Кіріспе

Судья Джозеф Дредд – жазушы Джон Вагнер мен суретші Карлос Эзкверра жасаған ойдан туған кейіпкер. Ол алғаш рет 1977 жылы шыққан «2000 AD» британдық апталық антологиялық комиксінің екінші санында пайда болды. Ол журналдың ең ұзақ уақыт бойы қолданылып келе жатқан кейіпкері, ал 1990 жылы оның жеке тақырыптық журналы – «Судья Дредд Мегазині» жарық көрді. Ол сондай-ақ бірнеше фильм мен бейне ойындарда да бейнеленген. Судья Дредд – Солтүстік Американың шығыс жағалауының көп бөлігін қамтитын, болашақтағы Мега-қаланың дистопиялық қаласындағы құқық қорғау және сот органдарының өкілі. Ол – "көшедегі судья", қылмыскерлерді дереу тұтқындауға, кінәлі деп тануға, үкім шығаруға және жазасын орындауға толық өкілетті. Судья Дредд туралы әңгімелер көбінесе американдық және британдық мәдениетті пародиялайды, әсіресе авторитаризм мен полицияның зорлық-зомбылығына назар аударады. Судья Дредд алғаш рет 1995 жылы Сильвестр Сталлоун ойнаған «Судья Дредд» фильмінде көрінді. Кейіннен 2012 жылы «Дредд» бейімделуінде Карл Урбан бұл рөлді сомдады. Big Finish Productions компаниясының аудио драмаларында Дреддтің дауысын Тоби Лонгворт сомдайды.

