Кіріспе
Созылмалы бауыр ауруының ауырлығын бағалау жүйесі
Бауыр ауруының соңғы сатысы үшін жасалған модель, немесе MELD – созылмалы бауыр ауруының ауырлығын бағалауға арналған жүйе. Ол бастапқыда трансжугулярлық ішкі бауыр портосистемдік шунт (TIPS) процедурасынан өткен науқастарда операциядан кейінгі үш ай ішіндегі өлім-жітімді болжау үшін әзірленді, содан кейін бауыр трансплантациясының болжамын анықтау және трансплантация алуға басымдық беру үшін пайдалы екені анықталды. Қазіргі таңдағыда бұл көрсеткішті Органдарды бөлу жөніндегі Біріккен Желі (UNOS) және Eurotransplant бауыр трансплантациясын бөлу кезінде ескі Child Pugh көрсеткішінің орнына пайдаланады.
Тағайындау
MELD науқастың қан сарысуындағы билирубин, қан сарысуындағы креатинин және протромбин уақытының халықаралық нормаланған көрсеткіші (INR) мәндерін пайдаланып, тіршілікке деген болжамын анықтайды. Ол келесі формула бойынша есептеледі:
Егер науқас соңғы 7 күн ішінде екі рет диализден өткен болса, онда қан сарысуындағы креатининнің мәні 4,0 мг/дл болуы тиіс. Бірден кішкентай мәнге 1 мәні беріледі (яғни, билирубин 0,8 болса, 1,0 мәні қолданылады), себебі үш фактордың біреуінен мән қысқартылуын болдырмау қажет, өйткені 1-ден төмен (0-ден үлкен және 1-ден кішкентай) оң санның табиғи логарифмі теріс мән береді. Бауыр ауруының этиологиясы кейіннен модельден алынып тасталды, себебі ол бауыр ауруының бірнеше себептері бар науқастарды жіктеу сияқты қиындықтар тудырды. Бауыр ауруының этиологиясын ескермей MELD есебін өзгерту, үш айлық тіршілікке деген болжамның дәлдігіне елеулі әсер етпеді. Бауыр қатерлі ісігі диагнозы қойылған науқастарға қатерлі ісіктің даму деңгейіне қарай MELD баллы тағайындалады.
If the patient has been dialyzed twice within the last 7 days, then the value of serum creatinine should be 4.0 mg/dL
Any value less than one is given a value of 1 (i. e. if bilirubin is 0.8 a value of 1.0 is used) to prevent subtraction from any of the three factors, since the natural logarithm of a positive number below 1 (greater than 0 and less than 1) yields a negative value. The etiology of liver disease was subsequently removed from the model because it posed difficulties such as how to categorize patients with multiple causes of liver disease. Modification of the MELD score by excluding etiology of liver disease did not significantly affect the model's accuracy in predicting three month survival. Patients with a diagnosis of liver cancer will be assigned a MELD score based on how advanced the cancer is.
Өмір сүру ұзақтығын ұзарту үшін баламалы баллдың мүмкіндігі
United Network for Organ Sharing ұйымы MELD Na баллы (MELD-тің кеңейтілген нұсқасы) кандидаттарды трансплантацияға дейінгі өлім-жітім қаупіне сәйкес жақсырақ бағалай алады деп ұсынды және оның нәтижесінде жылына 50-60 адамның өмірі сақталатыны күтілуде. Сонымен қатар, 2008 жылы New England Journal of Medicine журналында жарияланған зерттеу, MELD орнына MELD Na қолдану 2005-2006 жылдар аралығында 90 адамның өмірін сақтап қалады деген болжам жасады. MELD Plus-тың бірлескен авторы Ури Картун 2018 жылдың маусым айында жариялаған пікірінде: "MELD Plus, егер аурухана жүйелеріне енгізілсе, АҚШ-тағы ғана жыл сайын жүздеген науқасты құтқара алады" деді.