Тотиус: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Жакоб Даниэль дю Тойт (21 ақпан 1877 – 1 шілде 1953), «Тотиус» атты қаламдығымен әйгілі, африканер ақыны. Ол Стефанус Якобус дю Тойт пен Элизабет Якоба Жубердің ұлы болған.

Өмір

Ақын Д. Дж. Опперман африкаанс тілінде Дю Тойт туралы қысқаша биографиялық жазбалар жинақтады. Дю Тойт білімін Кап провинциясының Дальжасафат қаласындағы гугеноттар ескерткіш мектебінде бастады (1883–1885). Содан кейін 1888 жылдан 1890 жылға дейін ол Рустенбургке жақын орналасқан Моргенсонн атты неміс миссионерлік мектебіне ауысты, ал 1890–1894 жылдары Дальжасафаттағы бастапқы мектебіне қайта оралды. Кейін Бургерсдорптағы теологиялық колледжді бітіріп, Екінші буар соғысы кезінде буар жасақтарының әскери капелланы болды. Соғыстан кейін Амстердамдағы Бос университетінде оқып, теология докторы ғылымын қорғады. Ол Оңтүстік Африка реформаттық шіркеуінің пасторы болды және 1911 жылдан бастап Потчефструмдағы осы реформаттық шіркеудің теологиялық колледжінде профессор қызметін атқарды. Алпысыншы жылдығын тойлау кезінде Тотиус бүкіл Оңтүстік Африка бойынша құрметке бөленді. Ұлт атынан ФАК оған ақын, Киелі кітапты аудармашы, мәдени көшбасшы және ғалым ретіндегі еңбегі үшін Ван Вуу мүсінін сыйлады. Ол сонымен қатар әйелімен бірге Киелі жерлер мен Еуропаға саяхаттауға мүмкіндік берген грант алды. Оның осы сапарлардан алған әсерлері "Скемеринг" (1948) жинағына енді. ("Скемеринг" сөзі көп мағыналы, оны "күн бату" немесе "әжуалы естелік" деп түсіндіруге болады). Сол жылы ол Стелленбош университеті мен Амстердамның Gemeentelike Universiteit университетінен құрметті доктор дәрежесін алды. Дю Тойт өте діншіл және көп жағдайда консервативті адам болды. Оның кішкентай ұлы жұқпалы аурудан қайтыс болды, ал жас қызы Вильгельмина оған қарай жүгіріп келе жатқанда шартқыдан қаза тапты. Дю Тойт осы қайғылы оқиғаны "О дий пин хейгетте" ("О, қандай ауыр ойлар") атты өлеңінде суреттеді. Дю Тойт Киелі кітаптың көп бөлігін африкаанс тіліне аударды, әкесі Стефанус Якобус дю Той бастаған істі аяқтады. Ол сонымен қатар Забурлардың африкаанс тіліндегі поэтикалық нұсқаларын жасауға көп еңбек сіңірді. Оның поэзиясы көбінесе лирикалық болды және сенім, табиғат сияқты, сондай-ақ британ империализмі және африкандар ұлты сияқты саяси тақырыптарды қамтыды. Ол "Trekkerswee" (1915; "Көшпенділердің қайғысы"), "Passieblomme" (1934; "Құмар гүлдері"), "Uit donker Afrika" (1936; "Африканың тереңінен") және рифмаланған Забурлар жинағы сияқты көптеген өлеңдер жинақтарын қалдырды. Ол 1907 жылы Потчефструм гимназиясын құруға қатысқан комиссия мүшесі болды және 1951–1953 жылдары Потчефструм христиан жоғары білім беру университетінің канцлері болды.

The poet D. J. Opperman compiled brief biographical notes in Afrikaans about Du Toit. Du Toit began his education at the Huguenot Memorial School at Daljosafat in the Cape (1883–1885). He then moved to a German mission school named Morgensonne near Rustenburg from 1888 to 1890 before returning, between 1890 and 1894, to his original school at Daljosafat. Later he attended a theological college at Burgersdorp before becoming a military chaplain with the Boer Commandos during the Second Boer War. After the war, he studied at the Free University in Amsterdam and received a Doctor of Theology degree. He became an ordained minister of the Reformed Church of South Africa and from 1911 he was a professor at the Theological College of this Reformed Church in Potchefstroom. On the celebration of his sixtieth birthday, Totius was honoured throughout South Africa. On the behalf of the nation, the FAK presented him with a Van Wouw statuette as a token of gratitude for his work as a poet, Bible translator, cultural leader and academic. He also received a travel grant which enabled him and his wife to visit the Biblical countries and Europe. His impressions of these visits to foreign lands are included in the collection Skemering (1948). (The word Skemering is a pun and difficult to translate. It can be interpreted as "twilight" but also as "faint recollection"). In the same year, he also received honorary doctorates upon him by the University of Stellenbosch and the Gemeentelike Universiteit, Amsterdam. Du Toit was a deeply religious man and a conservative one in most senses. His small son died of an infection and his young daughter, Wilhelmina, was killed by lightning, falling into his arms dead as she ran towards him. Du Toit recorded this calamity in the poem "O die pyn gedagte" (literally "Oh the pain thoughts"). Du Toit was responsible for much of the translation of the Bible into Afrikaans, finishing what his father Stephanus Jacobus du Toit had begun. He also put a huge amount of work into producing poetic versions of the Psalms in Afrikaans. His poetry was in the main lyrical and dealt, inter alia, with faith and with nature, as well as more political themes such as British imperialism and the Afrikaner nation. He left behind many collections of poems, including Trekkerswee (1915; “Trekkers' Grief”), Passieblomme (1934; “Passion Flowers”), "Uit donker Afrika" (1936; "From deep inside Africa") as well as a volume of poetry rhymed Psalms were published. He was on the committee that founded Potchefstroom Gimnasium in 1907 and chancellor of the Potchefstroom University for Christian Higher Education, from 1951 1953.

Құрметтер мен марапаттар

1977 жылы Оңтүстік Африканың пошта маркасында Ду Тойт (Тотиус есімімен) бейнеленді. 1977 жылы мүсінші Джо Роустың Тотиус мүсіні Потчефструм қаласындағы Totius естелік бағына орнатылды. Роус 2009 жылы мүсінді қайта жаңартып, Солтүстік-Батыс университетінің Потчефструм кампусына көшірді. 2015 жылы Оңтүстік Африка реформацияланған шіркеулерінің (RCSA) өтініші бойынша, Ду Тойт отбасымен кеңескеннен кейін, мүсін RCSA жеріне орнату мақсатымен алынып тасталды. Бұл өтініш ReformPUK деп аталатын топтың университет аумағында мүсін болуына қарсылық білдіргеннен кейін туындады, олар оны апартеидтің өкілі деп санайды.