Джордж Литтелтон мен Руперт Харт-Дэвис арасындағы хаттар (1955-1962) әдебиет, баспагерлік және жеке қарым-қатынас тарихын қамтиды. Кітаптар жинағы 1978-1984 ж. жарық көрді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литтлтон/Харт Дэвис хаттары – екі ағылшын әдебиетшісі, Джордж Литтлтон (1883–1962) мен Руперт Харт Дэвис (1907–1999) арасында 1955 жылдан Литтлтонның өліміне дейін жазылған хат алмасу. Бұл хаттар Харт Дэвис тарапынан 1978 және 1984 жылдар аралығында алты томдық жинақ ретінде жарияланды.
The Lyttelton/Hart Davis Letters are a correspondence between two literary Englishmen, George Lyttelton (1883–1962) and Rupert Hart Davis (1907–99), written between 1955 and Lyttelton's death, and published by Hart Davis in six volumes between 1978 and 1984.
Тарих
Джордж Литтлтон Итон колледжінде оқытушы болған, онда ол жасөспірім Харт Дэвистің әдеби талғамын соңғы жылында (1925–26 жж.) қалыптастыруға көмектескен. Харт Дэвис Итоннан кеткеннен кейін олардың жолдары айырылды, бірақ 1955 жылы апта сайын хат алмасуға кірісті, сол кезде Литтлтон зейнеткерлікке шыққан, ал Харт Дэвис белгілі (бірақ аса табысты емес) баспагерге айналған еді. Литтлтонның өмірінің соңына дейін хаттар үздірілмей жалғасты. 1978 жылы, Литтлтонның қайтысынан кейін 16 жыл өткен соң, Харт Дэвис хаттарды жариялай бастады, ал 1984 жылға қарай барлық хаттар алты томдық жинақта жарық көрді. Философ А.К. Грейлинг былай деп атап өтті:
George Lyttelton had been a master at Eton College, where he encouraged the literary tastes of the teenaged Hart Davis during the latter's final year (1925–26) there. After Hart Davis left Eton their paths diverged, but they embarked on a weekly correspondence in 1955, by which time Lyttelton had retired and Hart Davis had become an eminent (if not outstandingly profitable) publisher. The letters continued without a break for the rest of Lyttelton's life. In 1978, 16 years after Lyttelton's death, Hart Davis began publishing the correspondence, and by 1984 all the letters had been published, in six volumes. The philosopher A. C. Grayling observed:
Харт Дэвис – өркениетті және байланыстары жақсы адам болған, оның күнделікті іс-әрекеттері оны 1950 және 1960 жылдардағы көрнекті әдебиетшілердің, театр өнерпаздарының және музыканттардың көпшілігімен қатарластырды. Оның хаттарында белгілі тұлғалардың көптеген есімдері кездеседі, олар әдеби қоғамның, Лондон кітапханасының, баспа ісінің және Зигфрид Сассуннан Т.С. Элиотқа, Уинстон Черчилльден Флеминг ағайындылары Иан мен Питерге дейін (соңғысы – көрнекті прозашы) қатысты. Хат алмасу кезеңінде (1955–1962) ол Оскар Уайльдтың хаттарын редакциялады, бұл үлкен жоба болды, оның қиындықтары мен күш-жігері хаттарда егжей-тегжейлі сипатталған, соның арқасында әдеби зерттеудегі адалдық қандай болатынын көруге болады. Бірақ шоудың сөзсіз жұлдызы – Джордж Литтлтон. Оның қандай бай, қызықты, көреген және жағымды ақылы бар! Ал хат жазу шебері ретінде оның қаламының әрбір соққысымен керемет дұрыс үнді қоса білуі – аллюзиялар мен әдемі әзілдердің қайнар көзі. "The Times" газетінде Филип Зиглер: «Егер екінші жүз жылдық өркениет өзінің жетістіктерін бағалау үшін бір чемпионды таңдаса, олардың хаттары лайықты үміткер болар еді» деп түсіндірді. Кеннет Роуз "The Sunday Telegraph" газетінде бұл хаттарды «біздің заманымыздың ең көркем, өркениетті және қызықты хаттарының бірі» деп атады. "The Independent on Sunday" газетінде былай деп жазылған: «Литтлтонның тапқырлығы мен әдеби білімінің мол қоры осы кітаптың әрбір бетін ләззатқа толы етеді. Ол Харт Дэвистің Литтлтонның бай қорынан асыл тастарды табуға көмектесетінін жақсы түсінеді. Нәтижесінде әлемдегі ең қызықты кітаптардың бірі пайда болды». Олардың басты қызығушылығы – әдебиет. Хаттарды оқығандардың бірі үшін ең қызықтысы – олардың сүйіспеншілікпен айтқан өлеңдерін, пьесаларын немесе кітаптарын оқуға шабыттандыру. Тағы бір қызықтысы – олардың сілтемелерін табу:
Hart Davis was a civilised and well connected man, whose quotidian avocations brought him into contact with almost all the great literary, theatrical and musical names of the 1950s and 1960s. His letters are casually star studded, and give absorbing glimpses of the affairs of the Literary Society, the London Library, publishing, and a long cast list of celebrities from Siegfried Sassoon to T. S. Eliot, from Winston Churchill to the Fleming brothers Ian and Peter (the latter a brilliant prose stylist). Throughout the period of the correspondence (1955–1962), he was editing the letters of Oscar Wilde, a mammoth undertaking whose difficulties and challenges are documented in great detail in the letters, giving a satisfying portrayal of what dedication in literary scholarship looks like from the inside But the indisputable star of the show is George Lyttelton. What a wonderfully well stocked, amusing, perceptive, agreeable mind! And what a genius as a letter writer, touching exactly the right notes with every