Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медиа-блэкаут – белгілі бір тақырыпқа қатысты жаңалықтарды, әсіресе бұқаралық ақпарат құралдарында, кез келген себеппен цензуралау. Медиа-блэкаут ерікті болуы мүмкін, немесе кейбір елдерде үкімет немесе мемлекет тарапынан міндетті түрде енгізілуі мүмкін. Екінші жағдай бейбіт уақытта әдетте дау тудырады, себебі кейбір адамдар мұны адам құқықтарын бұзу және сөз бостандығын шектеу деп санайды. Пресс-блэкаут – ұқсас термин, бірақ ол баспа басылымдарына ғана қатысты қолданылады. Медиа-блэкауттар, әсіресе соғыс жарияланған кезде, жауға пайдалы ақпараттың таралуын болдырмау үшін қолданылады. Кейбір жағдайларда ресми цензура қолданылады, ал кейбіреулерінде жаңалықтар құралдары өз еркімен ынтымақтасады, мысалы, Екінші дүниежүзілік соғыстағы Ұлыбританияның D (кейін DA) хабарламалар жүйесі сияқты.
Media blackout is the censorship of news related to a certain topic, particularly in mass media, for any reason. A media blackout may be voluntary, or may in some countries be enforced by the government or state. The latter case is controversial in peacetime, as some regard it as a human rights violation and repression of free speech. Press blackout is a similar phrase, but refers specifically to printed media. Media blackouts are used, in particular, in times of declared war, to keep useful intelligence from the enemy. In some cases formal censorship is used, in others the news media may cooperate, as in the UK D (later DA )Notice system in the Second World War.
Тарихи
Бұқаралық ақпарат құралдарының қарапайымдылығының мысалдары ретінде Хиросима мен Нагасакиге атом бомбалары тасталған кезде Оңтүстік Жапониядағы БАҚ-қа қойылған тыйымды және Персия шығанағы соғысы кезінде Ирактан тәуелсіз тілшілердің хабар алмасуының болмауын атауға болады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың цензура басқармасы газеттер мен радиостанцияларға хабарламалар жіберіп, олардан өрт шарының көзге көрінуі немесе жарылуы туралы хабарламауды сұрады, осылайша жапондықтар болашақ әрекеттерді жоспарлау кезінде олардың тиімділігі туралы ақпарат алмайды. Нәтижесінде, жапондықтар өз бомбаларының тек біреуінің тағдырын білді, ол Вайоминг штатына құлап, жарылмады. Жапондықтар алты айдан кейін барлық ұшыруды тоқтатты. АҚШ-тағы баспасөздің қарапайымдылығы өрт шарынан болған алғашқы өлім жағдайларынан кейін алынды, бұл халықты ескерту үшін жасалды, бірақ қауіп туралы халықтың білуі бұл өлімдердің алдын алуға мүмкін еді. Ұлыбританияның RMS Lancastria кемесі соғыс кезінде батып, 4000-нан астам адамның қаза болуы туралы жаңалық азаматтық рухқа әсер етпеу үшін өз еркімен жасырылды, бірақ ол шетелде белгілі болғаннан кейін жарияланды.
Some examples of media blackout would include the media bans of southern Japan during the droppings of the atomic bombs on Hiroshima and Nagasaki, and the lack of independent media correspondence from Iraq during the Persian Gulf War. During World War II, the US Office of Censorship sent messages to newspapers and radio stations, which were acted on by recipients, asking them not to report any sightings or explosions of fire balloons, so the Japanese would have no information on the balloons' effectiveness when planning future actions. As a result, the Japanese learned the fate of only one of their bombs, which landed in Wyoming, but failed to explode. The Japanese stopped all launches after less than six months. The press blackout in the U. S. was lifted after the first deaths from fire balloons, to ensure that the public was warned, though public knowledge of the threat could have possibly prevented the deaths. News of the loss of over 4,000 lives when UK ship RMS Lancastria was sunk during the war was voluntarily suppressed to prevent it affecting civilian morale, but was published after it became known overseas.
Жапониядағы GHQ, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі оккупация
Жапонияның капитуляциясынан кейінгі жеті жыл ішінде Одақтас державалардың Жоғарғы Бас қолбасшысы (SCAP) жүргізген саяси және экономикалық бақылаудан өзге, SCAP азаматтық цензура жасау бөлімшесі (CCD) құрылған кезде, жапондық бұқаралық ақпарат құралдарына қатаң бақылау жасады. CCD соңында барлық БАҚ-тан барлығы 31 тақырыпты тыйым салды. Осы тақырыптардың ішінде: SCAP-ты (жеке тұлғалар мен ұйымды) сынау. Соғысқа дейін және соғыстан кейін Одақтастар саясатын сынау. Кез келген империялық үгіт-насихат. Соғыс қылмыскерлерін қорғау. SCAP-ты мақтауға рұқсат болғанмен, «демократиялық емес» үкімет нысандарына мақтау. Хиросима мен Нагасакиге тасталған атом бомбалары. Қара нарық әрекеттері. Одақтас дипломатиялық қатынастарды (Совет Одағы – АҚШ қарым-қатынастарын) ашық талқылау. SCAP оккупациясының соңына жақындаған кезде CCD цензура заңдары шамалы жеңілдетілгенімен, Хиросима мен Нагасакидегі атом бомбалары сияқты кейбір тақырыптар 1952 жылға дейін, оккупация аяқталғанға дейін талқылауға тыйым салынған мәселелер болып қала берді.
