"Selbstschutz" – 1-ші және 2-ші дүйн. соғыстарда этникалық немістердің өздерін қорғау ұйымдары. Украинадағы және Сілезиядағы қауіпсіздік, польшаға қарсы күрес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Selbstschutz (неміс тілінде "өзін-өзі қорғау") – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін құрылған этникалық немістердің өзін-өзі қорғау жасақтарының әртүрлі нұсқаларына берілген атау. Selbstschutz-тың алғашқы нұсқасы – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германия мен Австрия-Мажарстанның Брест-Литовск келісімінен соң Германиядан тыс жерлерде тұратын этникалық немістер үшін құрылған неміс жарымәскери ұйымы. Бұл жасақтардың мақсаты – жергілікті этникалық неміс қауымдастықтарын қорғау және, тікелей емес, Украинаның оңтүстігіндегі неміс қауіпсіздігінің мүдделерін қамтамасыз ету болды. Selbstschutz тұжырымдамасының тағы бір нұсқасы Силезияда құрылды, мақсаты Польшаның қайта жаралуынан кейін поляктар қоныстанған аумақтарды Германияға қайтару еді. 1921 жылы Selbstschutz жасақтары поляктардың үшінші Силезия көтерілісіне қарсы күреске қатысты. Үшінші нұсқасы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін және одан кейін Орталық және Шығыс Еуропа аумақтарында, атап айтқанда Польшада, Данциг еркін қаласында, Чехословакияда, Югославияда және Кеңес Одағында жұмыс істеді. Бұл Selbstschutz ұйымы нацистік кезеңде қалыптасқан және ұйымдастырылған сипатқа ие болды. 1938 жылы Мюнхен конференциясына дейін, жергілікті чехтерді бағындыру мақсатымен, Чехословакияның Судет аймағындағы Selbstschutz Sudetendeutsches Freikorps бастамасы қолға алынды. 1939 жылы Польшаға басып кірген кезде, бірнеше ұқсас жасақтар нацистік Германияда оқытылған өкілдердің басшылығымен саботаж әрекеттерін жүргізді. Бұл топтар ресми түрде біріктіріліп, 100 000-нан астам адамы бар этникалық неміс Volksdeutscher Selbstschutz (Өзін-өзі қорғау күштері) құрылды. Олар поляктарға қарсы бесінші колонна ретінде күресті, сондай-ақ Польшаны басып алудың алғашқы кезеңдерінде Гестапо, СС және СД-нің қосымша күштері ретінде қызмет етті, жаңадан құрылған Рейхсгау Данциг Батыс Пруссия және Рейхсгау Вартландта нацистік әкімшілікке көмектесті. Олар жергілікті бақылаушылар, хабаршылар және жазалау отрядтарының мүшелері ретінде жұмыс істеді, әсіресе Польша интеллигенциясын жаппай қырған Тенненберг операциясы кезінде және басқа да жергілікті, кек алуға құрылған қылмыстарда белсенділік танытты. Volksdeutsche Selbstschutz мүшелеріне тікелей байланысты поляктар мен еврейлердің өлтірілгендерінің саны кем дегенде 10 000 адамды құрады, олардың ішінде ер адамдар, әйелдер және балалар болды. Бұл күш 1939/40 жылдары қысқы маусымда таратылды, ал көпшілігі келесі жылдың көктеміне дейін неміс СС немесе Гестапосына қосылды.