stroke of his pen, which is a fountain of allusion and delicious wit. In The Times Philip Ziegler commented, "If twentieth century civilisation has to put forward one champion by which it will be judged, their letters would not be an unworthy candidate." Kenneth Rose, in The Sunday Telegraph, called the letters, "One of the most urbane, civilised and entertaining correspondences of our time." The Independent on Sunday commented, "Lyttelton's wit and huge fund of literary knowledge make every page of this volume a complete delight. He is ably abetted by Hart Davis, who well understood how to elicit the gems from Lyttelton's mighty store. The result is one of the most enjoyable books in the world." their forte was literature. To admirers of the letters, not least of the pleasures of reading them is being spurred to go and read a poem, a play or a book quoted with approval and delight by one or other of the correspondents. Another diversion is spotting their allusions:
«Қыс айында жазғы үйіңде жазу! Бірден үйге кіріңіз және құстар қайта ораларша, ашық ауада жазуды тоқтатыңыз. Бізде аконоиттер мен көптеген қарлы гүлдер гүлдеп тұр: көктем алыс па? Жоқ, көретін боламыз». «Мен тағы да клубымда жазып отырмын – және өте баяу, себебі бір тоқыл адам екіншісіне жергілікті, емес жалпы анестезия жасауға көндіруге тырысып жатыр. Мен спикерге түсініктірек сөйлеуін және жоспарланған операцияның нақты сипаты мен орналасқан жері туралы ойымды тыныштандыруын сұраймын. Менің ойымша, және мүлдем сенімді бола алмаймын, пышаққа шақыратын проблема – бұл мүшеқаптың іріңді қабынуы, бірақ бұл жиі кездесетін жағдай болуы мүмкін. ("Кешіріңіз, Альфред қайтадан ауырған", - деді Теннисонның дәрігері "Maud" оқығанда.) «Сіз осымен "Finnegans Wake"пен күресуден босатылдыңыз. Америкалық профессорға "Ф. У." кілті" атты кітапты қарау үшін жібергенде, ол оны қайтарып жіберіп: "Ф. У." кілтті емес, құлыпты қажет етеді" деді». «Мен қайта оқығанды жақсы көремін. Күнделікті түнгі сағат 10.30-дан 12.00-ге дейін Гиббонды дауыстап оқимын. Мен баяу, бай, тіпті шырынды оқимын; және Проспероның аралы сияқты бөлме дыбыстарға толы – кішкентай, құрғақ, жұмсақ дыбыстар. Шындықты айтушы, қарапайым адам күлдің салқындағанын айтуы мүмкін, бірақ мен жақсырақ білемін. Бұл түнгі кішкентай жаратылыстар, көбелектер мен шырттар мен жәндіктер, бір-екі тышқан және кішкентай масалар жылап ән шырқаған хорда гиббондық музыканы тыңдауға келеді. "Екі жиырма екі танылған кәнизактары мен алпыс екі мың томдық кітапхана оның бейімділіктерінің әртүрлілігін растады; [және ол артына қалдырған туындылардан, біріншісі де, соңғысы да көркемдеу үшін емес, пайдалану үшін жасалған сияқты] ". Қандай да бір кішіпейіл жан бұған қарсы тұра алады?"
"Writing in your summer house in January! Please go indoors at once and try no more alfresco composition until the swallow dares. We have aconites and many snowdrops in flower: can Spring be far behind? Yes, it bloody well can, as we shall doubtless see". "I am once again writing in my club – and rather slowly, as I must hear why a stoutish man is urging a still stouter one to have a local and not general anaesthetic. I itch to tell the speaker to be more lucid and set my mind at rest on the precise nature and geography of the contemplated operation. I only think, and cannot be absolutely certain, that the trouble calling for the knife is a boil on the gluteus maximus, but it may be that distressing and almost universal complaint. ('Poor Alfred, he's got 'em again,' as Tennyson's doctor said when he read Maud.)" "You are hereby absolved from struggling with Finnegans Wake. When an American professor was sent for a review a book called A Key to F. W., he sent it back, saying 'What F. W. needs is not a key but a lock'." "I love re reading. Each night from 10.30 to 12 I read Gibbon out loud. I read slowly, richly, not to say juicily; and like Prospero's isle the room is full of noises – little, dry, gentle noises. Some matter of fact man of blunt or gross perceptions might say it was the ashes cooling in the grate, but I know better. It is the little creatures of the night, moths and crickets and spiderlings, a mouse or two perhaps and small gnats in a wailful choir, come out to listen to the Gibbonian music – 'Twenty two acknowledged concubines, and a library of sixty two thousand volumes, attested the variety of his inclinations; [and from the productions which he left behind him, it appears that the former as well as the latter were designed for use rather than for ostentation].' – what sentient being, however humble, could resist that?"
АҚШ-тағы басылымдар
АҚШ-та бастапқы алты томдық нұсқа Академия Чикаго баспасынан жарық көрді. Роджер Хадсон өңдеген бір томдық басылым Akadine Press баспасы арқылы шығарылды.
In the USA, the original six volumes were published by Academy Chicago Publications. The single volume edition edited by Roger Hudson was issued by the Akadine Press, .