Соня Санчес: Американдық ақын, драматур және белсендісі
Sonia Sanchez
Соня Санчес – америкалық ақын, драматург, белсенді. Қара өнер қозғалысының көшбасшысы, көптеген өлең, пьеса, эсселер авторы. Биографиясы, марапаттары туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ақын, драматург және белсенді (1934 жылы туған)
American poet, playwright and activist (born 1934)
Соня Санчес (туған Вильсония Бенита Драйвер; 9 қыркүйек 1934 ж.) – американдық ақын, жазушы және профессор. Ол "Black Arts Movement" қозғалысының жетекші тұлғасы болды және оннан астам поэзия кітабы, сондай-ақ әңгімелер, сын мақалалары, пьесалар және балалар кітаптарының авторы. 1960 жылдары Санчес афроамерикандық оқырмандарға арналған журналдарда өлеңдерін жариялады және 1969 жылы "Үйге оралу" атты алғашқы өлеңдер жинағын шығарды. 1993 жылы ол өнер саласындағы Пью грантын алды, ал 2001 жылы американдық поэзия классикасына қосқан үлесі үшін Роберт Фрост медалімен марапатталды.
Sonia Sanchez (born Wilsonia Benita Driver; September 9, 1934) is an American poet, writer, and professor. She was a leading figure in the Black Arts Movement and has written over a dozen books of poetry, as well as short stories, critical essays, plays, and children's books. In the 1960s, Sanchez released poems in periodicals targeted towards African American audiences, and published her debut collection, Homecoming, in 1969. In 1993, she received Pew Fellowship in the Arts, and in 2001 was awarded the Robert Frost Medal for her contributions to the canon of American poetry.
Ерте өмір
Санчес 1934 жылдың 9 қыркүйегінде Алабама штатының Бирмингем қаласында Уилсон Л. Драйвер мен Лена Джонс Драйвер отбасында дүниеге келді. Ол бір жаста болғанда анасы қайтыс болды, сондықтан бірнеше жыл туыстары арасында ауысып-басып өмір сүрді. Солардың бірі – оның әжесі, ол Санчес алты жасында қайтыс болды. 1943 жылы Санчес Нью-Йорк қаласындағы Харлемге әкесімен (мектеп мұғалімі), әпкесімен және әкесінің үшінші әйелі болған өгей анасымен бірге көшті. Харлемде ол кекечкенуді басқаруды үйреніп, мектепте жақсы оқыды, кейіннен Хантер колледжінде оқығанда поэзиялық дауысын тапты. Санчес поэзиясының дыбысына ерекше назар аударды, оны әрқашан дауыстап оқығанын айтты және африкалық және африкалық-американдық дауыстық мүмкіндіктердің толық спектрін пайдаланғаны үшін мақтау алды. Ол дыбыстық диапазонының кеңдігімен және динамикалық қоғамдық оқылымдарымен танымал. Қазір ол өзін "қасиетті кекеш" деп атайды. Ол қара зерттеулерін нәсілді зерттеудің жаңа платформасы және американдық университеттердің институционалдық көзқарастарына қарсы күрес ретінде қарастырды. Бұл күш-жігер қара өнер қозғалысының мақсаттарымен үйлеседі, ал ол белгілі қара феминистка болды. Санчес Темпл университетінің алғашқы президенттік стипендияты болды және 1977 жылы жұмысқа орналасты. Ол 1999 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Лора Карнелл кафедрасын басқарды. Қазіргі уақытта ол Темпл университетінде тұрақты ақын болып табылады. Ол өлеңдерін Африка, Кариб аймағы, Қытай, Австралия, Еуропа, Никарагуа және Канадада оқыды.
Sanchez was born in Birmingham, Alabama, on September 9, 1934, to Wilson L. Driver and Lena Jones Driver. Her mother died when Sanchez was only one year old, so she spent several years being shuttled back and forth among relatives. One of those was her grandmother, who died when Sanchez was six years old. In 1943, Sanchez moved to Harlem in New York City to live with her father (a school teacher), her sister, and her stepmother, who was her father's third wife. When in Harlem, she learned to manage her stutter and excelled in school, finding her poetic voice, which later emerged during her studies at Hunter College. Sanchez focused on the sound of her poetry, admitting to always reading it aloud, and received praise for her use of the full range of African and African American vocal resources. She is known for her sonic range and dynamic public readings. She now terms herself as an "ordained stutterer". She viewed the discipline of Black Studies as both a new platform for the study of race and a challenge to the institutional biases of American universities. These efforts are clearly in line with the goals of the Black Arts Movement, and she was a known Black feminist. Sanchez was the first Presidential Fellow at Temple University, where she began working in 1977. There, she held the Laura Carnell chair until her retirement in 1999. She is currently a poet in residence at Temple University. She has read her poetry in Africa, the Caribbean, China, Australia, Europe, Nicaragua, and Canada.