Selbstschutz (German for "self protection") is the name given to different iterations of ethnic German self protection units formed both after the First World War and in the lead up to the Second World War. The first incarnation of the Selbstschutz was a German paramilitary organisation formed after World War I for ethnic Germans who lived outside Germany in the territories occupied by Germany and Austria Hungary following the conclusion of the Treaty of Brest Litovsk. The purpose of these units was to protect local ethnic German communities and, indirectly, to serve German security interests in southern Ukraine. Another iteration of the Selbstschutz concept was established in Silesia and aimed at returning Polish inhabited territories back to Germany following the rebirth of Poland. In 1921, the units of Selbstschutz took part in the fights against the Polish Third Silesian Uprising. The third incarnation operated in territories of Central and Eastern Europe before and after the beginning of World War II notably in Poland, the Free City of Danzig, Czechoslovakia, Yugoslavia and the Soviet Union. This Selbstschutz organization took on the character of the Nazi era in which it was formulated and organized. In 1938, a campaign was started by local Selbstschutz Sudetendeutsches Freikorps in the Czechoslovakian Sudetenland in order to subjugate the local Czechs prior to the Munich Conference. During the Invasion of Poland of 1939, a number of similar units conducted sabotage actions directed by the emissaries trained in Nazi Germany. These groups were officially merged into one organization, the ethnic German Volksdeutscher Selbstschutz (Self Defense Force) of more than 100,000 men. They took part in fighting the Poles as the Fifth Column, but also served as auxiliary forces of the Gestapo, SS and SD during the early stages of the occupation of Poland, and helped the Nazi administration in the newly formed Reichsgau Danzig West Prussia and Reichsgau Wartheland. They served as local controllers, informers, and members of execution squads particularly active in the wave of mass murders of Polish intelligentsia during Operation Tannenberg and other more local and vengeful atrocities. The killings of Poles and Jews ascribed specifically to members of Volksdeutsche Selbstschutz is estimated at the minimum of 10,000 men, women and children. The force was disbanded in winter 1939/40 and the majority of its members joined the German SS or Gestapo by the spring of the following year.
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі меннониттік бөлімшелер
1918 жылы Украинаны неміс және австро-венгерлік әскерлер басып алғаннан кейін, неміс оккупациялық билігі Оңтүстік Украинадағы көптеген этникалық неміс қауымдастықтарынан құрылған Selbstschutz жасақтарын құруға көмектесті. Selbstschutz Брест-Литовск шартынан кейін Украинадағы неміс қауіпсіздігінің мүдделерін қорғауға көмектесті. Бұл бағдарламаға орыс меннониттері де қатысты, ал жасақ мүшелері Молочна және Хортица меннониттік колонияларынан таңдалды. Германия императорлық армиясы оларға оқу және қару-жарақ берді. Оккупация аяқталар алдында неміс әскерлері бірнеше Selbstschutz жасақтарын құруды қадағалады, оларға қару-жарақ, оқ-дәрі және жасақтарды басқару үшін бірнеше офицер қалдырды. Молочнадан келген жастар көршілес лютерандық неміс колониясымен бірлесіп, 2700 жаяу әскерінен және 300 атты әскерінен тұратын жиырма рота құрды. Ресей азамат соғысы кезінде бұл күштер 1919 жылдың наурызына дейін анархист Нестор Махноның әскерлерін тоқтатуда сәттілікке жетті. Алайда, өзін-өзі қорғау жасақтары ақырында жеңіліске ұшырап, Махноның партизандары Қызыл Армиямен бірігіп, күшейген кезде кері шегінуге және тарап кетуге мәжбүр болды. Ресей азамат соғысының барысында, кейбір меннониттер Ресей ерікті армиясының этникалық батальондарына қосылды. Ауылдарды қорғауға жасалған әрекет меннониттердің дәстүрлі қарсылық көрсетпеу ілімінен бас тартып, көптеген отарлаушылардың наразылығын тудырды. Басқалары тиімді үкіметтік биліктің жоқтығын өзін-өзі қорғау жасақтарын құруға жеткілікті себеп деп санады. Бұл көзқарас меннониттерге қарсы анархист топтарының жасаған қатыгездіктерімен күшейді. Selbstschutz жасақтары меннониттердің қауымдастықтарын одан әрі зұлымдықтардан қорғауға және азаматтық тұрғындарға Ақ гвардия әскерлері бақылауындағы аймақтарға қашуға уақыт беруге белсенділік танытты. Бірақ, қарсылық көрсетпеу принципінен бас тарту күшті дау тудырды. Кейбіреулер өзін-өзі қорғау шаралары меннонит азаматтарына қарсы анархисттік қатыгездіктерді оятуы мүмкін деп санайды. Соның салдарынан, кейінірек шіркеулердің конференциялары мен делегациялары өзін-өзі қорғау шараларын "ауыр қателік" деп ресми айыптады.
