Кіріспе

Налбари – Үндістанның Ассам штатындағы Налбари ауданындағы шағын қала. Налбари сонымен қатар Налбари ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.

Этимология

Налбари сөзі "нал" және "бари" сөздерінен шыққан. "Нал" – қамыстың бір түрі, ал "бари" – "егістікпен қоршалған жер" дегенді білдіреді.

Тарих

Налбари тарихы б.з.д. ғасырларға дейін жетеді. Каутильяның "Артхашастра" еңбегінде Налбариден түрлі экономикалық өнімдер импортталғаны айтылған. Налбари қаласының жанындағы Суварнакундья ауылы Каутилья заманында ең сапалы жібек өндірген. Бұл аймақта сонымен қатар ерекше парфюмерия да жасалған. Чандан және Агуру өнімдері алыс елдерге, оның ішінде Солтүстік Үндістанға көптеп экспортталды. Батыс Ассам ежелгі заманнан бері қазіргі заманға дейін Камарупа деп аталды, ол орталық Ассамның Давакасымен тыныш өмір сүрді. Камарупа Камарупа Питаларына, яғни географиялық бөлімдерге бөлінген; Налбари Камапита бөліміне кірді.

Тіл

Налбаридің туған тілі – Налбария диалектісі, ол ассам тілінің Камрупи тобына жататын диалекті.

Археология

Налбари аймағы археологиялық жағынан маңызды; Налбариден Камрупи патшаларына тиесілі мыс тақталарға жазылған жазулардың әртүрлі нұсқалары табылды. Налбари қаласының жанындағы Гуакучи ауылы – ежелгі жазулардың бірнешесі табылған археологиялық орын.

Экономика

1920 жылдардың басында бұл жерде Ассам-Бенгал темір жолының теміржол станциясы салынды. Пойыз қала арқылы қатынаған кезде, штаттан тыс саудагерлер мен кәсіпкерлер келіп, жергілікті халықпен байланыс жасады. Сауда-саттық теміржол станциясының бойында басталды. Осы уақытта Налбари М.Е. мектебі Гурдон мектебінің орнында ашылды және 1917 жылы Гурдон орта мектебі деп аталған жоғары мектепке дейін жеткізілді. Осы екі оқиға аймаққа адамдардың көптеп жиналуына себеп болды, ол өз пішіні мен мөлшерін өзгертті. Бұл өзеннің солтүстік жағалауындағы үлкен өсу потенциалы бар маңызды сауда орталығына айналды. Көші-қон айтарлықтай күшейді. Халық саны артты, әкімшілік кеңселер біртіндеп ашылды және 1931 жылы ол қалалық сипатқа ие болды. 1941 жылы Камруп ауданында қала деп жарияланды, халық саны 3578 адамды құрады және қалалық комитет құрылды. 1945 жылы Налбари колледжі уақытша ғимаратта ашылды, ал 1950 жылы қазіргі орнына көшірілді, бұл қаланың Бидапур Шантипур аймағының тығыз қоныстанған аумаққа айналуына көмектесті. Палла жолындағы ЖЖБ кеңселерiнiң салынуы Гопалбазар ауданының дамуына ықпал етті. 1968 жылы Налбари бөлімшеге айналды, оның орталығы Налбари қаласында орналасқан, ал 1984 жылы Налбари ауданының орталығы болды, бұл халықтың көптеп көшуіне, негізінен жергілікті халыққа байланысты даму процесінің қарқынды дамуына әкелді.

Климат

Налбариде субтропиктік климат, суық қыстар, ыстық жаздар және ылғалды муссон маусымы бар.