Жариялану тарихы

1976 жылы комикстер редакторы Пэт Миллс 2000 AD-ді дамыту кезінде кейіпкерлерді жасау үшін бұрынғы әріптесі Джон Вагнерді шақырды. Вагнер «Dirty Harry» стиліндегі «қатал полицей» әңгімесін, «Бір көзді Джек» комиксін «Valiant» үшін жазған және осы идеяны логикалық шегіне дейін жеткізетін кейіпкерді ұсынды. 1995 жылғы сұхбатта Вагнер: «Пэт 2000 AD-ді құрастырғанда, біз «Бір көзді Джек» комиксінің сәттілігінен осындай оқиға газетте болуы керек екенін түсіндік. Бірақ жаңа комикс үшін ол жарамсыз екендігіне көз жеткізіп, идеядан бас тартты; алайда, атауын, редактор Келвин Госнелл ұсынғандай, «Dredd» деп өзгертіп, Вагнер қабылдады. Миллс айтуынша, Дредтке Джозеф есімін берген – бұл Миллс жазған және «прог» (бағдарлама немесе шығарылым) №30-да жарияланған әңгімеде көрсетілген, ол оқыған мектебі, Ипсвичтегі Сент-Джозеф колледжіне сілтеме жасайды. Кейіпкерді бейнелеу міндеті бұрын «Battle Picture Weekly» үшін Миллспен жұмыс істеген испан суретшісі Карлос Ескверраға берілді. Вагнер Ескверраға «Death Race 2000» фильмінің жарнамасын көрсетті, онда Дреддтің келбетін көрсету үшін қара былғарыға киінген Франкенштейн (Дэвид Каррадин сомдаған) мотоциклде көрсетілген. Ескверра дене бронясын, молдықтамаларды және тізбектерді қосты, бірақ Вагнер бастапқыда оған қарсылық көрсетіп, кейіпкердің «испандық қарақшыға» ұқсайтынын айтты. Вагнердің бастапқы сценарийін Миллс қайта жазып, Ескверра суреттеді. Ескверра салған жабдықтар мен қала пейзаждары бастапқыда көзделінген жақын болашақтан гөрі әлдеқайда футуристикалық болды; жауап ретінде Миллс өнер көмекшісі Дуг Черчтың кеңесі бойынша оқиғаны болашаққа жылжытты. Бастапқы нұсқасын Вагнер жазған, ал суреттерін Ескверра салған, бірақ директорлар кеңесі оны тым зорлық-зомбылыққа толы деп қабылдады. Бірінші эпизод үшін жаңа сценарий қажет болды. Осы кезде Вагнер жұмыстан кетіп, жаңа комикстің басқа компания сатып алуы, оның нәтижесінде ол және Миллс комиксте үлкен үлеске ие болатын, сәтсіз аяқталды. Миллс Дредж судьядан айырылуға ықылас танытпады және оны одан әрі дамыту үмітімен түрлі тәуелсіз жазушыларға берді. Олардың сценарийлері әртүрлі суретшілерге жіберілді, өйткені Миллс кейіпкерге жақсы кіріспе жасайтын комикс табуға тырысты. Бұл Дредж судья 1977 жылдың ақпанында жарық көрген «2000 AD» журналының бірінші санына дайын болмады. Кейіпкерді таныстыру үшін таңдалған әңгімені тәуелсіз жазушы Питер Харрис ұсынды, ал Миллс оны кеңінен қайта жазып, Келвин Госнелл ұсынған жаңа аяқтау қосты. Оны жаңадан келген Майк МакМахон суреттеді. Комикс 2-ші санында дебют жасады. Осы уақытта Ескверра жұмыстан кетіп, «Battle» компаниясында қайта жұмыс істеді. Неліктен екені туралы әртүрлі мәліметтер бар. Ескверраның айтуынша, ол басқа суретшінің алғашқы жарияланған Дредж судьясының комиксін салғанына ашуланған. Миллс МакМахонды таңдағанын, өйткені Ескверра бұрын «Battle» журналының редакторынан жақсы ұсыныс алған еді деп мәлімдеді. Вагнер кейін 9-шы санынан бастап кейіпкерге оралды. Оның «Робот соғыстары» сюжеті суретшілердің (оның ішінде Ескверра) айналым тобымен салынды және Дредд комикстің ең танымал кейіпкеріне айналған сәтті белгіледі, ол сирек бас тартқан. Дредж судья содан бері барлық шығарылымдарда пайда болды, көптеген әңгімелер Вагнердің (1980 және 1988 жылдар аралығында Алан Грантпен бірлесіп жазылған) авторлығында жазылған. 1983 жылы Дредж судья «Eagle Comics» баспасынан шыққан «Judge Dredd» атты жеке сериясымен американдық дебютін жасады. Ол британдық комикстен қайта басылған әңгімелерден тұрады, бірақ 2012 жылдан бастап «IDW Publishing» түпнұсқа әңгімелерден тұратын әртүрлі «Judge Dredd» атауларын жариялады. 1990 жылдан бастап Дреджтің Ұлыбританияда өз атағы бар, ол – «Judge Dredd Megazine». Вагнер өз күшін соған жұмсағандықтан, 2000 AD-дегі Дредж жолағы жас жазушыларға, соның ішінде Гарт Эннис, Марк Миллар, Грант Моррисон және Джон Смиттерге берілді. Олардың әңгімелері жанкүйерлер арасында танымалдылығы төмендеді, ал сату көлемі азайды. Вагнер 1994 жылы 2000 AD үшін кейіпкерді толық уақыт жазуға оралды. «Judge Dredd» «Daily Star» газетінде ұзақ жылдар бойы (1981–1998) комиксте және 2004 жылдың қаңтар-сәуір аралығында «Metro» газетінде қысқа уақыт жарияланды. Бұл әдетте басты жолақты жазып, сурет салған бір командалар жасаған, ал «Daily Star» комикстері бірнеше томға жиналған. 2012 жылы Дредж британдық «Royal Mail» пошта маркаларының сериясында бейнеленген 10 комикстің бірі болды. 2015 және 2018 жылдар аралығында «Hachette Partworks» екі апта сайын «Judge Dredd: The Mega Collection» атты қатты мұқабалы кітаптар жинағын шығарды. Бұл тек Дредж судьясының әңгімелерін ғана емес, сонымен қатар осы ғаламдағы түрлі туынды әңгімелерді де қамтыды.

Әңгімелер тізімі

1977 жылдың наурызынан 2023 жылдың қыркүйегіне дейін (#2 - #2350) «2000 AD» журналында жарияланған барлық Judge Dredd оқиғаларының тізімі WikiCommons-та қолжетімді. 1990 жылдың қазанынан 2023 жылдың желтоқсанына дейін «Judge Dredd Megazine» журналында (#1 - #463) жарияланған барлық Judge Dredd оқиғаларының тізімі WikiCommons-та қолжетімді. Екі комикстен де барлық дерлік оқиғалар қазіргі уақытта жарық көрген тәртібімен саудалық жинақтар түрінде қайта басылып шығарылуда. «2000 AD» және «Megazine» журналдарының тұрақты нөмірлеріндегі оқиғалар «Judge Dredd: The Complete Case Files» атты серияда жинақталған. Бұл серия 2005 жылы басталды және 2024 жылға дейін жалғасуда. Арнайы мерекелік шығарылымдар мен жылдықтардағы оқиғалар «Judge Dredd: The Restricted Files» жинағында жарияланды. Бұл төрт томдық серия 2010 жылы басталды және 2012 жылы аяқталды.