After the occupation of Ukraine by German and Austro Hungarian forces in 1918, the German occupying authorities assisted in establishing Selbstschutz units drawn from the numerous ethnic German communities in southern Ukraine. The Selbstschutz assisted in serving German security interests in Ukraine following the Treaty of Brest Litovsk. Russian Mennonite men were included in this program and members were drawn from the Molotschna and Chortitza Mennonite colonies with training and armaments provided by the German imperial army. Before the end of the occupation, German soldiers supervised the creation of several Selbstschutz units, leaving weapons, ammunition, and a few officers to command the groups. Together with a neighboring Lutheran German colony, the young men from Molotschna formed twenty companies totaling 2,700 infantry and 300 cavalry. During the Russian Civil War, these forces were initially successful in holding back the forces of anarchist Nestor Makhno until March 1919. However, the self defense groups were ultimately overwhelmed and forced to retreat and disband when Makhno's partisans allied with and were reinforced by, the Red Army. As the Russian Civil War progressed, some Mennonites were integrated within ethnic battalions of the Russian Volunteer Army. The attempt to defend the villages departed from the traditional Mennonite teaching of nonresistance and was disapproved of by many colonists. Others regarded the collapse of effective governmental authority as sufficient justification for the creation of self defense units. This sentiment was reinforced by horrific atrocities committed by anarchist bands against Mennonite communities. While Selbstschutz units had some success in protecting Mennonite communities from further atrocities and in providing time for the civil population to flee to areas held by White Russian forces, the abandonment of nonresistance proved to be highly divisive. Some believed that the self defense actions may have inflamed anarchist atrocities committed against Mennonite civilians. As a result, later church conferences and delegations officially condemned the self defense measures as a "grave mistake".
Силезия мен Польша
Selbstschutz жасақтары сонымен қатар Силезияда поляк-герман қақтығыстарының неміс жағында белсенді болды. 1921 жылы оның ұйымдасқан бөлімдері Үшінші Силезия көтерілісінде поляктардың көтерілісіне қарсы тұрды, мақсаты – Жоғарғы Силезияны Германиядан бөліп алу.
Selbstschutz militia were also active in Silesia on the German side of the Polish/German conflicts in the area. In 1921, its organized units resisted the Polish rebellion in the Third Silesian Uprising; which was aimed at seceding Upper Silesia from Germany.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Selbstschutz 1930 жылдардың соңында Польша мен Чехословакияда қайтадан енгізілді. Selbstschutz Sudetendeutsches Freikorps белсенділері жергілікті этникалық немістерді идеологиялық тұрғыдан баулуға және Судет аймағындағы чех халқына қарсы терроризм актілерін жасауға күш салды. Соғыс аралық кезеңде Польшадағы неміс азшылық ұйымдарына Jungdeutsche Partei (Жас неміс партиясы), Deutsche Vereinigung (Неміс одағы), Deutscher Volksbund (Неміс халықтары одағы) және Deutscher Volksverband (Неміс халықтарының біріктігі) кірді. Олардың барлығы нацистік Германиямен поляктарға қарсы тыңшылық, саботаж, науқас әрекеттер және саяси идеологиялық баулуда белсенді түрде ынтымақтасты. Олар НСДАП (Нацистік партия), Auslandsorganisation (Шет елдердегі ұйым), Gestapo (Құпия полиция), SD (Қауіпсіздік қызметі) және Abwehr (Қорғаныс) ұйымдарымен тығыз байланыста болды және олардың басшылығында жұмыс істеді. 1938 жылдың қазан айында SD агенттері Польшада Selbstschutz ұйымын құруды ұйымдастырды. Польша азаматтығына ие этникалық немістер үшінші рейхте түрлі саботаж әдістері мен партизандық тактикаға оқытылды. Соғысқа дейін Польшадан келген Selbstschutz белсенділері кейіннен «Танненберг» операциясы кезінде тұтқындалатын немесе өлім жазасына кесілетін поляктардың тізімін жасауға көмектесті. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде Польшаға басып кірген кезде Selbstschutz бөлімшелері поляк халқы мен әскеріне қарсы қақтығыстарға қатысып, Германияның Польша мемлекетіне шабуылына көмектесетін саботаждық операцияларды жүргізді. Қыркүйек айының ортасында осы ұйымның хаотикалық және тәуелсіз қызметін SS офицерлері үйлестірді. Гиммлер Оффенбахтан келген полиция қызметкері Густав Бергерді ұйымға жетекші етіп тағайындады, ал неміс әскері басып алған аймақтарда округтік командирлер тағайындалды – Батыс Пруссия, Жоғарғы Силезия және Вартегау. SS басшылығы операцияларды бақылаумен шектелсе, жергілікті бөлімшелер соғыстың басында адалдығын дәлелдеген этникалық немістердің бақылауында қалды.