Белсенділік
Санчес Ұлттық қара Біріккен майданды қолдайды және Азаматтық құқықтар қозғалысы мен Қара өнер қозғалысының өте ықпалды бөлігі болды. 1960 жылдардың басында Санчес CORE (Расалық теңдік конгресі) мүшесі болды, онда ол Малкольм Х-пен танысты. Бұл жолда ол бастапқыда интеграцияны жақтағанмен, Малкольм Х-тің сөйлегенін естігеннен кейін, Санчес өз ойлауында сепаратистік көзқарасқа көшті және өзінің қара терілі мұрасы мен жеке басына көбірек назар аударды. 1972 жылы Санчес Ислам ұлтына қосылды, сол кезде ол «Көк қара сиқырлы әйелдерге арналған блюз кітабы» (1974) жариялады, бірақ үш жылдан кейін, 1975 жылы ұйымнан шықты, себебі олардың әйелдер құқықтарына қатысты көзқарастары келіспеді. Ол әлі де қысымға ұшыраған әйелдер мен азшылық топтарының құқықтарын қорғауды жалғастыруда. Санчес қара әдебиетінен екі антологияны редакциялады: «Біз сөз шеберлеріміз: қара американдықтардың 25 әңгімесі» (1974) және «360° қаралық сізге келеді» (1999). Ол сонымен қатар Брэндивайн Бейбітшілік қауымдастығы, MADRE және Plowshares сияқты түрлі қоғамдық қозғалыстарға да белсенді қатысады.
Sanchez supports the National Black United Front and was a very influential part of the Civil Rights Movement and the Black Arts Movement. In the early 1960s, Sanchez became a member of CORE (Congress for Racial Equality), where she met Malcolm X. Though she was originally an integrationist in her thinking, after hearing Malcolm X speak Sanchez became more separatist in her thinking and focused more on her black heritage and identity. In 1972, Sanchez joined the Nation of Islam, during which time she published A Blues Book for Blue Black Magical Women (1974), but she left the organization after three years, in 1975. because their views on women's rights conflicted. She continues to advocate for the rights of oppressed women and minority groups. Sanchez has edited two anthologies of Black literature: We Be Word Sorcerers: 25 Stories by Black Americans (1974) and 360° of Blackness Coming at You (1999). She is also committed to a variety of activist causes, including the Brandywine Peace Community, MADRE, and Plowshares.
Қара өнер қозғалысы
Қара өнер қозғалысының мақсаты – қара халқының ерік-жігерін, көрегендігін, күшін және санасын жаңару болды. Санчес 1960 жылдары көптеген мерзімді басылымдарда, оның ішінде "The Liberator", "Negro Digest" және "Black Dialogue" журналдарында өлеңдер мен эсселер жариялады. Оның шығармалары "қара эстетикасы" бағдарламасындағы маңызды саяси ойшыл екенін көрсетті. Санчес 1969 жылы "Homecoming" өлеңдер жинағын жариялағаннан кейін Қара өнер қозғалысындағы елеулі дауыс ретінде танылды. Бұл жинақ және 1970 жылы жарық көрген "Біз – жаман халықпыз" атты екінші жинағы, оның қара ұлтшылдығы мен жеке сәйкестіліктің қалыптасуын талқылау үшін эксперименталды поэзиялық формаларды қолдануын көрсетті.
The aim of the Black Arts Movement was a renewal of black will, insight, energy, and awareness. Sanchez published poetry and essays in numerous periodicals in the 1960s, including The Liberator, Negro Digest, and Black Dialogue. Her writing established her importance as a political thinker to the "black aesthetic" program. Sanchez gained a reputation as an important voice in the Black Arts Movement after publishing the book of poems Homecoming in 1969. This collection and her second in 1970, titled We a BaddDDD People, demonstrated her use of experimental poetic forms to discuss the development of black nationalism and identity.
Стиль және тақырыптар
Санчес блюз сияқты музыкалық форматтарды және хайку мен танка сияқты дәстүрлі поэтикалық форматтарды жаңаша үйлестіруімен танымал. Ол сонымен қатар Лэнгстон Хьюз және Стерлинг Браун сияқты ақындарға құрмет көрсетіп, қара тілінің ерекше дыбысын атап өту үшін әдейілеп жазу қағидаларын қолданады. Оның екінші кітабы "Біз - жаман халық" (1970) – қара нәсілді ерлер мен әйелдердің күнделікті өміріне ден қою арқылы Қара өнер қозғалысына қосқан үлесін бекітеді. Бұл өлеңдерде қалалық қара тілі, тәжірибелік пунктуация, жазу қағидалары, аралықтар және джаздың сахналық өнері пайдаланылады. 2013 жылы Санчес 17-ші жылдық "Поэзия тамшысы" фестивалінің басты спикері болды, онда ол "Сопрано аспанының астында" өлеңін оқыды. Барбара Атти, Джанет Голдуотер және Сабрина Шмидт Гордон түсірген "BaddDDD Соня Санчес" атты деректі фильмі Санчестің шығармашылығын, мансабын, ықпалын және өмір жолын көрсетеді. Фильм 2015 жылы Full Frame Documentary Film Festival-де көрсетілді. Фильмнің Ұлыбританиядағы тұңғыш көрсетілімі 2016 жылдың 22 маусымында Лондон қаласындағы Ривингтон Плейс орталығында өтті.
Sanchez is known for her innovative melding of musical formats—such as the blues—and traditional poetic formats such as haiku and tanka. She also uses spelling to celebrate the unique sound of black English, for which she gives credit to poets such as Langston Hughes and Sterling Brown. Her second book, We a BaddDDD People (1970), solidifies her contribution to the Black Arts Movement aesthetic by focusing on the everyday lives of black men and women. These poems make use of urban black vernacular, experimental punctuation, spelling, and spacing, and the performative quality of jazz. In 2013, Sanchez headlined the 17th annual Poetry Ink, at which she read her poem "Under a Soprano Sky". BaddDDD Sonia Sanchez, a documentary film by Barbara Attie, Janet Goldwater and Sabrina Schmidt Gordon spotlighting Sanchez's work, career, influence and life story, was released in 2015, when it was shown at the Full Frame Documentary Film Festival The film premiered in the UK on June 22, 2016, at Rivington Place, Londonn.