Қасиет-құрмет және сыртқы келбеті

Джозеф Дредд – Mega City One қаласын күзеткен көше судьяларының ең танымал өкілі, ол қылмыскерлерді дереу айыптап, үкім шығарып, кейде жазасын орындауға да құқылы. Дредд "Заңгер" деп аталатын тапаншамен қаруланған, ол тек оның алақанының іздерін таниды және алты түрлі оқ-дәрі, күндік таяқ, батинкенің пышағы және газ немесе шоқ гранаталарын атқылай алады. Оның шлемі бетін, аузы мен жағынан басқа жасырады. Ол машиналық мылтықтармен, қуатты лазерлік зеңбірекпен және судьяның бұйрықтарына жауап бере алатын, сондай-ақ дербес жұмыс істей алатын толыққанды жасанды интеллектіге ие үлкен "Lawmaster" мотоциклін айдайды. Эскерра бір сұхбатында кейіпкерді қалай жасағанын айта келіп, "қара киім киген, мотоциклмен жүретін қауіпті полицей" деген негізгі сипаттама алғанын мәлімдеді. Кейіннен ол кейіпкерді құру процесін былай сипаттады: "Мен кейіпкерді жасағанда, оны жылдам жасаймын, идеямен қанша уақыт жұмыс істесеңіз, соғұрлым оны бүлдіру қаупі жоғары, және Дредд де ерекшелік емес. Мен негізгі нәрселерді: қара бетті, қара костюмді, қауіпті шлемді (гректерге негізделген), қорғанысты және велосипедте отырғанда қолжетімді қаруды суретке түсіремін, содан кейін символдармен қорғанысты және велосипедті әшекейлей бастадым, бәріне бірнеше күн жұмсадым". Дреддтің беті комиксте ешқашан толық көрсетілмейді. Бұл бастапқыда ресми емес ереже ретінде қабылданды, бірақ көп ұзамай заңға айналды. Джон Вагнер түсіндіргендей: "Бұл әділеттің бет-әлпеті жоқ екенін көрсетеді – әділеттің жаны жоқ. Сондықтан оқырмандарға Дреддтің бетін көрудің қажеті жоқ, мен де сіздердің көрулеріңізді қаламаймын". Сирек жағдайларда Дреддтің бала кезінен алынған суреттерінде оның беті көрінеді, бірақ бұл суреттерде егжей-тегжейлі мәліметтер жоқ. Алғашқы оқиғалардың бірінде Дредд шлемін шешуге мәжбүр болады, ал басқа кейіпкерлер оның сыртқы келбеті бұзылғандай реакция жасайды, бірақ оның беті цензуралық стикермен жабылады. 52-ші бөлімде, Дредд Ай колонияларында қызмет еткен кезде, банктік тонаушылар тобының адвокатының кейпін кию үшін "бетін өзгерту" машинасын пайдаланады. Карлос Эскерраның бастапқы дизайнында Дреддтің ерні үлкен болған, "оның нәсілдік тегіне қатысты құпияны сақтау үшін". Strip-те жұмыс істеген барлық суретшілерге бұл туралы айтылмаған. Майк МакМахон Дреддті қара нәсілді адам ретінде, ал Брайан Болланд пен Рон Смит оны ақ нәсілді адам ретінде салған. Strip әлі түсті басылмағандықтан, бұл байқалмады. Бұл идеядан бас тартты. "Судья Дредд" комиксінде уақыт шынайы уақытпен өтеді, сондықтан өмірде бір жыл өткенде, комиксте де бір жыл өтеді. 1977 жылы жарық көрген алғашқы Дредд оқиғасы 2099 жылға, яғни болашаққа 122 жылға орналастырылған, сондықтан 2007 жылы жарық көрген оқиғалар да болашақта 122 жылға орналасқан. Осыған байланысты, бұрынғы редактор Алан Маккензи түсіндіргендей, "Дредд өткен сайын бір жыл қартайып кетеді – соңғы жиырма бес жылдан бері университет студенті болып келе жатқан Жәндік адамнан айырмашылығы!". Сондықтан, Дредд алғаш рет пайда болған кезде 38 жаста болған, бірақ қазірдің күніне оның жасы, активті қызмет жылдары (2079 жылдан бастап) және 30 жыл бойы Дреддтің жасы мен қызметке жарамдылығы сюжеттік желінің маңызды бөлігі болды (1595-ші басылымда (2008 жыл), Дредтке он екі елі ішектің қатерсіз ісігі диагнозы қойылды). Дреддтің қартаю мәселесі 2016 жылға дейін оқырмандардың талқылауында болды, сол кезде жазушы Майкл Кэрролл мен суретші Бен Уилшер "Карусель" атты оқиғаны жариялады, онда Дредтке оны физикалық жағдайына келтіретін жастыққа оралу емделуі тағайындалады. Кейіпкердің өліміне қатысты, 2012 жылы "Empire" журналына берген сұхбатында Вагнер: "Оны аяқтаудың көптеген жолдары болуы мүмкін, бірақ мен сол кезде тірі болмауым мүмкін! Мен оны жазғым келеді, бірақ оның орындалуын көре алмаймын. Мен сценарийді өсиетнамама қалдырамын" деді.