The Selbstschutz were reintroduced during the late 1930s in Poland and Czechoslovakia. The Selbstschutz Sudetendeutsches Freikorps activists worked to indoctrinate ethnic Germans locally and commit acts of terrorism against the Czech population in the Sudetenland. In the interwar period, the German minority organizations in Poland included Jungdeutsche Partei (Young German party), Deutsche Vereinigung (German Union), Deutscher Volksbund (German peoples Union) and Deutscher Volksverband (German peoples United). All of them actively cooperated with Nazi Germany in anti Polish espionage, sabotage, provocations, and political indoctrination. They maintained close contact with and were directed by the NSDAP (Nazi Party), Auslandsorganisation (Foreign Affairs Organization), Gestapo (Secret Police), SD (Security Service) and Abwehr (Defense). By October 1938, SD agents were organizing the Selbstschutz in Poland. Ethnic Germans with Polish citizenship were trained in the Third Reich in various sabotage methods and guerilla tactics. Even before the war, Selbstschutz activists from Poland helped to organize lists of Poles who later were to be arrested or executed in Operation Tannenberg. With the beginning of the Invasion of Poland on 1 September 1939, Selbstschutz units engaged in hostilities towards the Polish population and military, and performed sabotage operations helping the German attack on the Polish state. In mid September, the chaotic and autonomous activities of this organization were coordinated by SS officers. Himmler placed Gustav Berger, a police official from Offenbach, in charge of the organization and district commanders in occupied zones made by the German army were put in place — West Prussia, Upper Silesia and Warthegau. While the SS leadership was limited to overseeing the operations, local units remained under the control of ethnic Germans who had proven their commitment at the beginning of the war.
Соғыс қылмыстарына қатысу
"Сельбстшуц" интернатта отырған поляктарды жаппай қырғын үшін арнайы орындарды ұйымдастырды. Кейде олар Вермахт пен Орднунгсполицей құрған концлагерьлердің орналасқан жерлерінде жасалды. Мұндай 19 орын Польшаның келесі қалаларында тіркелді: Бидгощ (Бромберг Ост), Бродница (Страсбург деп қайта аталды), Хелмно (Хелмно жойғыш лагері), Дорпош Шлахецкий, Камень Краеньский, Каролево, Липно (Липпе деп қайта аталды), Лобженица, Накло (Накель), Новый-Век (Скаршев маңында), Нове-на-Висле, Пястошин, Плутово, Сенпульно Краеньске, Солец Куявский (Шульц), Тухола (Тухель), Вонбржежно (Бризен), Воленталь (Скюрч маңында), және Выржиск (Вирсиц). Қолға түскен поляктардың көпшілігі – ерлер, әйелдер және жастар – "Сельбстшуц" жазалаушыларының қолынан сол жерде қаза болды. Цитата: Атылған адамдарды лопаталармен және автоматтарының салдақтарымен ұрып өлтірді, оларды тірі кезінде жаппай қабірлерге көмді. Аналарға балаларын оқталған шұңқырларға тастауға мәжбүр етілді. Жазалаудан бұрын әйелдер мен қыздар зорланды. ( ) [Бұл қырқындар] тіпті немістердің арасында, соның ішінде кейбір әскерлердің арасында да үрей тудырды. Свице қаласындағы оқиғаны көрген екеуі (қазір Германияның федералдық архивінде сақталып тұрған) есеп беруге мәжбүр болды. Нацистік геноцид саясатының нәтижесінде 10 аймақтық акцияда 60 000 поляк