Кіріспе

Wake (француз тілінде Sillage) – Жан Дэвид Морван мен Филипп Буше жасаған ғылыми фантастикалық графикалық романдар сериясы. Серия ағылшын тіліне аударылып, АҚШ-та NBM Publishing баспасынан жарық көрді. Мұқабасы жұмсақ, үлкен форматта (19 см х 25,4 см) графикалық романдар түрінде шығарылады. 1-ден 3-ке дейінгі нөмірлер жеке-жеке басылды. 4/5 және 6/7 нөмірлері бір кітап болып біріктіріліп шығарылды. NBM Publishing АҚШ-та осы серияның қалған бөлігін ағылшын тілінде жарияламауды хабарлады. Wake – теңсіздік, жемқорлық және отарлау сияқты әлеуметтік мәселелерді зерттейтін ғарыш операсы.

Шығу тегі

1000 Navïs сурет кітабының алғы сөзінде, бұл серия баспагер Гай Делькурдың ынтасымен туғаны айтылады, ол өзінің каталогына ғарыш операсын қосуды қалаған. Жан Дэвид Морван Силлаж деген атты Филипп Бушеге ұсынды, ол ғарыш керуенін ойлап тапты, бірақ Battlestar Galactica-мен салыстырудан қашып, оларды толығымен бөтен жаратылыстар етіп бейнеледі. Сол сияқты, басты кейіпкерді Тарзанмен салыстырудан сақтау үшін оны әйел етіп жасады.

Басты кейіпкер

Сериалдың басты кейіпкері – Navee (француз тілінде Nävis), кеме апатына ұшырап, бөтен планетада жетім қалған жас әйел. Ол нәресте кезінен бастап кемедегі робот Nsob тәрбиелеген, ешқашан басқа адаммен кездеспеген. Сериалда Navee Wake конвойының – әртүрлі түкпірден келген ғарыш кемелерінің бірлесіп саяхаттайтын тобының – сырт көрермені ретінде пайда болады, ол осы шетелдік өркениеттегі өмірге бейімделеді. Сериалдың бірінші томында жасөспірім Navee көкірегі ашық бейнеленген. АҚШ-та жариялану шарты ретінде, американдық баспагер американдық басылымда оның көкіректерін қара маркермен жапқан. Navee – Wake-ке белгілі жалғыз тірі адамзат өкілі. Ол сондай-ақ "пси активті" де емес, "пси пассивті" де емес, яғни телепатиялық қабілеті жоқ, сонымен қатар оның ойын оқуға да болмайды. Осы псиондық қабілетсіздік сериал барысында кейде тиімді болады. Navee-нің денесінде ақ түсті тікбұрышты татуировкалар бар. Оның нағыз адам емес екеніне дәлелдер бар, және осы белгілердің оған қатысы болуы мүмкін (Wake Vol 3; Nävis Vol 2 & 4). Сериал басталғанда Navee жасөспірім шаққа жеткен, ал оның апатқа ұшыраған кемесіндегі барлық технологиялар толығымен істен шығыпты. Ол өзінің әлеміндегі джунглиде серігі Хоуйомен – сезімтал жолбарысқа ұқсас жаратылыспен – примитивті өмір сүреді. Оның идилликалық өмірі, Wake-тің – көптеген түрлі шетелдік түрлерден құралған саяхатшы өркениеттің – агенттері оның планетасын Хоттард колониясы үшін Хотта формасына (терраформаға ұқсас) келген кезде аяқталады. Navee-ге тап болғанға дейін Wake-тің адамзатпен байланысы өте шектеулі болған. Алғашқы байланыс кезіндегі қиындықтардан кейін, Navee апатқа ұшыраған ғарыш кемесін құтқару құқығын алады және Wake-ке қосылады, білім алуға және өзі үшін арнайы ғарыш кемесін жасауға жеткілікті қаражат жинайды. Ақшасы біткен соң, ол Wake үкіметінде агент және зерттеуші ретінде Wake конвойында және технологиялық жағынан дамылмаған әлемдерде жұмыс істейді.

