Кіріспе

Израильдің солтүстік-орталық бөлігіндегі қала

Цезарея (,/s//ɛ//z//ə/'/r//iː//ə//, /,/s//ɛ//s// //, /,/s//iː//z// / SE(E)ZəREEə, SESS ; קֵיסָרְיָה, ), сондай-ақ Кейсария немесе Қайсария деп транслитерацияланады, Израильдің солтүстік-орталық бөлігіндегі әулеттік курортты қала, ол оңтүстікте орналасқан ежелгі Цезарея Маритима қаласының құрметіне аталған және жергілікті кеңес ретінде танылмаған ең көп халқы бар елді мекендердің бірі.

Кесария теңіз

Қазіргі қалаға жақын орналасқан ежелгі Кесария Маритима қаласының аты берілген, оны Ирод Ұлы шамамен б.з.д. 25–13 жылдары маңызды порты ретінде салған. Рим империясында Яһудея провинциясының (кейін Сирия Палестина деп аталды) әкімшілік орталығы, содан кейін Византияның Палестина Прима провинциясының астанасы болды. VII ғасырдағы мұсылман шапқыншылығы кезінде бұл қасиетті жердің арабтар басып алған соңғы қаласы болды. Провинциялық астана Рамлаға көшірілгеннен кейін қала кішкентай ауылға айналды және крестонос жорықтарына дейін арабтар көпшілік құрады. Крестонос жорықтары кезінде ол қайтадан маңызды портқа және бекінілген қалаға айналды. Мамлюктер басып алғаннан кейін маңызы төмендеді. 1884 жылы Аустрия-Мажарстаннан шыққан Герцеговиналық мұсылман иммигранттарды Осман билігі осы жерге қоныстандырды. Сол кезде Кесария жартылай қираған археологиялық орын болған. Сеферович Герцеговиналық мұсылмандар араб мәдениетіне толығымен сіңісіп кеткенін жазды. 1940 жылы ауылдың жанында Сдот Ям кибуцы құрылды. 1948 жылдың ақпанында Ицхак Рабин басқарған Палмах жасағы ауылды басып алып, халқын қоныстандырудан шығарды, бұған дейін Лехи әскери тобы автобусқа шабуыл жасаған еді.

Ротшильд Кесария қоры және даму корпорациясы

Израиль мемлекеті құрылғаннан кейін Ротшильдтер отбасы жер иелігінің көп бөлігін жаңа мемлекетке беруге келісті. Дегенмен, қазіргі Кесарияда және оның айналасындағы отбасыға тиесілі 35 000 дунам жерге қатысты басқа келісімге қол жеткізілді: жер мемлекетке берілгеннен кейін, ол 200 жылға жаңа қайырымдастық қорға жалға берілді. Эдмонд Джеймс де Ротшильд өсиетімен, бұл қор Израильде білім беруді, өнер мен мәдениетті, сондай-ақ әлеуметтік әл-ауқатты дамытуға бағытталғанын көрсетті. Кесария Эдмонд Бенджамин де Ротшильд қоры Кесария жерін сатудан түскен қаражат есебінен құрылып, басқарылды, ал қор осы жерді күтіп ұстауға жауапты. Қордың жартысы Ротшильдтер отбасына, ал жартысы Израиль мемлекетіне тиесілі. 1952 жылы Ротшильд Кесария Қоры операциялық бөлімшесі ретінде әрекет ету үшін Кесария Эдмонд Бенджамин де Ротшильд Даму Корпорациясын (CDC; ивритше: החברה לפיתוח קיסריה אדמונד בנימין דה רוטשילד) құрды. Компания Кесарияны дамытудан түскен барлық табысты қорға аударады, ал ол өз кезегінде Израиль бойынша жоғары білім мен мәдениетті дамытуға үлес қосатын ұйымдарды қолдайды. CDC-нің мақсаты – жоғары сапалы өмір мен қоршаған ортаны қорғауды, дамыған өнеркәсіп пен туризммен үйлестіретін бірегей қауымдастық құру. Бүгінде Ротшильд Кесария Қорының және CDC-нің төрағасы – Барон Эдмонд де Ротшильдтің шөбересі Барон Бенджамин де Ротшильд. CDC қалалық қызметтер көрсетумен қатар, жылжымайтын мүлік дамыту үшін жер учаскелерін сатады, жақын жердегі өнеркәсіптік паркті басқарады, сондай-ақ Израильдегі жалғыз 18 тесікті гольф алаңы – Кесарияның гольф алаңы мен клубын басқарады. Қазіргі Кесария, немесе Кесария, Израильдегі жергілікті билік органдары емес, жеке ұйым басқаратын жалғыз елді мекен болып табылады. Бұл Израильдегі ең сәнді тұрғын үйлердің бірі. Барон де Ротшильд әлі де Кесарияда үйі бар, сондай-ақ Израиль мен шетелдің көптеген іскер элиталары да пәтерлері бар.