Білім

Налбариде білім берудің жоғары сапалы мүмкіндіктері бар. Ол мектеп деңгейінде ең көп дарынды оқушыларды даярлаумен мақтанады. Налбари санскрит білімімен әйгілі және Камруп Санскрит Санживани Сабхасы сияқты санскрит білім беру орталықтарының болуына байланысты Набадип деп белгілі. 1887 жылы Налбариде алғашқы мектеп ашылды, ол кейін Налбари мемлекеттік Гурдон Жоғары сынып мектебі деп аталды. Налбари колледжі, Налбари; Налбари Санскрит колледжі, Налбари; Налбари Коммерциялық колледжі, Налбари; МНС Балика колледжі, Налбари; Барбаг колледжі, Камаркучи; Баска колледжі, Машалпур; Бархетри колледжі, Мукальмуа; Тиху колледжі, Тиху; Барама колледжі, Барама; Камруп колледжі, Чамата; Дхамдама Анчалик колледжі, Дхамдама; Ғыянпет Махавидьялая; Налбари құқық колледжі, Налбари; Шанкардев академиясы, Налбари, Д. С. Р. Академиясы, Налбари, Спектрум Гурукул, Налбари – Налбаридің жетекші колледждерінің кейбірі. 28 жоғары сынып мектеп, 145 жоғары мектеп және 276 бастауыш және орта мектеппен қатар, Налбариде үлкен білім беру инфрақұрылымы бар. Камарупа патшасы Баскар Варманның құрметіне аталған Кумар Бхаскар Варма Санскрит және Ежелгі зерттеулер университеті, сондай-ақ Сарыахталидегі Планетарий мен Ғылым орталығы осы жүйеге қосылды.

