Кіріспе

7 ғасырда Солтүстік Британияда болған шайқас

671 жылы Пикттер мен Нортумбриялықтар арасында Екі өзен шайқасы болды. Шайқас орнының нақтылы жері белгісіз. Бұл Эггфриттің билігінің басындағы пиктілік көтерілістің аяқталуын және Нортумбрияның шешуші жеңісін білдірді. Шайқас туралы мәліметтер Стивен Рипонның «Vita Sancti Wilfrithi» еңбегіндегі баяндамамен ғана шектеледі.

Өмірбаян

VII ғасырда Нортумбриялықтар өз аумағын солтүстікке қарай біртіндеп кеңейтті. Тигернах жылнамасында 638 жылы "Этин" қамалы туралы жазылған, бұл Нортумбрияның Освальд тұсында Эдинбургті (Эдин) жаулап алуы ретінде түсіндіріледі, Форт өзенінің оңтүстігіндегі Гододин жерлерін қоса аннексиялауды білдіреді. Форттан солтүстікке қарай пиктік тайпалар сол кезде Монттан солтүстікке орналасқан Фортриу патшалығынан және оңтүстікке қарай, Фортқа дейін созылған "Оңтүстік пиктік аймағынан" тұрды. VIII ғасырдың ағылшын-саксон тарихшысы Беденің мәліметтері пиктілердің Освальд тұсында Нортумбриялықтарға бағындырылғанын, ал бұл бағындыру оның ізбасары Освиу тұсында да жалғасқандығын көрсетеді. 670 жылы Эгфрит Освиудан кейін Нортумбрия патшасы болды. Эгфрит таққа отырғанда оның патшалығы 'әлсіз' болған делінеді. 671 жылы Эгфритке вертуриялық патша Дрест мак Донуэль басқаратын пиктілер Нортумбрияның гегемониясын құлату үшін көтеріліс дайындап жатқаны туралы хабар жетті.

Ұрыстың есебі

Ол [Экгфрит] көптеген адамдарды өлтіріп, екі өзенді мәйіттермен толтырды, сондықтан, таңғаларлықтай, өлтірушілер өзеннен құрғақ аяқпен өтіп, қашқындарды қуды да өлтірді. — Рипондық Стефанның «Вита Санкти Вильфрити» еңбегіндегі шайқас туралы баяндамасы. Шайқас туралы жазбалар мен сипаттамалар Стивен Рипонның «Вита Санкти Вильфрити» кітабында ғана кездеседі. Осы деректерге сәйкес, Эггфрит пикттердің Нортумбрия үстемдігін құлату жоспарларын біліп, жедел түрде атты әскер жинады. Ол солтүстікке қарай бет алды, оған оның қарастырылған патшасы Беорнхет көмектесті. Тарихшы Джеймс Фрейзер бұл Беорнхеттің қазіргі Файф аймағында орналасқан Ниудуераның оңтүстік пиктік патшалығын басқарған болуы мүмкін деп санайды. Шайқас орны анықталмаған. Перт маңындағы Монкрейф аралы туралы болжам бар. Алайда, Фортриудің орналасқан жері Солтүстік Шотландияға өзгертілгеннен кейін бұл болжамға қандай әсер ететіні (болған жағдайда) белгісіз. «Вита Санкти Вильфрити» еңбегінде айтылғандай, Эггфриттің атты әскеріне жасырын және әлдеқайда үлкен пиктік әскер шабуыл жасады. Дегенмен, Нортумбриялықтар жеңіске жетті, пиктілердің жоғалғандары екі өзенді толтыруға жеткілікті болды, бұл Нортумбриялық атты әскерге тірі қалған пиктілерді аяқтары суға тимей қууға мүмкіндік берді. Степанның шайқас туралы баяндамасындағы кейбір мәліметтердің шамадан тыс көрсетілгені және Эггфриттің жеңісін асыра бағалағаны мүмкін.

Салдары

Стивен бұл шайқастан кейін пиктілердің құлдыққа түсіп, келесі 14 жыл бойы тұтқындық игіне бағынғанын жазды. Ирландияның Ольстер және Тигернах жылнамалары 671 жылы "Дрост" патшалықтан қуылғаны туралы хабарлайды. Бұл Пикт патшасы Дрест болды деп есептеледі, және ол Пиктілердің көтерілісінің сәтсіз аяқталуы салдарынан Брайди мак Билимен ауыстырылды. Брайди кейіннен 685 жылы Дан Нехтен шайқасында Эгфритті жеңіп, өлтірді.