1302 жылғы оқиғалар шолуы

Кіріспе

1301 1302 1303

1302 жыл (MCCCII) – Юлиан күнтізбесі бойынша дүйсенбіде басталатын кәдімгі жыл.

Қаңтар-наурыз

2 қаңтар Германияда Генрих II әкесі Генрих Саяхатшы қайтыс болғаннан кейін Мекленбург тәуелсіз мемлекетінің (қазіргі Германияның Мекленбург-Ворпомерн жерінің солтүстік-шығысын қамтиды) билеушісі болады. Генрих II 1290 жылдан 1298 жылға дейін Генрих Саяхатшының қасиетті жерлерге саяхаты кезінде регент болып қызмет еткен, және 68 жастағы әкесі оралғаннан кейін Мекленбургтің басқаруын көбінесе жалғастырды. 20 қаңтар Мысырда әл-Мустақфи I әкесі әл-Хаким I қайтыс болғаннан кейін, Мамлюк сұлтандығындағы исламның басшысы, Каирдің жаңа мұсылман Аббасид халифасы болады. 23 қаңтар Испанияның Кастилия Корольдігінің королі Фердинанд IV, жақында 16 жасқа толып, ересек болған, Португалия королі Диништің жалғыз қызы, 12 жасар принцесса Констанцияға Вальядолидте өткен салтанатта үйленеді. 26 қаңтар Францияның ұсынысы бойынша және Англия мен Франция арасында Аньерде қол қойылған шартқа сәйкес, Англия королі Эдуард I ("Эдуард Ұзын аяқты") және Роберт Брюс бастаған шотланд ақсүйектері Линлитгоуда тоғыз айлық бейбітшілік шартына келіседі, ол 1302 жылғы 30 қарашадағы Әулие Андрей күніне дейін жалғасады. 8 ақпан Есүн Темүр әкесі Гамала қайтыс болғаннан кейін Моңғол империясының Жінонгы (тақ мұрагері) болады, Гоби шөлінің солтүстігіндегі Моңғол даласына билік етеді. 1323 жылы Қытайдың Юань әулетінің императоры болып, шамамен бес жыл патшалық құрады. 10 ақпан Папалық бұйрық Ausculta Fili Франция королі Филиппке жеткізіледі, бірақ Артуа графы Роберт II, Папа Бонифаций VIII-нің елшісі Жак де Норманнан құжатты тартып алып, қағазды отқа жаққан. 19 ақпан Итальян суретшісі Чимабуэ 94 күннен кейін Пиза соборындағы Исаның таққа отырғызылуы мозаикасының маңызды бөлігі – Жақсы Жаңалықты жеткізуші Иоаннның бейнесін аяқтайды. Чимабуэ көп ұзамай қайтыс болады, ал толық мозаика 1320 жылға дейін аяқталмайды. 3 наурыз 1278 жылы Андорра княздығын құрған Фуа графы Роджер Бернард III қайтыс болғаннан кейін, Роджердің ұлы граф Гастон Франция королі Филипптің атынан жаңа француз әкімшісі болып тағайындалады. Фуа графтығының титулының иегері 1472 жылы Гастон IV қайтыс болғанға дейін Андоррада француз өкілі болып қала береді. 4 наурыз Франция королі Филипптің папалық бұйрықты қабылдамағанын білгеннен кейін, Папа Бонифаций VIII кардинал Жан Лемуанды Филипп патшаға папаның француз дін қызметкерлерін тағайындауды бақылау үшін шіркеу кеңесін өткізу жоспарлары туралы хабарлауға жібереді. Наурыз Шотландияның болашақ королі Роберт Брюс 18 жасар Элизабет де Бургқа Эссекстегі Уриттлде үйленеді. Ол Ричард Ог де Бургтың ("Қызыл граф") қызы, күшті ирланд ақсүйегі және Англия королі Эдуард I-нің жақын досы.