Above the political and economic control that Supreme Commander for the Allied Powers (SCAP) had for the seven years following Japan's surrender, SCAP also had strict control over all of the Japanese media, under the formation of the Civil Censorship Detachment (CCD) of SCAP. The CCD eventually banned a total of 31 topics from all forms of media. These topics included: Criticism of SCAP (individuals and the organization). Criticism of Allied policy pre and post war. Any form of imperial propaganda. Defense of war criminals. Praise of "undemocratic" forms of government, though praise of SCAP itself was permitted. The atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki. Black market activities. Open discussion of allied diplomatic relations (Soviet Union–United States relations). Although some of the CCD censorship laws considerably relaxed towards the end of SCAP, some topics, like the atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki, were taboo until 1952 at the end of the occupation.
Қазіргі заманғы
1956 жылдың 4 шілдесінде Нью-Йорк штатының Насау округінде Питер Вайнбергер есімді 32 күндік сәби ұрланып, 2000 доллар көлемінде сыйақы талап етілді; ұрлаушы сыйақы төленсе, Вайнбергерді "қауіпсіз және қуанышты" қайтаруға уәде берді. Полиция ұрлаушының Вайнбергердің үйіне жақын жердегі бұрышта ақшаны алуына мүмкіндік жасады және айырбастау алдында ұрлаушының Питерге зиян келтіру қаупін азайту үшін бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) жариялануын тоқтатуды сұрады. Бірақ «Нью-Йорк Дейли Ньюс» газеті бұл оқиға туралы хабарлап, Вайнбергердің үйіне көптеп журналистерді әкеліп, ұрлаушыны сыйақы ақшасын алудан қорқытты. Содан кейін ұрлаушы Вайнбергерді тас жолдың жанындағы қалың бұталарға тастап кетті. Бір айдан кейін Вайнбергер мерт күйімен табылғаны белгілі болды, ол нәрестелік салқыннан қаза тапқан. 2005 жылы Нью-Йорк қаласындағы көлік ереуілі кезінде екі тараптың келіссөздерін тиімді жүргізу үшін БАҚ-тың жариялануы тоқтатылды. 2008 жылы канадалық журналист Мелисса Фунгтың ұрлануы туралы ақпарат жасырын сақталды, оның қауіпсіз оралуын қамтамасыз ету үшін. Барлық БАҚ бұған бағынып, канадалық жұртшылық Фунгтың тағдырынан хабарсыз қалды. 2008 жылы британ тағына үшінші болып тұрған ханзада Гарридің Ауғанстандағы әскери қызметі туралы ақпарат оның қауіпсіздігі үшін британдық БАҚ-та жасырын сақталды. Шетелдік БАҚ хабарлағаннан кейін ол мерзімінен бұрын елге қайтарылды. 2009 жылдың 22 маусымында «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Дэвид Родтің талибандардан қашқандығы туралы жаңалық келгенде, оның ұрлануын білмейтіндер көп болды. Себебі ол және екі ауғандық әріптесі талибандардың қолында жеті ай бойы болғанда, «Таймс» газеті бұл ақпаратты құпия сақтап келді. Тілшінің қауіпсіздігіне алаңдаған «Таймс» газеті басқа ірі жаңалықтар ұйымдарынан да солай істеуін сұрады; Родтың әріптестерінің өтініші бойынша NPR және басқа ондаған жаңалықтар құралдары ұрлау туралы хабарламады. Пойнтер институтында журналистерге этика сабақтарын оқытатын Келли Макбрайд БАҚ-тың жариялануын тоқтатуға "шын таңғалғанын" айтты. "Мен бұл жағдайды сәл алаңдатады деп ойлаймын, өйткені бұл 40 халықаралық жаңалықтар ұйымы жұртшылыққа хабарламауға келіскенін білдіреді", - деді ол NPR тілшісі Мелисса Блокқа. Макбрайдтың айтуынша, бұл жағдай жаңалықтар ұйымдарының сенімділігіне нұқсан келтіруі мүмкін. "Біз жалпыға қызықты нәрсе туралы толық ақпаратты жарияламайынша, ұзақ мерзімді перспективада өзімізге ешқандай пайда келтірмейміз деп ойлаймын", - деді ол.
