Кіріспе

Конституциялық сот (Tribunal Constitucional, tɾiβuˈnal kõʃtitusiuˈnal) – Португалия Конституциясында Португалияның саяси құрылымының сот жүйесінің бір бөлігі ретінде белгіленген арнайы сот. Елдегі басқа соттардан өзгеше, Конституциялық сот ерекше құрамға және бірегей өкілеттіктерге ие. Соттың басты міндеті – жаңа қабылданған заңдардың Конституцияға сәйкестігін тексеру, сондай-ақ Республика Президентіне, саяси партияларға және референдумдарға қатысты маңызды құқықтарға ие болу. Португалия Конституциясы Конституциялық сотты атқарушы және заң шығарушы билік тармақтарынан тәуелсіз жұмыс істейтін толыққанды тәуелсіз орган ретінде анықтайды. Конституциялық сот судьялары тәуелсіз және оларды қызметтен алуға болмайды. Соттың шешімдері басқа ешбір органның шешімдерінен жоғары тұрады. Сот Лиссабонда, Баирро-Альто ауданындағы Раттон сарайында отырыс өткізеді.

Ұйым

Сот он үш судьядан тұрады, олардың онын Республика Ассамблеясы, елдің басты заң шығарушы органы тарапынан сайланады және олар Ассамблея мүшелерінің үштен екісінің көпшілігімен сайлануы тиіс. Қалған үш судьяны бұрын сайланған судьялар сайлайды. Он үш судьяның алтауы жалпы сот судьяларының арасынан таңдалуы керек, ал қалғандарының кем дегенде заң ғылымы бойынша білімі болуы керек. Судьялардың өкілеттік мерзімі тоғыз жылды құрайды және олар қайта сайлануға құқығы жоқ. Конституциялық сот өзінің президенті мен вице-президентін сайлайды және өз ережелерін, кестесін және бюджетін бекітеді. Конституциялық соттың президенті (Жоғары соттың президентімен бірге) Португалия мемлекеттік иерархиясындағы төртінші лауазымда (Республика Президентінен, Республика Ассамблеясының Президентінен және Премьер-министрден кейін) орналасады және сот пен басқа билік органдары арасындағы қарым-қатынастарды жүргізу, Республика Президенті лауазымына үміткерлерді қабылдау және сот отырыстарын жүргізу сияқты бірнеше өкілеттіктерге ие. Қазіргі президент (2023 жылғы мәлімет бойынша) – Хосе Жоао Абрантес.