1018 жылғы Бауцен бейістігі: Польша-Германия арадағы шекаралық келісімдер

Кіріспе

1018 жылы жасалған келісім, ол сол кездегі неміс-поляк аумақтық қақтығыстарын аяқтады. Баутцен тыныштығы (Frieden von Bautzen; Pokój w Budziszynie;) – 1018 жылдың 30 қаңтарында Киелі Рим императоры Генрих II мен Польшаның Болеслав I арасында жасалған келісім. Ол Лузатия және Жоғарғы Лузатияны (Мильзенерланд немесе Мильско, Майссен (Мисьния) маркграфлығының шығыс бөлігі) бақылау үшін болған поляк-неміс соғыстарының тізбесін, сондай-ақ Богемия, Моравия және Словакия дауларын аяқтады. Болеслав император Оттон III-нің жақын достығына ие болды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Генрих II-нің талаптарына қарсы Оттонның ізбасары, Мейссеннің маркграфы Экард I-ді Киелі Рим императоры лауазымына қолдады. 1002 жылы император Оттон III және Экард қайтыс болғаннан кейін Болеслав Экардтың Мейссен аймағын, сондай-ақ Лузатия маркасын жаулап алды. Генрих Германиядағы өз орнын нығайтқаннан кейін, Болеслав Лузатия мен Жоғарғы Лузатияда қалдырылған келісімге қол жеткізілді, ал поляк герцогы Генрихті Киелі Рим императоры деп мойындады. Бірақ, Болеславқа қарсы сәтсіз қастандық әрекеті жасалды, және соғыс көп ұзамай қайта басталды. Болеслав бұл әрекетті Генрихтің бұйрығымен жасалғанына сенді, бірақ Генрих бұл айыптауды жоққа шығарды. Болеслав бұрын басып алған Моравия мен Словакияны сақтап, Богемияны бақылауға алды. Соңғы күресте Болеслав Генрихке қарсы тұрған Киелі Рим империясының ақсүйектерімен одақтасты, ал император славяндық пұтқа табынушы Полабия тайпасы – латицтерден қолдау іздеді. 1013 жылы Мерзебургте аралық бейбітшілікке қол қойылды, ол аумақтық жағдайды сақтап қалды. Болеслав Моравия мен Словакияны өз қолында ұстады, ал Яромир Богемияның билеушісі болды (бірақ ол көп ұзамай ағасы Олдрихпен құлатылды). Болеслав императордың Италиядағы жорығын қолдауға келісті. Алайда, Болеслав I бұл талапты орындамағандықтан, Генрих II-нің итальяндық қарсыластарын қолдады, соның салдарынан ашық соғыс қайта басталды. Генрих II Болеслав I-ді жеңе алмады және Баутценде (1018) бейбітшілік келісіміне келді, ол Польша герцогына Лузация маркасы мен Жоғарғы Лузатияны басқару құқығын берді. Екі билеуші Болеславтың Марграф Экардтың бірінші қызы Одамен некелесуі арқылы династиялық байланыстарын нығайтты. Император сондай-ақ 1018 жылдың жазында Киев мұрагерлік дағдарысына Болеславтың араласуына көмектесуге уәде берді, неміс және венгр әскерлерінің контингенттерін жіберіп, оның Киевті басып алуына және бұрын жоғалған Червен қалаларын қайтарып алуына мүмкіндік берді.

1018 treaty ending the German Polish territorial conflicts of the time

The Peace of Bautzen (Frieden von Bautzen; Pokój w Budziszynie; ) was a treaty concluded on 30 January 1018, between Holy Roman Emperor Henry II and Bolesław I of Poland which ended a series of Polish German wars over the control of Lusatia and Upper Lusatia (Milzenerland or Milsko, the eastern part of the margraviate of Meissen (Miśnia)) as well as Bohemia, Moravia and Slovakia. Bolesław had enjoyed the close friendship of the emperor Otto III and after his death supported one of Otto's followers, Eckard I, Margrave of Meissen for the position of Holy Roman Emperor, against the claims of Henry II. After both emperor Otto III and Eckard's death in 1002, Bolesław conquered Eckard's domain of Meissen, as well as the march of Lusatia. Once Henry secured his position within Germany, an agreement was reached which left Bolesław with Lusatia and Upper Lusatia while the Polish duke in turn recognized Henry as Holy Roman Emperor. Fighting soon resumed, however, after an unsuccessful assassination attempt against Bolesław—which he believed had been ordered by Henry, who denied the charge—occurred soon after the peace was concluded. Bolesław took control of Bohemia, having previously acquired Moravia and Slovakia. In the ensuing struggle Bolesław allied himself with the Holy Roman Empire's noble opposition to Henry, while the emperor sought support among the Lutici, a Slavic pagan Polabian tribe. An intermediate peace was concluded in Merseburg in 1013 which preserved the territorial status quo, with Bolesław holding on to Moravia and Slovakia, while Jaromir was made the ruler of Bohemia (though he was soon deposed by his brother Oldrich). Bolesław however agreed to support the Emperor's Italian campaign. Open warfare continued when Bolesław I did not comply with this condition, and instead supported Henry II's Italian adversaries. Henry II was however unable to defeat Bolesław I, and agreed on a peace in Bautzen (1018) which left the Duke of Poland in charge of the Lusatian march and Upper Lusatia. The two rulers also strengthened the dynastic bonds between them through Bolesław's marriage with Oda, first daughter of Margrave Eckard. The emperor also promised to aid Bolesław in his intervention in the Kievan succession crisis in the summer of 1018 with contingents of German and Hungarian troops which enabled the Polish ruler to capture Kiev and reclaim the previously lost Cherven Cities.

