Кіріспе
Жануарды нысанаға алу, қуу және өлтіру үшін қолданылатын тактика. Аң аулау стратегиясы немесе аң аулау әдісі – жануарды нысанаға алу, қуу және аулау үшін қолданылатын кез келген арнайы техника немесе тактика. Бұл термин көбінесе жабайы жануарларды ұстап, өлтіруге қатысты қолданылады, бірақ этология және табиғат туралы деректі фильмдерде етқоректілердің қолданатын жыртқыштық стратегиясын сипаттау үшін де пайдаланылуы мүмкін. Аңшының қолданатын аң аулау стратегиясы негізінен жердің түріне, сондай-ақ ауланатын жануарға байланысты. Климат, жергілікті аң аулау техникалары және жергілікті аң аулау заңдары да ескеріледі. Ең көп қолданылатын аң аулау әдістеріне мыналар жатады: тұрып аң аулау, іздеп аң аулау, қуып аң аулау, тұрақтап аң аулау, шақыру, жем салу, иттермен және бүркітпен аң аулау. Тұрып аң аулау – Солтүстік Америкадағы бұғы, қабан, аю және жабайы шошқа сияқты ірі жануарларды аулау үшін қолданылатын кең таралған әдіс. Тұрып аң аулау – жануардың мекендейтін жеріне жақындап, жануар сізді байқамас бұрын оны табуға тырысу процесі. Бұл процесс нүктелі және іздеп аң аулаудың соңғы кезеңін толығымен қайталайды. Тұрып аң аулау әдісі өте дағды мен уақытты қажет ететіндіктен, аса танымал емес. Тұрып аң аулау – біздің ата-бабаларымыздың аң аулаудың ежелгі әдісі, олар осылай жануарларды ауып, тамақтандырып отырған. Тұрып аң аулау жануардың іздерін, нәжісін, жұптасу белгілерін және т.б. іздеу арқылы жүзеге асырылады, содан кейін осы белгілерді өте мұқият қадағалау қажет. Жануардың іздерін қадағалағанда өте баяу және тыныш қозғалу керек, ал қозғалысты және жануарларды үнемі бақылап отыру қажет. Айналаңыздағы жануарларды жиі тоқтап, тыңдап отыру да маңызды. Желдің бағыты – тұрып аң аулаудың тағы бір маңызды аспектісі, себебі егер жел сіз жүрген бағытқа соқса, сіз аулауға тырысып жатқан жануар сізді сезіп, сіз оған жақындамас бұрын қашып кетуі мүмкін.
Hunting strategy or hunting method is any specific techniques or tactics that are used to target, pursue, and hunt an animal. The term mostly applies to humans catching and killing wild animals, but can also be used in ethology and nature documentaries to describe predation strategies adopted by carnivores. The hunting strategy that a hunter uses depends mainly on the type of terrain, as well as game being hunted. Climate, local hunting techniques, and local hunting laws are also taken in consideration. Some of the most common hunting methods that are used include: still hunting, stalking, driving, stand hunting, calling, baiting, hunting with dogs and falconry. Still hunting is a common method of hunting used to hunt North American big game species such as deer, elk, bear, and feral hogs. Still hunting is the process of hunting an animal by sneaking into habitats where the animal lives and trying to spot the animal before the animal spots you. The process emulates the final procedure of spot and stalk hunting throughout the entire process. The still hunting method of hunting is not the most popular hunting technique because it takes a fair amount of skill and time. Still hunting is an ancient method of hunting that was used by our ancestors to hunt and kill animals to eat. Still hunting is done by tracking animals down by looking for their tracks, droppings, mating signs, etc. and following this sign very carefully. When following the animal sign it is important to walk very slowly and very quietly while constantly scanning for movement and wildlife. It is also important to stop frequently to watch and listen for wildlife around you. Wind direction is another important aspect of still hunting because if the wind is blowing in the direction that you are walking, it is likely that the animal that you are hunting will smell you and scurry before you ever come into contact with the animal.