January 2 – In Germany, Henry II becomes the ruler of the independent nation of Mecklenburg (now encompassing the northeastern German state of Mecklenburg Vorpommern) upon the death of his father, Henry the Pilgrim. Henry II had served as regent from 1290 to 1298 during Henry the Pilgrim's pilgrimage to the Holy Land, and had continued most of the administration of Mecklenburg after the return of his 68 year old father. January 20 – In Egypt, Al Mustakfi I becomes the new Muslim Abbasid Caliph of Cairo, leader of Islam within the Mamluk Sultanate, upon the death of his father, the Caliph Al Hakim I.
January 23 – King Ferdinand IV of the Spanish Kingdom of Castile, having recently reached the age of majority at age 16, marries 12 year old Princess Constance, the only daughter of King Dinis of Portugal, in a ceremony at Valladolid. January 26 – At the suggestion of France, and pursuant to the treaty signed between England and France at Asnières, King Edward I of England ("Edward Longshanks") and the Scottish nobles led by Robert the Bruce agree to a nine month peace treaty at Linlithgow, to last until St. Andrew's Day, November 30, 1302. February 8 – Yesün Temür becomes the Jinong (crown prince) of the Mongol Empire upon the death of his father Gammala, with authority over the Mongolian steppe north of the Gobi Desert. Yesün Temür will become the Emperor of China's Yuan dynasty in 1323 and reign for almost five years. February 10 – The papal bull Ausculta Fili is delivered to Philip the Fair, King of France, but Robert II, Count of Artois, snatches the document from Jacques de Normans, the emissary of Pope Boniface VIII and burns the paper in a fire. February 19 – The Italian artist Cimabue completes construction of the image of John the Evangelist, a major potion of the mosaic Christ Enthroned, in the Pisa Cathedral, after 94 days. Cimabue dies shortly afterward, and the full mosaic will not be completed until 1320. March 3 – Upon the death of Roger Bernard III, Count of Foix, who had founded the Co principality of Andorra in 1278, Roger's son Count Gaston continues as the new French administrator on behalf of King Philip of France. The holder of the title Count of Foix will continue to be the French representative in Andorra, with almost 200 years of unbroken rule, until the death of Gaston IV in 1472. March 4 – After learning of the rejection of the papal bull by King Philip of France, Pope Boniface VIII sends Cardinal Jean Lemoine to inform King Philip of the Pope's plans for an ecclesiastical council to control the appointment of French clergy. March – Robert the Bruce, the future King of Scotland marries the 18 year old Elizabeth de Burgh at Writtle in Essex. She is the daughter of Richard Óg de Burgh ("the Red Earl"), a powerful Irish nobleman and close friend of King Edward I of England.

Сәуір-маусым

8 сәуір (8 Шабан 701 жылы) 29 жылдық билік құрғаннан кейін Мұхаммед II сұлтан қайтыс болады, ал Гранаданың билеушісі ретінде оның орнын ұлы Мұхаммед III иеленеді. Таққа отырғаннан кейін екі апта ішінде ол Хамму ибн Абд әл-Хақ басшылығымен Насрид әскерін Бедмар мен Кастилияның басқа да көрші қалаларын басып алуға жібереді. Насрид күштері Бедмардың солтүстік-шығысында орналасқан Йодар қаласына да шабуыл жасап, Кесаданы қайта жаулап алады. Бұл оқиғалармен қатар, Мұхаммед король Джеймс II ("Әділ Джеймс")-пен достық қарым-қатынасын сақтайды. 10 сәуір Францияда король Филипп IV ("Көрікті Филипп") Париждегі Нотр-Дам соборында Эстаттардың Бас Ассамблеясын шақырады. Ассамблея барысында француз аристократиясы, дін қызметкерлері және қара халық Филипп пен Папа Бонифаций VIII арасындағы шиеленіске, соның ішінде Папаның өкілі Бернард Сейссеге қатысты мәселелерді талқылайды. Сейссе Окситанияның тәуелсіздігі үшін көтеріліс ұйымдастырды деген айып тағылады, бұл көтеріліс Наваррмен және Фуа графының билігімен байланысты болды. 12 сәуір Моңғол империясының Ильханат бөлімшесінің басшысы Газан Папа Бонифацийге хат жіберіп, Мамлюк сұлтандығына қарсы жаңа жорыққа дайындық туралы хабарлайды. 22 сәуір Қазіргі Түркия аумағында Византия императоры Михаил IX Палеолог түрік күштерінің шабуылдарына қарсы әскери науқан бастайды және Константинопольден жорыққа шығады. Оның әскері оңтүстікке қарай Магнезия ад Маэандрға дейін (қазіргі Түркияның Айдын провинциясындағы Ортаклар қаласының жанындағы қираған орын) жетеді. Палеолог түрік күштерімен тікелей шайқасуға тырысады, бірақ оның генералдары оны бұған келісім бермейді. Осы уақытта түрік күштері шабуылдарын жаңартқандықтан, Михаил Магнезияда оқшауланып қалады. Әскері бірде-бір шайқассыз таратылады, ал жергілікті тұрғындар өз үйлерін қорғау үшін қалдырылады. Византиялық жалдамалы әскерлер (аландар) да Тракиядағы отбасыларына қайта оралады. Михаил теңіз арқылы шегінуге мәжбүр болады, оның соңынан босқындардың үлкен толқыны құйрық тіркеп келеді. 17 мамыр Неаполь патшасы Карл II-нің қызы Элеонора Анжулық 12 жасында Сицилия патшасы Фредерик III-ке үйленеді. 18 мамыр Фламанд милициясы Брюггедегі таңғы намаз кезінде 2000 француз сарбазын өлтіреді, ал Питер де Конинк пен Ян Брейдель сарбаздарға Фландриядағы барлық француз басқыншыларын өлтіруге шақырады. Фландрияның француз губернаторы Жак де Шатильон дін қызметкері кейпінде бірнеше сарбазымен қашып құтылады. Ол Парижге жетіп, қаза болғандар туралы хабарды король Филиппке жеткізеді, содан кейін король қаланы басып алу үшін әскер жібереді. 12 маусым Данияның Эстониядағы (қазіргі Раквере) Балтық теңізіндегі Весенберг қаласы Ханзалық Одақтың Любек құқығына сәйкес муниципалдық басқару құқығын алады. 14 маусым Миланның лорды (Signore di Milano) Маттео I Висконти, Киелі Рим империясының жартылай тәуелсіз итальян аймағы, Гвидо делла Торре тарапынан тақтан түсіріледі, бірақ 1311 жылы қайта оралады.