мұғалімі, кәсіпкер, жер иесі, әлеуметтік жұмыскер, әскери ардагер, ұлттық ұйым мүшесі, дін қызметкері, судья және саяси белсенді қаза тапты. "Intelligenzaktion" Польшадағы неміс "AB Aktion" операциясымен жалғасты. Батыс Пруссияда СС группенфюрері Людольф фон Альвенслебен басқарған "Сельбстшуц" ұйымы 17 667 адамнан тұрды және 1939 жылдың 5 қазанына дейін 4 247 полякты атқан. Альвенслебен "Сельбстшуц" офицерлеріне жеткілікті поляктардың атылмағанына шағымданды. Неміс офицерлері оған аймақта поляктардың тек бір бөлігі ғана "жойылғанын" хабарлады, ал Батыс Пруссияда осы акция кезінде шамамен 20 000 адам қаза тапты. "Сельбстшуц" командирі Вильгельм Рихардт Каролевода (Карлхоф) поляктар үшін үлкен лагерьлер салуды және оларды тамақтандыруды қаламайтынын, ал поляктардың денелерімен неміс топырағын тыңайту олар үшін мәртебелі екенін айтты. Акцияға қатысқандардың арасында "Сельбстшуц" қызметіне деген ынта-күш байқалды.
The Selbstschutz set up locations for massacres of interned Poles. At times, they were organized in places where the Wehrmacht and Ordnungspolizei already established concentration camps. There were 19 such locations recorded in the following Polish cities: Bydgoszcz (see Bromberg Ost), Brodnica (renamed Strasburg), Chełmno (see Chełmno extermination camp), Dorposz Szlachecki, Kamień Krajeński, Karolewo, Lipno (renamed Lippe), Łobżenica, Nakło (Nakel), Nowy Wiec near Skarszew, Nowe on the Vistula, Piastoszyn, Płutowo, Sępólno Krajeńskie, Solec Kujawski (Schulitz), Tuchola (Tuchel), Wąbrzeźno (Briesen), Wolental near Skórcz, and Wyrzysk (Wirsitz). The majority of the arrested Poles – men, women and youth – were murdered on the spot by Selbstschutz executioners. quote|People shot were finished off by blows delivered by shovels and the butts of assault rifles; they were buried in mass graves when still alive. Mothers were forced to place their children in the pits where they were shot together. Before executions women and girls were raped. ( ) [The atrocities] evoked horror even in the Germans, including some soldiers. Terrified at what they saw in the town of Świecie two of them felt compelled to submit a report (now in German federal archives). As the result of Nazi genocidal policy, in 10 regional actions 60,000 Polish teachers, entrepreneurs, landowners, social workers, military veterans, members of national organisations, priests, judges, and political activists were killed. The Intelligenzaktion was continued by the German AB Aktion operation in Poland. In West Prussia, the Selbstschutz organization led by SS Gruppenführer Ludolf von Alvensleben was 17,667 men strong, and by 5 October 1939 had already executed 4,247 Poles. Notably, Alvensleben complained to the Selbstschutz officers that too few Poles had been shot. German officers had reported to him that only a fraction of Poles had been "destroyed" in the region, with the total number of those executed in West Prussia during this action being about 20,000. One Selbstschutz commander, Wilhelm Richardt, said in Karolewo (Karlhof) that he did not want to build big camps for Poles and feed them, and that it was an honour for Poles to fertilize the German soil with their corpses. There was visible enthusiasm for activities of the Selbstschutz among those involved in the action.