Кіріспе

Маска ғибадатханасы (ресми түрде Ламанай құрылымы N9 56 деп аталады) – Белиздегі Оранж-Уолк ауданындағы Ламанай археологиялық ескертуішінде орналасқан майя өркениетінің құрылысы. Бұл Ламанайдағы Колумбқа дейінгі үш қазылған ғибадатхананың ең кішісі (қалған екі ғибадатхана – Ягуар ғибадатханасы және Биік ғибадатхана). Құрылысы шамамен б.з.д. 200 жылы басталған, ал ғибадатхана шамамен б.з. 1300 жылына дейін өзгертіліп келген. Оң жақ қабырғасында маска бейнесі бар. Ғибадатхананың қалған бөлігі сияқты, маска да әктастан жасалған. Масканың ольмектерге тән бет пішіні бар, әсіресе көтерілген еріні мен кең мұрыны, және он үш фут биіктікте. Сол жақтағы тас қабырғамен жабылып қалған тағы бір бейне 2011 жылдың көктемінде ашылып, бірдей масканы көрсетті. Бұл майя сәулетіндегі симметрия дәстүрін көрсетеді. Маскалар ғибадатхананың бастапқы құрылысынан шамамен 600 жыл өткен соң, б.з. 400 жылы қосылған. Маскалар крокодилдің бас киімімен әшекейленген, бұл Ламанай атауымен сәйкес келеді, ол аударғанда «Суға батқан крокодил» дегенді білдіреді. Алғашқы маскалар әктастан жасалғандықтан, ұзақ уақытқа созылған ауа райының әсерінен эрозияға ұшырау қаупі бар. Әктас күннен қорғайтын кремдердегі химиялық заттар мен қол майларынан да тозығып, нашарлайды. Маскаларды қорғау үшін олардың үстіне шыны талшықтан жасалған көшірмелер орнатылды. Маска ғибадатханасының ішінде жаде мен қабықтан жасалған әшекейлері бар бір ер адамның қабірі бар. Сонымен қатар, қабірде маталар мен кілемдер де сақталған. Ғибадатхананың жанында әйелдің қабірі бар, ол кішкентай. Екі қабір де шамамен бір уақытта салынған және Ламанайдың бұрынғы екі билеушісінің қалдықтарын сақтаған болуы мүмкін. Олардың қарым-қатынасы туралы болжамдар бар.