Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вальдемар Ұлы (Waldemar der Große; шамамен 1280 – 14 тамыз 1319), Аскания әулетінің мүшесі, 1308 жылдан өліміне дейін Бранденбург-Стендаль маркграфы болды. 1317 жылы әйгілі туысы Иоанн V Бранденбург-Салцведель қайтыс болғаннан кейін, ол Бранденбург маркграфлығының жалғыз билеушісі атанды. Вальдемар 1157 жылы Альберт Аюдан бастау алған Аскания маркграфтарының соңғысы ретінде танымал; одан кейін таққа оның кәмілетке толмаған туысы Генрих II отырды, ол бір жылдан соң қайтыс болды.
Waldemar the Great (Waldemar der Große; c. 1280 – 14 August 1319), a member of the House of Ascania, was Margrave of Brandenburg Stendal from 1308 until his death. He became sole ruler of the Margraviate of Brandenburg upon the death of his cousin John V of Brandenburg Salzwedel in 1317. Waldemar is known as the last in the line of Ascanian margraves starting with Albert the Bear in 1157; he was only succeeded by his minor cousin Henry II, who died one year later.
Өмір
Ол Бранденбург маркграфы Конрад Стендаль мен оның әйелі Констанцияның, Ұлы Польшаның Пьяст әулетінен шыққан Пржемысл I герцогтың үлкен қызының ұлы болды. Вальдемар 1302 жылдан бастап бірлескен билеуші болды, ал 1308 жылы оның емісі Отто IV қайтыс болғаннан кейін маркграф атанды. 1307 жылы Вальдемар Свенка отбасымен Помералия (Гданьск Помераниясы) жерлерін оған беру туралы келісімге қол қойды, содан кейін Бранденбург әскерлері Свице, Тчев және Гданьскке (Данциг) дейінгі барлық стратегиялық маңызды жерлерді басып алды. Поляк корольі Владыслав I өз кезегінде Тевтон орденінен көмек сұрады, ал олар Данцигті басып алғаннан кейін, 1309 жылғы Солдин шарты бойынша Вальдемар 10 000 күміс марка төлеу шартымен Тевтон орденіне Помералияның Леба өзенінен шығысқа қарайғы жерлерге талап етуден бас тартты. 1317 жылғы Темплин шарты бойынша маркграф Старгард пен Нойбранденбургті Мекленбургке беруге міндетті болды. Сонымен қатар, ол бұрынғы Померанияның Шлаве мен Столп қалаларын иеленуден бас тартты, олар Померания герцогы Вартислав IV-ке өтті. 1319 жылы Вальдемар Силезияның Зюллихау және Швебус қалаларын сатып алды.
He was a son of Margrave Conrad of Brandenburg Stendal and his wife Constance, eldest daughter of the Piast duke Przemysł I of Greater Poland. Waldemar was co regent from 1302, and succeeded as margrave upon the death of his uncle Otto IV in 1308. In 1307 Waldemar signed an agreement with the Swienca family ceding him the lands of Pomerelia (Gdańsk Pomerania), whereafter Brandenburg troops occupied Świecie, Tczew and all strategic locations up to Gdańsk (Danzig). In turn, the Polish king Władysław I called for the support of the Teutonic Knights, and after their takeover of Danzig, Waldemar by the 1309 Treaty of Soldin relinquished his claims on Pomerelia east of the Łeba River to the Teutonic Order for a payment of 10,000 silver Mark. According to the 1317 Treaty of Templin, the margrave had to surrender Stargard and Neubrandenburg to Mecklenburg. He also had to waive the previous Pomerelian acquisitions of Schlawe and Stolp, which passed to Duke Wartislaw IV of Pomerania. In 1319 Waldemar acquired the Silesian towns of Züllichau and Schwiebus.
Отбасы
1309 жылы ол өзінің туған апасы Агнеске (1296–1334 ж.ш.) үйленді. Некеде бала болмады. Вальдемар Аскания әулетінің Бранденбург тармағының соңғы билеуші мүшесі болды. 1317 жылы оның туысы Иоанн V қайтыс болғаннан кейін, Бранденбург маркграфтарының кіші Салцведель тармағы тоқтап қалды. 1318 жылдан бастап Вальдемар өзінің кенже туысы Генрих II, Бранденбург маркграфы Стендальдың қамқоршысы болды. Оның Пруссия жерлеріне қарай бет бұруы 200 жылдан астам соң, Бранденбург пен Пруссия герцогтығы Хогенцоллерн әулетінің билігінде болған кезде қайта жаңғырды. Вальдемар қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Агнес 1319 жылдың желтоқсан айында Брансвик-Геттинген герцогы Оттоға екінші рет үйленді. Вальдемардың қамқорлығындағы Генрих II 1320 жылдың шілде айында қайтыс болғаннан кейін, Аскания әулетінің Бранденбург тармағы 1320 жылы жойылды. Маркграфтық қайтадан Виттельсбах королі Людовик IV-ге қайтарылды. 1323 жылы ол өзінің үлкен ұлы Людовикке Бранденбургті берді, Ангальт князьдерінің талаптарын ескермеді.
In 1309 he married his cousin Agnes (c. 1296–1334), a daughter of Margrave Hermann of Brandenburg Salzwedel. The marriage remained childless. Waldemar was the last governing member of the Brandenburg line of the Ascanian House. With the death of his cousin John V in 1317, the younger Salzwedel line of the Brandenburg margraves became extinct. From 1318 Waldemar also acted as a guardian for his minor cousin Henry II, Margrave of Brandenburg Stendal. His advance towards the Prussian lands was resumed more than 200 years later, when both Brandenburg and the Duchy of Prussia were under the rule of the Hohenzollern dynasty. After Waldemar's death, his wife Agnes secondly married Duke Otto of Brunswick Göttingen in December 1319. When Waldemar's ward Henry II died in July 1320, the Brandenburg branch of the Ascanian house died out in 1320. As a reverted fief, the margraviate fell back to the Wittelsbach king Louis IV. In 1323, he enfeoffed his eldest son Louis with Brandenburg, ignoring the claims of the Ascanian princes of Anhalt.
Жалған Валдемар
1348 жылы Магдебург архиепископтығында жалған Вальдемар пайда болды. Ол, өзінің орнына басқа біреуді жерлегеннен кейін, қасиетті жерге саяхаттан оралғанмын деп мәлімдеді. Виттельсбах және Люксембург әулеттері арасындағы тартысқа байланысты ол тез қолдау тапты. Король Карл IV оны шамамен екі жыл бойы тағы да мойындады, бірақ соңында "соңғы Асканиялық" әшкере болып, Дессаудағы Анхальт сарайына қашып кетті, онда өмірінің соңына дейін тұрды.
In 1348, an impostor appeared in the Archbishopric of Magdeburg and successfully claimed that he was Waldemar, returning from pilgrimage to the Holy Land after somebody else had been buried in his place. Quickly gaining support due to the rivalries between the Wittelsbach and Luxembourg dynasties, King Charles IV reinvested him for about two years before "the last Ascanian" was unmasked and fled to the Anhalt court in Dessau, where he spent the rest of his life.