Орнату

"Оянған өркениет" – галактиканы аралап, ресурстар, жаратылыстар мен технология іздеп жүретін ғарыш кемелерінің үлкен керуені. Бұл керуен саяхаты барысында гиперпорталдарды қалдырады, бұл бұрын барып келген жұлдыз жүйелеріне дереу кіруге мүмкіндік береді. Оянғанның гиперпорталдардан өзге, жарық жылдамдығынан асып түсетін қабілеті бар-жоғы белгісіз. Оянған өркениеті өте көне. Олар галактиканы көп рет айналып, өркениеттердің өркендеуін мен құлдырауын көрген, көптеген жұлдыз жүйелерін аралағандығы туралы деректер бар. Сондай-ақ, Оянғанның планеталарды терраформациялап, оларда ұзақ жылдар бойы тіршілікке бастама бергеніне дәлелдер де бар. Ұзақ тарихы бар, көптеген жаратылыстардың бірігіп құрылған синтезі ретінде Оянған технологиялық жағынан өте дамыған. Оянғанның екі кемесінің де дизайны бірдей емес, ал кейбіреулері тірі организмдерден жасалған. Керуендегі бірнеше кемелер мен жаратылыстар соншалықты ерекше, олармен байланыс орнату қиын немесе мүмкін емес, бірақ олар осы өркениеттің бір бөлігі екені анық. Жасанды интеллект кеңінен қолданылады, бірақ олар екінші дәрежелі азаматтар саналады және биологиялық азаматтардың бақылауында ұсталады. Серияда биологиялық ақпаратты сақтау және өңдеудің жоғары деңгейдегі технологиялары бірнеше рет кездеседі. Оянғанның байланыс технологиясы псионикаға көп тәуелді, ол биологиялық және технологиялық әдістермен жасалады және басқарылады. Оянғанның азаматтары басқа тіршілік иелерінің мінез-құлқын псионикалық күштер арқылы басқару қабілетіне және сол күштерге ұшырауға бейімділігіне қарай жіктеледі. Адамдарды күштілер мен әлсіздерге бөлу – серияның тұрақты тақырыбы. Псиониканы байланыс құралы ретінде пайдалану, Оянған мен адамзаттың бір-бірін таба алмауының себептерінің бірі болуы мүмкін, өйткені Нэвис және, болжам бойынша, барлық адамдар псионикалық қысымға толығымен төзімді және осы құралдар арқылы басқалармен байланысуға немесе оларды манипуляциялауға қабілетсіз. Бұл қабілет Нэвисті Оянған әскери қызметкері ретінде құнды етеді және осы дағдысын пайдалануға оған табыс табуға мүмкіндік береді.

Стиль және жанрлар

Бір сұхбатында немесе екі тілде (ағылшын және француз) жарияланған түсініктемесінде, өзінің суреттер жинағында (blockBuster, 2005) Бюше ғылыми фантастиканың "өткен мен болашақ арасындағы табиғи көшуге мүмкіндік беру" ерекшелігін атап өтті. Криогеника және ірі масштабтағы әлеуметтік манипуляция ғылыми фантастика дәстүрлері оған және Морванға "жабдықтану" арқылы стимпанк субжанрын зерттеуге, ал варварлық өнеркәсіпке дейінгі планеталар дәстүрі "Жын-шайтандардың белгісінде" семсер мен сиқыршылықты зерттеуге мүмкіндік берді.

Қарау

Навее балалық шағы туралы әңгіме, Жозе Луис Мунуера, Жан Дэвид Морван, Филипп Буше және Кристиан Леролл жазған, Delcourt Neopolis баспасында жарық көрген. (Ағылшын тілінде әлі жарияланбаған.) 1: Houyo (2003) – Навис өзінің досы және жетім Хоуйомен танысады. 2: Girodouss (2005) – Навис және Хоуйо әйел жыртқыш жаратылысқа жұптас табуға тырысады. 3: Latitzoury (2007) – Навис кездейсоқ түрде шетелдік жануарлар арасындағы күш тепе-теңдігін бұзады. 4: Il vous reste de l'énergie ? (2008) – ("Сізде әлі энергия бар ма?") Нсобты жөндеу үшін Навис апатқа ұшыраған ғарыш кемесіне кіреді және роботтардың бір бөлігі әлі де жұмыс істеп тұрғанын көреді. 5: Принцесса Навис (2009) – Нави виртуалды шындық ойынын табады және утопия құрайды, бірақ оны басқа бір баладан қорғауы керек болады.