April 8 – (8 Shaban 701 AH) Sultan Muhammad II dies after a 29 year reign and is succeeded by his son Muhammad III as ruler of Granada. Within two weeks of his accession, he sends a Nasrid army under Hammu ibn Abd al Haqq to seize Bedmar and other neighboring strongholds from Castile. Nasrid forces also attack Jódar, northeast of Bedmar, and recapture Quesada. Meanwhile, Muhammad contains friendly relations with King James II ("James the Just"). April 10 – The first meeting of the Estates General in France is convened King Philip IV ("Philip the Fair") at the Notre Dame in Paris. During the assembly, all three classes – the French nobles, clergy, and commons – discuss the conflict between Philip and Pope Boniface VIII about the papal legate, Bernard Saisset – who is accused to raise a rebellion of Occitan independence, associated with Navarre, under the banner of the County of Foix. April 12 – Ghazan of the Mongol Empire's Ilkhanate division sends a letter to Pope Boniface and announces preparations for a new campaign against the Mamluk Sultanate. April 22 – In what is now Turkey, Byzantine Emperor Michael IX Palaiologos launches a military campaign against Turkish forces who have been conducting raids, and marches from Constantinople. His army travels southward as far as Magnesia ad Maeander (the ruins of which are now near the town of Ortaklar in what is now Turkey's Aydin Province). Palaiologos seeks to directly confront the Turkish forces, but is dissuaded by his generals. In the meantime, the Turks resume their raids, isolating Michael at Magnesia. His army is dissolved without a battle, as the local forces are left behind to defend their homes. The Alans (Byzantine mercenaries) too leave, to rejoin their families in Thrace. Michael is forced to withdraw by the sea, followed by another wave of refugees. May 17 – At the age of 12, Eleanor of Anjou, daughter of King Charles II of Naples, marries King Frederick III of Sicily. May 18 – Flemish militia kill 2,000 French soldiers in the course of the Matins of Bruges, after Pieter de Coninck and Jan Breydel call on soldiers to kill all of the French occupiers of the city in Flanders. The French Governor of Flanders, Jacques de Châtillon, escapes with a handful of soldiers while disguised as a priest. He arrives in Paris to bring the news of the massacre to King Philip the Fair, who sends an army to capture the city. June 12 – The Baltic Sea town of Wesenberg in Danish Estonia (now Rakvere) receives municipal self government under the Hanseatic League doctrine of Lübeck law. June 14 – Matteo I Visconti, Lord of Milan (Signore di Milano), the semi independent Italian region within the Holy Roman Empire, is deposed by Guido della Torre, but will return in 1311.