Туризм

Планетарий және Ғылым орталығы: Планетарий және Ғылым орталығы Сарыаталыда орналасқан. Оның планетарийлік күмбезі тұрақты түрде көрсетілімдер ұйымдастырады. Орталықта әртүрлі ғылыми құбылыстарға арналған әртүрлі бұрыштар бар. Камруп Санскрит Санживани Сабхасы: Камруп Санскрит Санживани Сабхасы ежелгі Санскрит қолжазбаларын сақтау үшін 1930 жылдары құрылған. Оның кітапханасында мыңдаған сирек Санскрит қолжазбалары бар. Билешвар ғибадатханасы: ғибадатхана 500 жылдан астам бұрын құдай Кришнаға арналған. Бұл жерде Шивалинганың табылғаны айтылады, сондықтан осы жерде Кришнаға арналған ғибадатхананың салынуы ерекше. Аңыздар бойынша, мұнда тұрған діни қызметкердің сиыры болған, ол тек вирина деген шөптің бір бөлігімен ғана сүт берген. Бұл оқиғаға қызыққан патша сол жерде Шивалинганы табу үшін қаздыруға бұйрық берген. Осы оқиғадан кейін мұнда ғибадатхана салынды, бірақ ол Кришнаға арналды. Ахом патшасы және Лакшми Сингха ғибадатхананы қайта жаңартып салған, ол табиғи апаттың салдарынан зардап шеккен. Хари Мандир: ғибадатхана қаланың маңызды нысаны болып табылады. Оның тарихы ХХ ғасырдың басынан бері Налбари ауданында ұйымдастырылып келе жатқан Рас Махотсавпен байланысты. Хари Мандирдің дамуы ондаған жылдарға созылған бір оқиға. Хари Мандирдің тарихы Налбаридегі Рас Пуджамен байланысты. 1931 жылы Налбаридің қоғамдық жұмыстар бөлімінің инженері Амар Кунду және ветеринариялық көмекші Нарен Басу, сондай-ақ Гадамалла Баруа, Дандирам Махажан, Раби Махажан, Танурам Дас, Кертирам Тикадар, Падмапани Датта және Бхайраб Чоудхури сияқты жергілікті тұрғындардың қатысуымен Кундудың үйінде кездесу ұйымдастырылды. Кездесудің мақсаты – Налбариде Рас Пуджаны ұйымдастыру туралы болды. Олар сол жылы Рас Пуджаны ұйымдастыра алмаса да, келесі жылы Кундудың ресми резиденциясындағы бос орында Пуджаны ұйымдастыра алды. 1933 жылы Пуджаны ұйымдастыру үшін Рас Пуджа комитеті құрылды. Сол жылы халықтан жиналған қаржының көмегімен Рас Пуджа Налбаридегі ескі Хатхолада өткізілді. Ол кезде Рас Пуджа үш күндік діни мереке ретінде басталды. Бірнеше жылдан кейін Рас Пуджа танымал болды және ұйымдастырушылар Пуджаға арналған жаңа орынды іздеуге мәжбүр болды, себебі үлкен орын қажет болды. Ұйымдастырушылар мен жергілікті тұрғындар Пуджаның жалғасуын қамтамасыз ету үшін тұрақты қоғамдық жер учаскесін іздеді. Соңында, сол кездегі субдепутат Кришна Рам Медхидің көмегімен Налбари қаласының 584-ші Даг-та тұрақты қоғамдық жер учаскесі табылды. Бұл қазіргі учаске. Бұл жер учаскесі жеке меншікте болған, оның кірісі көп жылдар бойы төленбеген. Жер учаскесінің иесімен және Рас Пуджа комитетімен келіссөздер жүргізілгеннен кейін, сол кездегі Музадар Пратап Нараян Чоудхури куә болғаннан кейін, жер учаскесінің меншік құқығы Хари Мандирге берілді. 1939 жылы Аленгидалдың Приянатх Кабираз сыйлаған Шал ағашының төрт бағанасымен Мандирдің (қазіргі ескі Мандир) іргетасы салынды. 1946 жылы Рас Пуджа ескі Хатхоладан Хари Мандирдің учаскесіне көшірілді. 1965 жылы аяқталған ескі Хари Мандирдің құрылысында Дамахурам Махажан басты рөл атқарды. Оның көмегімен 1968 жылы Пуджа мандабы салынды. Уақыт өте келе Рас Пуджаның танымалдылығы жылдан жылға артып, Мандир де өсті. Рас Пуджа фестивалі көп ұзамай Утсавадан Махотсавқа айналды. Бастапқыда Рас Махотсав үш күндік шара болды, бірақ 1960 жылдары ол бес күндік, ал 1970 жылдары жеті күндік шараға айналды. Бүгінде Рас Махотсав 11-15 күндік мереке болып табылады. Шрипур Девалая: ғибадатхананы Ахом патшасы Сиб Сингха салған деп есептеледі. Бұл жерде Сати ретінде дүниеге келген Парвати құдайының бір бөлігі құлаған деп есептеледі. Сондықтан бұл ғибадатхана Парвати құдайына арналған. Бұл ғибадатханада халық Кали Пужа мен Дурга Пужа мерекесін тойлайды. Басудев Девалая: ол 1718-1744 жылдар аралығындағы кезеңге жатады. Оны Ахом патшасы Сиб Сингха салған. Сиб Сингханың інісі Сиб Сингха Басудев Девалаяға 64 бига жер сыйға тартқан. Бұл ғибадатхананың құрылысы туралы аңызда айтылғандай, бұл аймақтағы балықшы жеті күн бойы балық аулау ауын көлден шығара алмаған. Жетінші күні Басудев құдайы жергілікті тұрғындардың бірінің түсіне келіп, оны аудан босатуды сұраған. Содан кейін ол көлге барып, екі үлкен тасты тауып алған. Патша Сиб Сингханың тастарды алып тастау әрекеті сәтсіз болғандықтан, ол сол жерде ғибадатхана салдырған. Буддистік ғибадатхана: Буддистік ғибадатхана Налбари қаласынан 30 км қашықтықта орналасқан. 1965 жылы непалдықтар салған және Чхатра Сингха бастама көтерген. 1971 жылы Чхатра Сингха жаңа Гумба салдырған. Жаңа Гумба Налбари ауданындағы ең үлкен Гумбалардың бірі болып саналады. Мүмін адамдар жылдық Будда Джаянти мерекесіне келеді. Кумар Бхаскар Варман Санскрит және Ежелгі Танымдар Университеті: бұл университеттің бүкіл аймақта теңдесі жоқ. Университеттің мақсаты – Камруптың ежелгі тарихын зерттеуді насихаттау, ол мыңдаған жылдарға дейін соңға тартады. Университет Санскрит тілі бойынша білім береді. Оның кітапханасында Камруптың ежелгі тарихы және Санскрит тілі туралы көптеген еңбектер бар.

Көлік

Жолмен Налбари қаласына солтүстіктегі Ұлттық тас жол 27 арқылы, ал оңтүстіктегі Ұлттық тас жол 427 арқылы қол жеткізуге болады. Налбари теміржол станциясы қаланың орталық бөлігінде орналасқан, ал Гувахати халықаралық әуежайы 60 км қашықтықта.

Саясат

Налбари Маңғалдайы (Лок Сабха округінің) құрамына кіреді.