Орнату

Дреддтің алғашқы әңгімелері 2099 жылы, 1977 жылы жарияланғаннан кейін 122 жыл өткенде орын алады. Оның тұрақты әңгімелері, әдетте, олардың нақты әлемде жарияланған күнінен кейін 122 жылдан соң өтеді (егер кері оқиға немесе тарихқа арналған әңгіме деп айтылмаса), сондықтан 2009 жылы жарияланған әңгімелерде оқиға 2131 жылы болады.

"Сотшы Дредд" әрекет ететін орта – халықаралық қақтығыстардың салдарынан зардап шеккен, болашақ Жер планетасының дистопиялық жағдайы; планетаның көп бөлігі радиоактивті шөлге айналды, сондықтан адамдар "мегақалалар" деп аталатын үлкен қалаларда шоғырланды. Оқиға Солтүстік Американың шығыс жағалауындағы Мега-Сити-Уан мегаполисінде орын алады. Мега-Сити-Уанда кең ауқымды автоматтандыру (ақылды роботтарды қоса) халықтың көп бөлігін жұмыссыз қалдырды. Осының салдарынан, жалпы халық кез келген сәнге немесе жаңалыққа оңай бейімделеді. Мега-Сити-Уанның айналасын "Күрсінген Жер" қоршайды – заңсыздық пен мутанттар мекендейтін радиоактивті шөл. Әлемнің қалған бөлігінің географиясы көбінесе бұлыңғыр, бірақ комиксте басқа мегақалалар да көрсетіледі. Мега-Сити-Уан халқының көп бөлігі "қалалық блоктар" деп аталатын алып мұнараларда тұрады, әрқайсысында шамамен 50 000 адамға орналасуға болады. Блоктардың әрқайсысы тарихи тұлғаның немесе телешоу кейіпкерінің атымен аталады, көбінесе оқырмандарды күлдіру үшін. Аз ғана бөлігі "мопадтарда" – жылжымалы үйлердің жаңа түрінде тұрып, Мега-Сити-Уанның кең жол желісімен үздіксіз саяхаттайды. Мега-Сити-Уан Бостоннан Шарлоттаға дейін созылады, бірақ Апокалипсис соғысы оңтүстік аймақтарды қиратпас бұрын Флоридаға дейін жеткен. Өркендеген шағында қалада шамамен 800 миллион адам тұрды; Апокалипсис соғысынан кейін бұл көрсеткіш 400 миллионға дейін төмендеді.

Судьялар жүйесі

Көше судьялары полиция, судья, қазылар алқасы және атқарушы ролін атқарады. Мега-қаланың бірінші бөлігінде өлім жазасы көбінесе қолданылмайды, бірақ тұтқындауға қарсылық көрсету кезінде қаза болу жиі кездеседі. Көптеген жазушылар судьялар жүйесін заманауи саясатты сатиралау үшін пайдаланған. Тағайындалғаннан кейін судьяларды екіге бөлуге болады: "көше судьялары" (қаланы патрульдейтіндер) және әкімшілік (офистік жұмыс істейтіндер). Әділет министрлігі құқық қорғаумен ғана емес, сонымен қатар үкіметтік функцияларды да атқарады, себебі 2070 жылы үшінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ құлатылды, бұл Американың көп бөлігін қиратты. Судьялар – билеуші класс, ал қарапайым азаматтардың үкіметке қатысуы тек жергілікті деңгейде ғана мүмкін. Дреддке бір кезде Бас судья лауазымы ұсынылған, бірақ ол бас тартты. Судьялар жүйесі бүкіл әлемге тарады, көптеген супер-қалаларда заңды сақтаудың ұқсас әдістері қолданылады. Осылайша, бұл саяси модель Жердегі үкіметтің ең көп таралған түріне айналды, тек бірнеше шағын аумақтарда ғана азаматтық басқару сақталды.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