Қалау
Қарау және жақыннан аң аулау көптеген жағынан ұқсас болғанымен, жақыннан аң аулаушы аңның іздерін аршып, оның мекендейтін жерлерінен ілеседі. Ал, қарау (немесе аралықтан аң аулау) аңды алыстан табудан және оның көру, есту, иіс сезу қабілеттерінен жасырынып, аймақтың географиялық ерекшеліктері, орман, жел бағыты және күннің орналасуын пайдаланып, оқ ату қашықтығына жақындаудан тұрады. Қарау аң аулау негізінен адамның жанына жақындауды ұнатпайтын жануарлардың (мысалы, қой, ешкі және бірнеше тау бұғысының түрлері) мекендейтін таулы жерлерде кең таралған. Сәтті аң аулау үшін аңшы аңды ашық жерде көруге мүмкіндік беретін биік жерлерді пайдаланады, себебі ашық жер орманды жерге қарағанда жасыру мүмкіндігін азайтады.
Ілгерілеу
Бұл стратегия тығыз өсімдікті жамылған аумақтарда сирек кездесетін аңды аулау үшін кеңінен қолданылады. Бұл, әдетте, алғашқы тайпалар қолданған ең алғашқы аң аулау тәсілдерінің бірі, тіпті Африка арыстандары да осыны істейді. Онда еркек арыстан иісі мен арыстанының дауысы арқылы өзін көрсетеді, ал антилопаларды ана арыстан жасырынып отырған жерге қорқытып жетеді. Адамдар да осы қағиданы қолданады: аңды орманнан қуып, атуға дайын аңшыға қарай бағыттайды.
Саябақтағы аң аулау
Солтүстік Американың ірі жануарларын аулауда, әсіресе шығыс аймағында, тұрып аң аулау – ең көп қолданылатын тәсіл. Тұрып аң аулау дегеніміз, аңшының бір орында қалып, жануардың өзіне жақындауын күтуі. Аңшылар көбінесе ағашқа орнатылған тұрақтарды, жасырынған орындары мен үш аяқты тұрақтарды пайдаланады, бұл аң аулауды ыңғайлырақ және жануарлардың оларды байқауын қиындатады. Аңшылар тұрып аң аулауға арналған жерді әртүрлі таңдайды. Көбінесе аңшылар малдың тамақтанатын жеріне жақын тұрақтайды. Сонымен қатар, жануарлардың іздері бойында және құрғақ аймақтарда су көздерінің жанында да тұрып аң аулауға болады. Тұрып аң аулау әдісі – әртүрлі тәсілдердің, мысалы, жем қолдану және жануарды шақыру сияқты әдістердің негізгі құралы болып табылады.
Шақыру
Шақыру әдісі өте тиімді аң аулау тәсілі болуы мүмкін. Шақыру – аң аулап отырған жануардың дыбыстарын қайталау үшін арнайы құралдарды немесе басқа да аспаптарды пайдалану процесі. Бұл, әсіресе, аңның көбею маусымында өте тиімді. Осы кезде жануарлардың көбеюге шақыру дыбыстары сіздің естіген жеріңіздегі жануарды сөзсіз қызықтыра алады. Елік аулау кезінде ең көп қолданылатын шақырулар – құрлы шақыру, елік шақыру және мүйізді шағылыстыру. Құрлы шақыру – өзінің үстемдігін көрсетуге тырысатын елікке тартымды келетін агрессивті елік дауысы, ал елік шақыру – көбею үшін елік іздеп жүрген еліктің дыбысын имитациялайды. Мүйізді шағылыстыру екі елік ұрысып жатқандай дыбыс шығарып, басқа еліктерді шудың себебін білуге шақырады.
Балық аулау
Жем салу – жануарлардың әртүрлі түрлерін кездестірудің өте танымал және тиімді тәсілі, бірақ жем салудың аймақта заңды екенін анықтау үшін жергілікті аңшылық заңдарын тексеру маңызды. Көптеген жерлерде жем салуға рұқсат берілсе де, кейбір аймақтарда жабайы жануарларды жемдеу әлі де заңсыз деп есептеледі. Жем салу – аң аулау орнының жанына қойылған, ауланбақ жануар түрін тартуға арналған жасанды тағам көзін пайдаланудың өте қарапайым әрекеті. Солтүстік Америкада ірі жануарларды тарту үшін жиі қолданылатын жемдерге кептірілген дала жүгерісі, алма, тұз, минералдар, тіпті жержаңғақ майы және меласса сияқты өңделген тағамдар жатады.