шілде-қыркүйек

11 шілде – Алтын шұңқыр шайқасы Францияның 18 мамырдағы Брюгге қырғынына Фландриядан кек алу ретінде өтеді. Вильгельм Юлихский ("Кіші Вильгельм") және Питер де Конинк басқарған фламанд әскерлері Фландриядағы Кортрейкте француз армиясын (шамамен 9000 адам) жеңіске жетеді. Француздық атты әскері негізінен қолөнер гильдияларының мүшелерінен құралған фламандтық жаяу әскерін жеңе алмайды. Көптеген француз ақсүйектері (шамамен 500 рыцарь) қаза табады, мысалы, қолбасшы Роберт II Артуа, және кері шегінуге мәжбүр болады. 27 шілде – Бафеус шайқасы: Никомедиядағы түрік қаупіне қарсы тұру үшін император Андроник II Палеолог Византия әскерін (шамамен 2000 адам) Босфордан өтіп, қаланы құтқаруға жібереді. Жазықта түрік әскерлері (шамамен 5000 жеңіл атты әскер) сұлтан Осман I басшылығымен византиялықтарды жеңіске жетеді, олар Никомедияға қайта шегінуге мәжбүр болады. Шайқастан кейін Андроник Битиния ауылдық жерлерін бақылаудан шығарып, бекіністерге қашып сірігеді. Осы уақытта түрік әскерлері Византияның Жемилик сияқты елді мекендерін басып алады. 5 тамыз – Джон Сегрев Бервик қамалының күзетшісі болып тағайындалады, оған 20 000-ға жуық ағылшын әскері қалдырылады. Роберт, басқа ақсүйектермен бірге, Эдуардқа адалдық серт етеді. 31 тамыз – Кальтабелотта бейбіт шарты Неаполь королі Шарль Ақсақ пен Сицилия королі Фредерик III арасында қол қойылып, Сицилиялық кеш соғысы аяқталады. Фредерик қайтыс болғаннан кейін Сицилия корольдігі Анжу билігіне өтеді, ал оның орнына Шарль 100 000 унция алтын төлейді. Фредерик Калабриядағы барлық иеліктерін тапсырып, Шарльдің ұлы Филипп I, Таранто князі, Сефалу түрмесінен босатылады. 3 қыркүйек – (1 Мухаррам 702 ж.) 702 жылғы жаңа мұсылман жылының басында мамлюк сұлтаны Әл-Насир Мұхаммед Ливанның Триполи қаласына 20 галерадан тұратын флот жібереді, онда Кахардаш әз-Заррак әл-Мансури басқарған мамлюк әскерлері блокада мен қоршауды бастайды. 26 қыркүйек – (28 Мухаррам 702 ж.) Руадтың құлауы: Храмгерлер, Еуропалық крестшілер Киелі жерге, Руад аралын (қазіргі Арвад, Сирия жағалауы) мамлюк сұлтандығына тапсырады. Хью Дампьер еуропалықтарға өздері таңдаған христиандық елге қауіпсіз өтуге рұқсат етілетіні туралы келісімге келеді, бірақ гарнизоннан шыққаннан кейін храмгерлер шабуылға ұшырайды. Храмгерлердің Ұлы Мастері Бартоломей де Куинси шайқаста қаза табады, барлық сириялық христиан садақшылары мен жаяу әскерлері өлімге кесіледі, ал аман қалған храмгерлер соғыс тұтқындары ретінде ұсталып, Каирге қамалады. Қыркүйек – Роджер де Флор, итальяндық әскери авантюрист және рыцарь (кондотьер), Кальтабелотта шартынан кейін жұмыссыз қалған әскерлерден (Альмогаварлар) Каталондық компания жалдамалы әскерлер тобын құрады.