Мерзебург (1002)

Император Отто III қайтыс болғаннан кейін Бавария герцогы Генрих IV және Мейсен маркграфы Эккард (Эккехард) I мұрагерлік үшін таласты. 1002 жылдың 30 сәуірінде Эккард Пёльдеде өлтірілді, ал Эккардтың кандидатурасын қолдаған поляк герцогы Болеслав I, мүмкін, Эккардтың отбасының келісімімен. Ол Баутцен мен Мейсенді бақылауына алды, себебі қала тұрғындары өздері неміс әскерін қаладан шығарып жіберді, ал басқа неміс рыцарьлары Болеславтың аймақтағы билігін ерікті түрде мойындады. 1002 жылдың 25 шілдесінде Мерзебургте өткен Хофтагта (императорлық жиналыста) Генрих II оны қорғамады, сондай-ақ шабуылдаушыларды жазаламады, Генрих II-ге герцогтыққа адалдық ант беруден бас тартты және Богемия герцогтығына Польшаның талаптарына қарсы тұруға бел буды. Бірнеше айдан кейін Генрих II Велеттер мен чех одақтастарымен бірге тағы бір жорық ұйымдастырды. Келісім Отто III-нің немересі Рихезаның Болеслав I-нің ұлы Миешко II-ге үйленуімен бекітілді, сонымен қатар ол Лузатия мен Жоғарғы Лузатияның оның феодалы екенін мойындаудан бас тартты. Оның орнына ол Кресентий антипопасы Григорий VI-ны қолдады және Италияда Генрих II-ге қарсы интрига жасады, ол Григорийге Пёльдеде қолдау көрсетпеген еді. Осы соққылардан кейін Генрих II шегінді. Қала тұрғындары императордың язычник Lutician одақтастарына қараған қабырғаға салбырлы крест орнатты. Замандас неміс шежірешісі Титмар, поляктарға көзқарасы жағымсыз болған, бейбітшілік туралы «non ut decuit sed sicut fieri potuit» деген сөздермен түсіндірді, яғни «қалай тиіс болса солай емес, бірақ жағдайға қарай мүмкін болған». Екі тарап та кепілдер алмастырды. Генрих II қатыспады және Болеслав I-ге қарсы жорықтарды жаңартпады. Бейбітшілік Екард I-нің қызы Мейсеннің Одасының Болеслав I-ге үйленуімен бекітілді. Бұл Болеслав I-нің төртінші некесі болды; оның бұрынғы некесінен Emnilda-дан туған қызы Регелинда, Оданың ағасы Герман I Мейссенге үйленген еді. Генрих сондай-ақ Болеславты сол жылы Польша билеушісінің Киевке жасаған жорығында үш жүз рыцарьмен қолдауға міндеттенді.

After the death of emperor Otto III, Bavarian duke Henry IV and Meissen margrave Eckard (Ekkehard) I competed for succession. When Eckard I was murdered on 30 April 1002 in Pöhlde, Polish duke Bolesław I, who had supported Eckard's candidature, probably with approval from Eckard's family. He took control of both Bautzen and Meissen, after the inhabitants themselves had forced the German troops to leave the city, while other German knights voluntarily recognized Bolesław's rule in the region. On 25 July 1002 at a Hoftag (imperial meeting) held in Merseburg, Henry II did neither protect him, nor punish the assailants. and denied Henry II the oath of allegiance for the duchy. and was determined to contest the Polish claims to the Bohemian duchy. A few months later, together with Veleti and Czech allies, Henry II mounted another campaign. The treaty was confirmed by the marriage of Richeza, a niece of Otto III, to Mieszko II, a son of Bolesław I. and refused to recognize that Lusatia and Upper Lusatia were his only as fiefs. Instead, he supported Crescentian antipope Gregory VI and intrigued against Henry II in Italy, who had denied Gregory his support in Pöhlde. As a result of these setbacks Henry II withdrew. The inhabitants of the city also erected a cross on the wall which faced the pagan Lutician allies of the emperor. The contemporary German chronicler Thietmar, who was generally ill disposed towards Poles, commented on the peace with the words "non ut decuit sed sicut fieri potuit", meaning "not as it should have been but as was possible in the circumstances". Both parties also exchanged hostages. Henry II did not attend, and did not renew the campaigns against Bolesław I thereafter. The peace was confirmed by the marriage of Oda of Meissen, daughter of Eckard I, to Bolesław I. It was Bolesław I's fourth marriage; Regelind, a daughter from his previous marriage with Emnilda, was already married to Oda's brother Herman I of Meissen. Henry also obliged himself to support Bolesław with three hundred knights in the Polish ruler's expedition to Kiev in the same year.