinese Jin dynasty general (221 278)
Ян Ху (羊祜, 221 – 27 желтоқсан 278), әдеби есімі Шуцзы, Қытайдың Цзинь әулеті тұсында өмір сүрген қытай әскери генералы және саясаткері. Оның қарсыласы Шығыс У мемлекетін жаулап алу жоспарларын қолдауы император Вуны оларды іске асыруға көндірді, бірақ ол жоспарлардың орындалуын көре алмады. Ол кішіпейілділігімен және болашақты көру қабілетімен белгілі болды. Үш патшалық тарихын жазған Чэнь Шу оны орташа бойлы, әдемі қабау және сұлу сақалмен сипаттаған. Ян Ху Цзинь Гуляньның «У Шуан Пу» (無雙譜, Теңдесі жоқ батырлар тізімі) кітабында бейнеленген.
Yang Hu (羊祜, 221 – 27 December 278), courtesy name Shuzi, was a Chinese military general and politician who lived during the Jin dynasty of China. His advocacy for plans to conquer the rival state of Eastern Wu finally persuaded Emperor Wu to carry them out, but he did not live to see the plans implemented. He was known for his humility and foresight. Chen Shou, who wrote the Records of the Three Kingdoms, described him as a man of medium height with fine eyebrows and a beautiful beard. Yang Hu is depicted in the Wu Shuang Pu (無雙譜, Table of Peerless Heroes) by Jin Guliang.
Өмір
Ян Худың атасы Ян Сюй (羊續) және әкесі Ян Дао (羊衜) Наньян және Шандаң аймақтарының басшылары болды, ал анасы – Хан әулетінің тарихшысы әрі музыканты Цай Ённың (蔡邕) қызы еді. Оның үлкен әпкесі Ян Хуэйю (楊惠玉) Сима Шидің (司馬師) үшінші әйелі болды, кейіннен 266 жылдың ақпанында император У Цзинь әулетін құрғаннан кейін император шешен ретінде құрметке ие болды. Ян Ху 11 жасында әкесінен айырылды. Ол көбінесе ағасы Ян Данның (羊耽) тәрбиесінде өсті және оған адал қызмет етті. Есейген сайын ол зиялылығымен, білімімен және әдемі сырт келбетімен танылды. Генерал Сяо Вэй (夏侯威) оның қабілетіне әсерленіп, өзінің немере қызын (Сяо Баның (夏侯霸) қызын) Ян Хуға үйлендірді. 249 жылы Сима Идің (司馬懿) Цао Шуанға (曹爽) қарсы жасаған төңкерісінен кейін оның қайын атасы Шу Ханға (蜀漢) көшкен соң, Ян Ху Сяо Ху әулетімен байланысын сақтап қалған аз адамдардың бірі болды. Ол Цао Вэй (曹魏) императорлары Цао Мао (曹茂) мен Цао Хуанның (曹奐) тұсында төменгі лауазымды шенеунік болып қызмет етті. Әйелі Синь Сяньиннің (辛憲英) кеңесімен Ян Ху өзінің мәртебесін арттырды. Ол Сима Чжаоға (司馬昭) Чжун Хуэйдің (鍾會) ниеті туралы ескертті, ал Чжун Хуэй 264 жылдың наурыз айында көтеріліс жасағаннан кейін (оның болжағандай) Сима Чжао оның пікіріне қатты сенді. Осыдан кейін ол Сима Чжаоның жеке хатшысы болып тағайындалды. 265 жылы Сима Чжао қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Сима Янь (司馬炎) оның орнын басып, келесі жылдың ақпанында Цао Хуанды тақтан түсіріп, Цзинь әулетін (Цзинь императоры У ретінде) құрды. Император У Ян Худы герцог еткісі келді, бірақ ол бас тартты. Император Удың билігінің басында Ян Ху Шығыс У (東吳) мемлекетін жаулап алуды ынтамен қолдаған маңызды шенеуніктердің бірі болды. Император У Ян Ху ұсынған стратегияларды ұнатып, оны Шығыс Умен шекараны басқаруға тағайындап, Сянянға (襄陽) орналастырды. 272 жылы Ян Ху Шығыс Удан дезертир болған Бу Чанды (步騭) Силингтен (西陵; қазіргі Хубэй провинциясының Ичан қаласы) құтқаруға жасалған сәтсіз әрекетке қатысты және уақытша шенін жоғалтты, бірақ көп ұзамай қызметіне қайта оралды. Осы жеңілістен кейін ол Шығыс У генералы Лу Канмен (陸抗) келісімге келді және Шығыс У шекарасындағы тұрғындарға мейірімділікпен қарады, олардың адалдығын жеңуді мақсат етті. Оның күш-жігері сәтті аяқталды, бірақ Лу Кан да өзінің жақсылық ниеттерін көрсетуге тырысты. 274 жылы Лу Кан қайтыс болғаннан кейін, Шығыс У шекарасындағы тұрғындар Ян Худың мейірімділігіне ризашылық білдіріп, Цзинь әулетіне көбірек бейімделді. 277 жылы Ян Ху ауырып қалды. Оның жаулап алу жоспарлары император У-ға ұсынылып, қабылданғанымен, оларды іске асыруға дайын емес еді. Ол империяға жасаған соңғы қызметі – өзінің орнына қабілетті Ду Юды (杜預) ұсыну болды. Ду Ю кейіннен Шығыс Уға қарсы науқанның маңызды бөлігіне айналды. Ол 278 жылдың желтоқсанында, үлкен әпкесі Ян Хуэйюдан кейін қайтыс болды. Сянян халқы Ян Хуға арналған ескерткішті Хань тауына (峴山) орнатты. Ян Ху қайтыс болғаннан кейін, ескерткішке келгендер оның адал басқаруын еске алып жылап, осы ескерткішті «Жастың ескерткіші» (墮淚碑) деп атады. 280 жылы Цзинь әулеті Шығыс Уды жаулап алғаннан кейін, император У жеңіс туралы жарлықты Ян Худың ғибадатханасында оқыды және оның әйелі Сяоху ханымға 5000-нан астам салық төлейтін үй шаруашылықтарынан иелік берді.
