Кіріспе

Фламанд баспашысы Ян Моретус, сондай-ақ Джон Морентоф немесе Джоаннс Моретус (2 мамыр 1543 – 22 қыркүйек 1610) – Кристоф Плантеннің шәкірті болған, оның қызына үйленген және кейін қайын атасы қайтыс болған соң баспа ісін мұраға алған фламанд баспашысы.

Өмірбаян

Моретус Антверпенде атлас тоқушы Якоб Моренторф пен Миландық жібек тоқушы Питер Грастың қызы Адриана Грастың ұлы болып дүниеге келді. Ол 1562-1563 жылдары Венецияда жұмыс істеді, содан кейін 1565 жылы Антверпендегі Плантеннің ісіне оралды. Кристоф 5 қарашада 1570 жылы Габриэль де Чайасқа (Испанияның Филипп II-нің хатшысы) өзінің жаңа күйеу баласы туралы хат жазды:

«Грек, латын, испан, итальян, француз, неміс және фламанд тілдерін жақсы білетін және түсінетін жас адам, Сіздің Ұлылықтарыңыз осы елде Ұлылықпен бірге болған кезден бастап, жақсы және жаман уақытта маған адал қызмет етті, мені қандай қиындықтар басып алса да, немесе басқалар оған ұсынған уәделер мен жеңілдіктерге қарамастан тастап кетпеді, тіпті маған шамасы келмейтін бай некелер мен сыйлықтарды ұсынды. Осы себепті мен оған [яғни Мартинаны] беруге келісім бердім, бұл менің барлық жақсы достарымның, туыстарымның және осы жас адамды дүкенімнің ісін жүргізіп тұрғанда танығандардың үлкен қуанышына бөледі. Оның басшылығымен компания оқулықтардың 12mo форматына көшті, ал оның алдыңғысы қолдаған кішкентай анықтамалық (энхиридион) пішімінен бас тартты. Оның әйелі, бай буржуазиядан шыққан, өте іскер әйел саналды, Плантин оған үйлену арқылы үш ғасырдан астам уақыт бойы сақталған баспа династиясының басшысы деп есептелді. Ол сонымен қатар діни мәтіндерді басып шығаруда теологтармен де ынтымақтастықта жұмыс істеді. Мысалы, ол фламанд ғалымы Генрикус Седулиуспен Бонавентураның «Франциск Святойдың өмірі» (De vita s. patris Francisci) еңбегін басып шығару кезінде бірге жұмыс істеді. Моретустың еңбектері мен мұрағаттары Антверпендегі Плантин-Моретус мұражайында сақтаулы.