Орналасуы мен құрылымы

Кесария Израильдің жағалау жазығында, Тел-Авив (оңтүстікке қарай) және Хайфа (солтүстікке қарай) қалаларының шамамен ортасында және ежелгі Кесария-Маритиманың солтүстігінде орналасқан. Ол Хадера қаласының солтүстік-батысында орналасқан, ал шығысынан Кесария өнеркәсіп аймағы мен Ор-Акива қаласымен шектеседі. Солтүстік жағында Жіср аз-Зарқа кенті орналасқан. Кесария бірнеше тұрғын аймақтарға, кластерлерге бөлінген. Ең жаңасы – 13-ші кластер, ол барлық кластерлер сияқты атауға ие: осы жағдайда "Гольф кластері", себебі ол Кесария гольф алаңына өте жақын орналасқан. Бұл аудандар әулетті, бірақ олардың жер участаларының орташа көлемі айтарлықтай ерекшеленеді.

Экономика

Кесария – Тель-Авивке немесе Хайфаға жұмысқа барып-қайтатын көптеген тұрғыны бар қала маңындағы елді мекен. Кесария бизнес-паркі қаланың шетінде орналасқан. Паркте шамамен 170 компания бар, олар шамамен 5500 адамды жұмыспен қамтиды. Парктегі өнеркәсіпке дистрибьюция және жоғары технологиялық қызметтер кіреді. Тұрғын үй аудандарында газет-журнал дүкені, супермаркет, оптикалық дүкен және банк бар сауда орталығы бар. Қала бойынша, соның ішінде ежелгі портың ішінде де көптеген мейрамханалар мен кафелер орналасқан. Кесарияда құрылған компаниялардың қатарында жеткізу тізбегі технологиясын әзірлейтін Wiliot компаниясы бар.

Жолдар

Кесарияның шығыс шекарасының ар жағында Тель-Авив пен Хайфаны байланыстыратын Израильдің басты тас жолы – 2-ші тас жолы жатыр. Кесария оңтүстіктегі Кесария түйіскен жерімен және орталықтағы Ор Акива түйіскен жерімен бұл жолға қосылады. Одан сәл шығысқа қарай 4-ші тас жолы орналасқан, ол Хадера, Биньямина, Зихрон Яков, сондай-ақ Емек Хефердің мошавтары мен кибуцтарына қосымша жергілікті байланыс ұсынып тұр. 65-ші тас жолы Кесария түйіскен жерінен басталып, батысқа қарай Ғалилеяға және Пардес Ханна Каркур, Умм әл-Фахм және Афула қалаларына дейін созылады.

Темір жол

Кесария жақын орналасқан Пардес Ханна-Каркур қаласымен бір теміржол стансасын бөліседі. Бұл станса Кесария өнеркәсіптік аймағында орналасқан және Биньямина мен Тель-Авив арасындағы қала маңы желісі бойынша сағатына екі пойызбен қызмет көрсетеді. Ірі аймақтық түйін болатын Биньямина теміржол стансасы да жақын жерде орналасқан.

Мәдениет

Кесария теңіз жағасында орналасқан Рим театры Израильдің және халықаралық сахнадағы көрнекті әртістердің, мысалы, Шломо Арци, Ехудит Равиц, "Машина" тобы, Deep Purple, Бьорк, Алянис Морисетт, Идан Райчел және оның жобасы сияқты концерттерге жиі шақырады. Сондай-ақ, Кесария джаз фестивалі де осы театрда өтеді. Кесариядағы Ралли мұражайы Оңтүстік Америка өнерінің ірі коллекциясын және Сальвадор Далидің бірнеше түпнұсқа туындыларын ұстап тұр.

Спорт

Кесарияда елдің жалғыз толық көлемді гольф алаңы бар. Кесария гольф және кантри клубының идеясы Джеймс де Ротшильдке Кесарияны қоршаған құмды төбелер Шотландияның құмды гольф алаңдарын еске салғаннан кейін туды. Оның қайтысынан кейін Джеймс де Ротшильд қоры осы алаңды құрды. 1958 жылы Гольф клубы комитеті құрылып, алаң салынды. PGA Tour турнирінде жеңіске жеткен алғашқы еврей гольфшысы, америкалық кәсіби гольфшы Герман Баррон алаңды дамытуға көмектесті. Оны 1961 жылы Абба Эбан ресми түрде ашты. Кесария гольф клубы төрт жыл сайын Маккабиа ойындары аясында халықаралық гольф жарыстарын қабылдап келеді. 2007-2009 жылдары гольф алаңын дизайнер Пит Дай қайта жобалап, жаңадан салды.