Both Yang Hu's grandfather Yang Xu (羊續) and father Yang Dao (羊衜) were commandery administrators (of Nanyang and Shangdang respectively), and his mother was a daughter of the Han dynasty historian and musician Cai Yong. His full elder sister Yang Huiyu was Sima Shi's third wife, subsequently honoured as an empress dowager after Emperor Wu established the Jin dynasty in February 266. Yang Hu lost his father at age 11. He was raised by his uncle Yang Dan (羊耽) and served his uncle faithfully. As he matured, he became known for his intelligence, knowledge, and physical beauty. The general Xiahou Wei became impressed with him and married his niece (Xiahou Ba's daughter) to Yang Hu. After his father in law defected to Shu Han in 249 in light of Sima Yi's coup against Cao Shuang, Yang Hu was one of the few who were related by marriage who still dared to associate with the Xiahou clan. He served as a low level official during the reigns of the Cao Wei emperors Cao Mao and Cao Huan. Due to the advice of his aunt, Xin Xianying, Yang Hu raised his status. He warned Sima Zhao of Zhong Hui's intentions, and Sima Zhao trusted his judgement greatly after Zhong Hui rebelled (as he predicted) in March 264. After this, he went on to serve as an executive secretary for Sima Zhao. After Sima Zhao's death in 265, his son Sima Yan succeeded him, and in February of the following year forced Cao Huan to abdicate in favour of him, ending Cao Wei and establishing the Jin dynasty (as Emperor Wu). Emperor Wu wanted to make Yang Hu a duke, but the latter declined. Throughout the early part of Emperor Wu's reign, Yang Hu was one of the few key officials who strenuously advocated for the conquest of the rival state Eastern Wu. Emperor Wu, who liked the strategies that Yang Hu submitted, had him take charge of the western border with Eastern Wu and stationed him at Xiangyang. In 272, Yang Hu participated in a failed mission to rescue the Eastern Wu defector Bu Chan from Xiling (西陵; in present day Yichang, Hubei), and was temporarily demoted, but was soon restored to his rank. After that defeat, he set up a détente with the Eastern Wu general Lu Kang and treated the Eastern Wu border residents with kindness, with intent to win over their loyalty. His efforts succeeded, though Lu Kang attempted to counter with his own gestures of goodwill. After Lu Kang's death in 274, the Eastern Wu border residents became increasingly impressed with the Jin dynasty in light of Yang Hu's kindness. By 277, Yang Hu had fallen ill. While his plans of conquest had already been submitted and accepted by Emperor Wu, they were not ready for implementation. He performed his final act in the service of the empire – by recommending the capable Du Yu to succeed him. Du Yu would eventually go on to be a major part of the campaign against Eastern Wu. He died in December 278, just a few months after his elder sister Yang Huiyu. The people of Xiangyang built a monument for Yang Hu on Mount Xian (峴山), and ever after Yang Hu's death, visitors to the monument often wept in memory of his benevolent governance, and so the monument became known as the "Monument of Tears" (墮淚碑). After the Jin dynasty conquered Eastern Wu in 280, Emperor Wu had the declaration of victory read at Yang Hu's shrine, and awarded his wife, Lady Xiahou, an estate of over 5,000 taxable households in appreciation.