In Nassau County, New York, on July 4, 1956, a 32 day old baby named Peter Weinberger was kidnapped and held for $2,000 ransom; the kidnapper promised to return Weinberger "safe and happy" if his demand was met. Police arranged for the kidnapper to retrieve the money at a corner near Weinberger's home and requested a media blackout to reduce the risk of the kidnapper harming Peter before the exchange. The New York Daily News reported on the kidnapping anyway, drawing heavy press attention to Weinberger's house and scaring the kidnapper out of retrieving the ransom money. The kidnapper then abandoned Weinberger in some heavy brush off a highway exit. Weinberger was found dead a month later, having died of infant exposure. A media blackout was used during the 2005 New York City transit strike to allow for more effective contract negotiation between the two sides of the dispute. The 2008 abduction of Canadian journalist Mellissa Fung was given a media blackout to assure her safe return. All media sources obliged making the Canadian public unaware of the fate of Fung. In 2008, the fact that Prince Harry, then third in line to the British throne, was serving on active duty in Afghanistan was subject to a blackout in the British media for his own safety. He was brought home early after the blackout was broken by foreign media. On 22 June 2009, when news came that New York Times reporter David Rohde had escaped from his Taliban captors, few knew he had even been kidnapped, because for the seven months he and two Afghan colleagues were in the Taliban's hands, The Times kept that information under wraps. Out of concern for the reporter's safety, The Times asked other major news organizations to do the same; NPR was among dozens of news outlets that did not report on the kidnapping at the urging of Rohde's colleagues. Kelly McBride, who teaches ethics to journalists at the Poynter Institute, says she was "really astounded" by the media blackout. "I find it a little disturbing, because it makes me wonder what else 40 international news organizations have agreed not to tell the public," she tells NPR's Melissa Block. McBride says the blackout could hurt the credibility of news organizations. "I don't think we do ourselves any favors long term for our credibility when we have a total news blackout on something that's clearly of interest to the public," she says.
Еуропалық Одақ
2022 жылы Украинаға Ресейдің басып кіруіне байланысты санкциялардың бір бөлігі ретінде Ресейге тиесілі RT және Ресей үкіметіне тиесілі Sputnik халықаралық медиа құралдарының ЕО-да хабар таратуы мен таралуына тыйым салынды. Бұл медиа құралдарының Twitter желісіндегі жазбаларын да көру мүмкін емес. "Цифрлық қызметтер туралы" заң (DSA) негізінде "дезинформацияға қарсы күрес" және "дағдарыстық жағдайларға жауап беру" сияқты ұғымдарды пайдалана отырып, Еуропалық комиссияның әлеуметтік желілер, іздеу жүйелері сияқты платформаларға қатысты ережелерді күшейту үшін "күшті өкілеттіктерді" пайдалануы мүмкін деген алаңдаушылық туып отыр. Шындығында, Ресейдің Украинаға басып кіруіне орай, ЕО-да Ресейлік медиа құралдарына Украинадағы жағдай туралы хабар таратуға шектеу қойылды.
As part of sanctions of the Russian invasion of Ukraine in 2022, the Russian publicly owned global medias RT and Russian government owned media Sputnik have been banned from broadcasting and distribution within the EU. Posts on the media's Twitter account are also no longer viewable. Digital Services Act (DSA) Using concepts such as "countering disinformation" and "responding to crisis situations," there is concern that the European Commission will be able to invoke its "strong powers" to tighten regulations on social networking sites, search engines, etc. In fact, in the EU, Russian media outlets were restricted from reporting in the EU on the occasion of Russia's invasion of Ukraine.
Футболдан
Қауымдастық футболында баспасөз немесе бұқаралық ақпарат құралдарының тоқтатылуы итальян тілінен алынған "silenzio stampa" (сөзбе-сөз – "прессаның үндемеуі") деп аталады. Бұл, ең алдымен, футбол клубы немесе ұлттық команда мен ойыншылардың сұхбат беруден немесе баспасөзбен қандай да бір жолмен ынтымақтастықтан бас тартуына қатысты жағдайды білдіреді. Мұндай шара көбінесе маңызды турнирлер кезінде немесе клуб бұқаралық ақпарат құралдары өздері мен олардың қызметін объективті бейнелемейді деп санайтын кезде қолданылады. "Silenzio stampa" термині 1982 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Италия құрамасы баспасөзde тараған қауесеттер мен нақты емес ақпараттарға жауап ретінде жаңалықтарды жариялауды тоқтатқан кезде пайда болды.
In association football, a press or media blackout is also referred to as a silenzio stampa (literally press silence) from the corresponding Italian phrase. It specifically refers to when a football club or national team and the players refuse to give interviews or in any other way cooperate with the press, often during important tournaments, or when the club feels that the media does not depict the club and their activities in an objective way. The phrase silenzio stampa was born during the 1982 FIFA World Cup, when the Italian team created a news blackout due to rumors and untrue stories circulating in the press.