Кіріспе

Бейрут қаласындағы сарай, Ливан. Ұлы Сераил (السراي الكبير, al Sarāy al Kabir; сонымен қатар Үкімет сарайы деп те аталады) – Ливан Премьер-Министрінің кеңсесі. Ол Бейрут қаласының орталығындағы төбеде, Ливан Парламенті ғимаратынан бірнеше көше қашықтықта орналасқан. Ұлы Сераил – тарихи ғимарат, Сераил төбесіндегі үш Османдық ескерткішінің ең маңыздысы, қалғандары – Даму және қайта құру кеңесі мен Хамидиях сағат мұнарасы.

Казармалар

1831 жылы Османдықтарға қарсы қысқа ғана жеңісінен кейін, Ибрагим-паша басқаратын египеттік әскери жасақ Бейруттің үстінен көрінетін стратегиялық қабырғадан тыс орналасқан төбенің батыс беткейінде орналасты.

Гарнизон

1840 жылы Пруссия, Ресей және Англия әскери-теңіз күштерінің қолдауымен Осман империясы Сирияны Ибрагим-пашадан қайтарып алды. Осман әскері бұл төбеге қызығушылық танытып, онда әскери база құрды. Ғимарат бастапқыда әскери және азаматтық мекемелердің штаб-пәтері ретінде пайдаланылды, кейін кеңейтілгеннен соң Осман губернаторларының штаб-пәтеріне айналды. Бейрут тұрғындары оны түрік тіліндегі "казарма" деген мағына беретін "Әл-Кишле" (қазіргі Кишла) деп атады. Казарманы нығайту жұмыстары 1853 жылы басталды және Қырым соғысы кезінде одан әрі кеңейтілді. Ғимарат 1856 жылға дейін бір қабаттан тұрды, содан кейін екінші қабаты салынды, ал бірінші қабаты аттарға арналған тұраққа айналдырылды. 1877 мен 1894 жылдар аралығында Серальдің қазіргі түрін қалыптастырған маңызды құрылымдық өзгерістер енгізілді. Сұлтан Абдул Хамид II-нің тәж кию мерекесін атап өту үшін Ұлы Серальдың жанында ғимарат салынды.

2020 жылғы Бейрут жарылысы сарайдан шамалы қашықтықта болды, нәтижесінде сарайға да зиян келді. Премьер-министр Хасан Диабтың әйелі мен қызы жеңіл жарақат алды, ал оның денсаулық сақтау жөніндегі кеңесшісі Петра Хури сарайдан ауруханаға жеткізіліп, тігілуді қажет ететін жарақаттарына емделді.

Үлкен сарай

Ұлы Сераил "Жаңа тәртіп" (niẓām cedīd) деп аталатын жаңа Осман әскери ұйымын бейнелейтін сәулет дизайнына сәйкес салынды. Оның биік орналасуы және қарапайым сыртқы келбеті Стамбулдағы Селимие казармасының үлгісімен жасалған. Аяқталған құрылыс екі қабаттан тұрады, ал ең ұзын шығыс қасбеті аркалы шығып тұрған портикпен әсемделген, екі жағында үш қатардан 16 терезесі бар симметриялық қанаттар орналасқан. Ғимараттың монументалдығы 1861 жылы әскери госпиталь салынғанда одан да айқын болды. 1998 жылы жаңғырту жұмыстары аяқталды. Бүгінде Ұлы Сераил – мұралық сәулет пен заманауи интерьердің, жоғары технологиялық жабдықтардың үйлесімі. Түпнұсқа Османдық құрылыстың адал қалпына келтірілуі нәтижесінде кеңірек және функционалды ғимарат пайда болды. Сыртқы қабырғалар толығымен қалпына келтірілді, ал бұрын бұзылған ғимараттардың тастары қосымша қабатта қолданылды, осылайша қасбеттің біртектілігі сақталды. Барлық құрылыс және қолөнер жұмыстары, оның ішінде тас, мәрмәр, болат және ағаш өңдеу жұмыстары ливандық фирмалармен жүзеге асырылды. Сераилдің жалпы ауданы 39 700 шаршы метрді құрайды. Ұлы Сераилдің төрт қанаты үлкен ауланың айналасында орналасқан, ал ортасында әк тас пен Каррера мәрмәрінен жасалған фонтан тұр. Сыртқы және ішкі қасбеттерде барлығы 588 арка мен аркада бар (282 жапырақты арка, 197 тік арка, 6 дөңгелек арка, 11 мандолина аркасы, 92 тік аркада). Солтүстік қақпа төрт қасбеттің орталық құрылымдық бөлігін құрайды. Оның биіктігі және ені Бейтдин сарайының қақпаларынан шабыттанды. Кіреберіс аркасының ортасына премьер-министр Рафик Хариридің өтініші бойынша мәрмәр тақта орнатылды, онда былай деп жазылған: لو دامت لغيرك لما اتصلت إليك. Екі жоғарғы қабатта премьер-министрдің резиденциясы мен кеңсесі, оның қызметкерлерінің кеңселерi, кабинет және министрлердің кеңселерi орналасқан. Бірінші қабатта банкет залы, екі қабылдау бөлмесі, баспасөз орталығы және аула бар. Сондай-ақ, жер асты деңгейінде автотұрақ, кеңселер және персоналға арналған бөлмелер қарастырылған. Барлығы Ұлы Сераилде 430 бөлме және зал бар, сонымен қатар техникалық қызмет көрсету және басқа да қосалқы бөлмелер де бар. 1994 жылы қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілді. Сағат мұнарасының биіктігі – метр, ол салынған кезде Бейруттегі ең биік құрылыс болды. Ол Бейрут құмтасынан, Жуние әктасынан, Дамаск базальтынан және Дейр-эль-Камар қызыл тасынан салынған. Сағат мұнарасының үшінші қабатында орналасқан 300 кг салмақты қоңырауына мұнараның 4 шахтасы ішіндегі 125 құйма темір баспалдақпен қол жеткізуге болады. Бұл қабатта төрт шағын нео-шығыс стиліндегі балкон орналасқан, олардың үстінде Османдық елшілігі арқылы әкелінген төрт үлкен француздық сағаттар орнатылған.