Кіріспе

Әскери және азаматтық мақсатта қолданылатын әуежай – әскери авиация мен азаматтық авиация үшін пайдаланылатын әуеайлақ. Мұндай әуежайларда әдетте азаматтық әуежайдың да, әскери әуе базасының да құрылыстары болады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та Федералдық авиация басқармасының деректерінде бірнеше бірлескен пайдаланудағы әуежайлар тіркелген, олар сонымен қатар ортақ пайдалану әуежайлары деп сипатталған. Мысалы, Дестин Форт Уолтон Бич әуежайы Эглин әуе базасының ұшу-қону жолағы мен әуе қозғалысын басқару қызметтерін пайдаланады. Чарльстон халықаралық әуежайы Чарльстон әуе күштері базасының ұшу-қону жолақтары мен қызметтерін пайдаланады. Дегенмен, екі азаматтық әуежайдың да өздеріне тиесілі жолаушылар терминалдары мен такси жолдары бар. Чарльстон әуежайының азаматтық бөлігінде жалпы авиацияға қызмет көрсететін жеке тұрақты база операторлары да жұмыс істейді.

Ұлыбритания

Ұлыбританиядағы әскери әуе базаларының көпшілігі коммерциялық емес болғанымен, Белфаст халықаралық әуежайы 2009 жылы әуе базасы ретінде жабылған, алайда тікұшақтар станциясы ретінде әлі де қолданылып келе жатқан бұрынғы RAF Aldergrove-тің бірнеше құрылыстарын пайдаланады.

Сингапур

Сингапурда Чанги әуе базасы елдің басты халықаралық әуежайы – Сингапур Чанги әуежайымен ұшып-қону жолағын ортақ пайдаланады.

Жапония

Жапонияда Ибараки әуежайы, Коматсу әуежайы, MCAS Ивакуни, Михо Йонаго әуежайы, Мисава әуежайы, Наха әуежайы, Сага әуежайы, Шимодзисима әуежайы және Токусима әуежайлары – азаматтық халық пен ӨҚК және/немесе АҚШ ҚК бірлесіп пайдаланатын, ортақ құрылымдары бар әуежайлар.

Литва

Шяуляй халықаралық әуежайы Литва әуе күштеріне қарасты Шяуляй әуе базасының ұшу-қону жолақтары мен инфрақұрылымын пайдаланады.

Энклавтар

Кейбір жағдайларда, егер әуежайды пайдаланудың бір түрі басты пайдаланушы немесе иесі деп есептелсе, екінші пайдаланушы кейде анклав деп аталуы мүмкін.

Азаматтық анклав

Азаматтық анклав – азаматтық авиацияны пайдалануға бөлінген әскери әуе базасының аумағы. Азаматтық анклавтар Үндістан, Шри-Ланка және Пәкістан сияқты елдерде кең таралған, онда жаңа азаматтық әуежай салудың орнына, әуе базасының бөлігі – көбінесе Екінші дүниежүзілік соғыстан қалған мұра – ішкі рейстерге пайдаланылады. Мұндай әуежайларда әдетте (көбінесе күн батқаннан кейін) азаматтық ұшақтарға ұшуға тыйым салатын коменданттық сағат белгіленеді. Көпшілігі таңертеңгі сағаттарды әскери оқу ұшуларына арнайды. Кейбір азаматтық анклавтар биіктік шектеуін енгізеді, яғни азаматтық ұшақ анклав үстінен өтетін кезде белгілі бір биіктіктен төмен түсе алмайды. Коменданттық сағат жүйесі әуежайдағы кептеліске, ал биіктік шектеуі ұзақ аралыққа бұрылуға және отынның көп жұмсалуына әкелуі мүмкін. Азаматтық анклавтардағы әуе қозғалысын басқару әдетте қарулы күштерге тапсырылады немесе бірлескен азаматтық-әскери экипаж болып табылады. Кейбір елдерде қауіпсіздікке әскери қызметшілер жауапкершілікті қосады, ал басқаларында – АҚШ-тағы Көлік қауіпсіздігі басқармасы сияқты азаматтық қауіпсіздік органдары барлық азаматтық авиация қауіпсіздігіне жауапкершілікті сақтайды. Әдетте, әскери қызметтер АТҚ қызметтерін азаматтық қолданудан түсетін кірістерді алады, егер олар оларды иеленсе және басқаратын болса, бірақ кейбір елдерде ұшу-қону жолағын кеңейту сияқты жақсартуларға қажетті капиталдық шығындарды кімнің міндетіне жататыны нақты емес. Мысал ретінде Үндістандағы Гоаның Даболим әуежайын келтіруге болады.

Әскери анклав

Аверс, әскери анклав – әскери пайдалануға бөлінген азаматтық әуежайдың бөлігі. Бұл АҚШ-та кең таралған; Ұлттық әуе күзетінің көптеген операциялары азаматтық билік органдары басқаратын шағын өңірлік әуежайларда жүзеге асырылады. МакГи Тайсон әуежайы, Харрисбург халықаралық әуежайы және Каламазуу Батл Крик халықаралық әуежайы сияқты көптеген әуежайларда ANG анклавтары бар; ірі әуе күштері базасы жоқ әрбір штаттың кем дегенде бір азаматтық әуежайында әскери операциялар жүргізіледі. Үндістанның Ахмадабад қаласындағы Сардар Валлабхай Патель халықаралық әуежайы және Бангладештегі Хазрат Шахжалал халықаралық әуежайы Оңтүстік Азиядағы әскери анклавтардың мысалдары болып табылады.