Кіріспе

Американдық ақын Дэниел Тобин (1958 жылдың 13 қаңтарында туған) – американдық ақын, ғалым, редактор және эссеші.

Өмір

Дэниел Тобин Нью-Йорк қаласының Бруклин ауданындағы Бей-Риджде Джерард Тобин мен Хелен Руан Тобин отбасында дүниеге келген. Оның екі ата-анасы да ирланд тегінен шыққан, ал Бруклинде өткен балалық шағы мен Ирландиямен туыстық байланысы оның поэзиясына, ғылыми еңбектеріне және оқытушылық қызметіне әсер еткен. Ол Ксавериан орта мектебін бітіргеннен кейін Иона колледжіне түсіп, дінтану және психология салаларында бакалавр дәрежесін алған. Содан кейін Гарвард университетінде теология магистрі, Уоррен Уилсон колледжінде поэзия магистрі, ал Вирджиния университетінде дін және әдебиет саласы бойынша философия докторы ғылымын қорғаған. Ол Вирджиниядағы Джеймс Мэдисон университетінде, Висконсин штатындағы Карфаген колледжінде, Чикаго өнер институтында және Уоррен Уилсон колледжінің жазушылар бағдарламасында оқытушы болып жұмыс істеген, сонымен қатар осы колледжбен байланысын сақтап келеді. Қазіргі таңда ол Бостон қаласындағы Эмерсон колледжінде жазу, әдебиет және баспа ісі пәнінің профессоры, бұрын бөлім меңгерушісі және Өнер мектебінің уақытша деканы қызметін атқарған. Ол Америка және Ирландия азаматы. Ол ақын және ғалым Кристин Кассонға үйленген.

Поэзияның қабылдануы

Дэниел Тобиннің өлеңдері «The Times Literary Supplement», «The Paris Review» және «Poetry» журналдарында, сондай-ақ Америка мен Еуропаның екі жағындағы жүздеген басқа журналдарда, елуден астам антологияда, оның ішінде «The Norton Introduction to Poetry» жинағында жарияланған. Тобиннің «Дүние туған жер» атты тұңғыш өлеңдер кітабы Кэтрин Бейкелес Нессон сыйлығына ие болды. Өлеңдері догмаға жүгінбесе де, терең теологиялық ықпалмен рухы биікке ұмтылыс танытады. Сыйлықтың төрешісі Эллен Брайант Войт бұл кітапты «музыкалық Bildungroman – ерекше беделді тұңғыш кітап» деп атады. Эдвард Хирш кітапты «рухани мәселелерге терең бойымен зерде салған» және «қасиетті іздеген, ұқыпты жасалған өлеңдерден» тұратын туынды деп бағалады. Элеонора Вилнер өлеңдерді «қарқараңғы құлшыныс, кейде жанына сыймайтын, тітіркендіретін сезімдерге толы» деп сипаттады.

«Қос өмір» кітабы испандық плантация иесі, кейіннен монах болған Бартоломе де лас Касастың өміріне арналған полифониялық шығармасы және Иероним Бос суреттеріне негізделген «Босқа арналған гимн» атты ұзақ экфрастикалық өлеңі үшін ерекше мақтауға ие болды. Эмон Уолл Тобиннің үшінші кітабы «Тарлықтарды» «өлеңмен салынған қабырға» деп, «жасыл физикалық, рухани, психологиялық және әдеби энергияның керемет жетістігі» деп сипаттады. Б.Х. Фэрчайлд кітап туралы: «Америкаға келу және тірі қалу туралы барлық әңгімелер – американдық тарих, бірақ олар осылай әсерлі айтылған сирек жағдайлардың бірі. Наративтік күші мен таңғажайып лирикалық тереңдігі мен әсемдігі бар өлең» деп жазды.

«Екінші нәрселер» атты төртінші кітабына жазылған сын Тобиннің өзінің буын ең үздік ақындарының бірі болып қалыптасқанын көрсетті. «Кейігіректегі жұмақтар» кітабы Массачусетс кітап сыйлығына ие болді. Тобиннің алтыншы өлеңдер кітабы «Тор» туралы Дэвид Ферри: «Бұл өте әдемі өлеңдер, ал «Тор» – өте әдемі кітап, ол ақын ретіндегі мүмкіндіктерін, дикция мен идиомды меңгеруі және өлең құру шеберлігі арқылы көрсетеді» деді. Джилл Александр Эссбаум: «Бүкіл кітап – қолөнер шеберлігінің үлгісі» деп атап өтті. Жезуит діни қызметкері және физик Жорж Лемайтрдің өміріне арналған «Ешнәрседен» атты кітап ұзындығындағы өлең Джулия Уорд Хоу сыйлығын жеңіп алды және үш кітаптан тұратын трилогияның бір бөлігі болып табылады. Эмили Гросхолц «Ешнәрседен» туралы: «Ақын ғылыми лексиканың жіптерін күнделікті сөздің тігісі арқылы өріп жасайды» деп ой бөлісті. Алан Шапиро: «Ешнәрседен» кітабында Тобин өзінің білімін және таңғажайып қиялын ғаламның пайда болуы мен аяқталуы сияқты маңызды сұрақтарға жұмсайды. Бұл есте қаларлық, күшті және қозғаушы кітап, біздің осында қалай келгенімізді және осында болуымыздың мәнін ойлаған әркім оқыуы керек» деді.

Стивен Шнайдер Тобиннің Пол Селанның неміс тілінен аударған өлеңдер жинағы «Ауадағы тас» кітабын «әсерлі және көңілге толы, тіл мен поэзияның айтылмағанды бетке басу күшіне куәлік» деп атады.

«Нью-Йорк Таймс» газеті «Қан еңбегін» жылдың үздік поэзия кітаптарының бірі деп таныды. Барбара Рас: «Қан еңбегі – құмарлық пен шіркеулік таңғажайып, жаратылыстың, жаратылмағанның және қайта жаралғанның поэзия кітап сөрелеріндегі кез келген он кітаптан да көбін қамтиды, ол өзінің жарқырауымен көзді ашып қояды» деп түсіндірді. Райан Уилсон «Қонақ үйлер» кітабын «таңғаларлық нәрсе» деп жариялады. «Бұл өлеңнің жан-жақтылығы, көркемдік шеберлігі мен рухани даналығы шынайы құрметке бөлейді, әрі оқырманды кеңірек ойлауға, терең сезімде болуға және өмірді барынша мұқият өткізуге талпындырады».