July 11 – The Battle of the Golden Spurs takes place as France retaliates against Flanders for the May 18 Matins of Bruges massacre. Flemish forces led by William of Jülich ("William the Younger") and Pieter de Coninck defeat the French army (some 9,000 men) at Kortrijk in Flanders. The cavalry charges of the French prove unable to defeat the untrained Flemish infantry militia, consisting mainly of members of the craft guilds. Many French nobles (some 500 knights) are killed, like the commander Robert II of Artois, and forced to retreat. July 27 – Battle of Bapheus: To counter the Turkish threat at Nicomedia, Emperor Andronikos II Palaiologos sends a Byzantine force (some 2,000 men) to cross over the Bosporus to relieve the city. On the plain, Turkish forces (some 5,000 light cavalry) led by Sultan Osman I defeat the Byzantines, who are forced to withdraw to Nicomedia. After the battle, Andronikos loses control of the countryside of Bithynia, withdrawing to the forts. Meanwhile, Turkish forces capture Byzantine settlements, such as the coastal city of Gemlik. August 5 – John Segrave is appointed to the custody of Berwick Castle, leaving him in charge with an English force of some 20,000 men. Robert, along with other nobles, gives his allegiance to Edward. August 31 – The Peace of Caltabellotta is signed between King Charles the Lame, King of Naples and King Frederick III of Sicily, ending the War of the Sicilian Vespers. The Kingdom of Sicily will pass to Angevin rule on Frederick's death, in return Charles pays a tribute of some 100,000 ounces of gold. Frederick hands over all his possessions in Calabria and releases Charles' son Philip I, prince of Taranto, from his prison in Cefalù. September 3 – (1 Muharram 702 AH) At the start of the new Muslim year 702 AH, Mamluk Sultan Al Nasir Muhammad sends a fleet of 20 galleys) to Tripoli of Lebanon, where Mamluk forces led by Kahardash al Zarraq al Mansuri, begin a blockade and siege. September 26 – (28 Muharram 702 AH) Fall of Ruad: The Knights Templar, European Crusaders to the Holy Land, surrender their control of the island of Ruad (now Arwad, off of the coast of Syria) to the Mamluk Sultanate. Hugh Dampierre negotiates a promise that the Europeans will be allowed safe conduct to a Christian ruled land of their choice, but Knights are attacked as soon as they emerge from the garrison. Templar Grand Master Barthélemy de Quincy is killed in battle, all of the Syrian Christian bowmen and footsoldiers are executed, and the surviving Knights Templar are taken as prisoners of war and incarcerated in Cairo. September – Roger de Flor, Italian military adventurer and knight (condottiere), founds the Catalan Company group of mercenaries, with soldiers (Almogavars) jobless after the Treaty of Caltabellotta.

Қазан-желтоқсан

4 қазан – Византия императоры Андроник II Палеолог Венеция Республикасымен бейбітшілік шартына қол қойып, Византия-Венеция соғысын аяқтайды. Венециялықтар басым бөлігін қайтарып алады, бірақ Кеа, Санторини, Серифос және Аморгос аралдарын сақтап қалады, оларды оларды басып алған жеке тұлғалар өздерінде ұстайды. Андроник венециялықтардың 1296 жылы қаза болған тұрғындарына келген зиянды өтеуге келіседі. 18 қараша – VIII Бонифаций «Unam sanctam» папалық бұйрығын жариялайды, ол папалықтың рухани билігінің дүниелік билеушілерден жоғары екенін көрсетеді. 2 желтоқсан – 1298 жылдан бері Швеция королі Биргердің әйелі, Данияның Мартасы, Söderköping қаласында Швеция королевасы ретінде таққа отырылады. 10 желтоқсан – Император Гониджо таққа отырғаннан кейін Жапонияда Инуигин дәуірі басталады. 31 желтоқсан – Мец үйінен шыққан Теобалд II әкесі III Фридрих қайтыс болғаннан кейін Киелі Рим империясы құрамындағы Лотарингияның жаңа герцогы болады.

Күні белгісіз

Конфуций ғибадатханасы Қытай Юань әулетінің императоры Темур хан (немесе "Чэнцзонг") тұсында Пекин қаласында салынған.

Туылғандар

30 қараша – Андрей Корсини, итальяндық дін қызметкері және епископ (1374 ж.т.)
7 желтоқсан – Аццоне Висконти, итальяндық дворян және рыцарь (1339 ж.т.)
Фанг Конгйи, қытайлық даосистік діни қызметкер және пейзаж суретшісі (1393 ж.т.)
Ходжо Садаюки, жапондық дворян, губернатор және самурай (1333 ж.т.)
Коноэ Цунетада, жапондық дворян (кугё) және регент (1352 ж.т.)
Шихабуддин Ахмет Коя, Үндістанның бас муфтиясы және жазушы (1374 ж.т.)
Тай Ситу Чангчуб Гьяльцен, тибет билеушісі және саясаткер (1364 ж.т.)