2066 жылы Джозеф Дредд пен оның үлкені (он екі минут) "бауыры" Рико Дредд, судьялар жүйесінің негізін қалаушы, бірнеше жыл бұрын қызмет барысында қаза тапқан Бас судья Фаргоның ДНК-сынан клондалды. Олардың өсуі жүктілік кезінде жасанды түрде үдетіледі, сондықтан олар 5 жастағы баланың физиологиялық және психикалық дамуымен "туып", миларына қажетті білім мен дайындық енгізілген күйде келеді. "Дредд" тегін оларды жасаған генетик Мортон Джадд "халыққа үрей салу үшін" таңдайды. Соғыс кезінде олар клондалған әкесі Юстас Фаргоның әлі тірі екенін, жоғары дәрежелі судьялар оны жасырып отырғанын біледі. Оларды туыс деп есептейтін Фарго, Джо мен Риконы уақытша күзетшілер ретінде тартады. Ол оларға Әділет министрлігіне қатысты күмәнін ашық білдіреді, жүйе қатаң тәртіп пен бақылау орнатуға тырысқанда "өмір, бостандық және бақытты іздеуге" кедері келтірді ме деп ойлайды. Үш аптадан кейін Фарго тоңдырылып, Дредд ағайындылары академияға оралады. 2071 жылы Армагеддон шайқасынан кейін президент "Жаман Боб" Бут тұтқындалып, соғыс қылмыстары үшін сотталып, тоңдыруға сотталады. Үшінші дүниежүзілік соғыстан кейін президенттің лауазымы жойылады, ал судьялар Американың қалған бөлігін толық бақылауға алады. Өздерін ерекше көзге шығарған Дреддтер заң академиясынан жылдам өтеді. Рико 2079 жылы сыныптың үздігі болып бітіреді, ал Джозеф екінші орынды иеленеді. Джоның соңғы бағасы судья Морфидің қадағалауымен жүргізіледі, ол жас жігітке әсерленіп, оны қабылдайды. Кейіннен Джо Риконың жемқорлыққа батқанын, кісі өлтіруді қоса алғанда, бірнеше қылмыс жасағанын біледі, ол өз әрекеттерін судьялардың табиғатынан келген қарақшылар және кісі өлтірушілер екендігімен ақтауға тырысады. Рико Джодан қылмыстарын жасыруға көмектесуін сұрайды, бірақ Джо оның орнына ағасын тұтқындап, Сатурнның Титан серігіндегі жазалау колониясында 20 жылға қатаң еңбекке кеседі (жеміқор судьяларға әдеттегі жаза). Джо Дредд судья ретінде жұмысын жалғастырып, қала бойынша қатал және жемқорлықсыз құқық қорғаушы ретінде тез даңққа ие болады. 2099 жылы Рико Дредд 20 жылдық жазасын өтегеннен кейін Жерге оралады. Ол Джодан кек алу үшін келеді, оны жылдам тартысқа шақырады. Жердің гравитациясына бейімделе алмаған Рико жеңіледі, ал Джо өзін-өзі қорғау үшін оны атып өлтіреді. Көңілі қалған Джо ағасының денесін алып кетуді талап етеді. Онжылдықтар бойы Джо Дредд Мега-Сити Бірді қорғаудағы маңызды күшке айналады және кейде оның жойылуын болдырмаудағы ең үлкен ықпал етуші болады. 2101 жылы Бас судья болу мүмкіндігі ұсырылған Дредд көшеде заңды орындауды артық көреді, бірақ ол уақытша басқа жоғары лауазымдарда қызмет етеді. "Қызмет сапары" романында Дредд Мега-Сити Бірдің ең жоғары басқару органы - Бас судьядан төменгі Бес Кеңесіне тағайындалады, онда ол екі жыл бойы қызмет етеді (2132 жылдан 2134 жылға дейін). Бірнеше рет ол өз қаласын қуатты жаулардан басып алудан немесе жойылудан құтқарады, ал 2114 жылы Төртінші дүниежүзілік соғыс кезінде бүкіл әлемді құтқарады. 2107 жылы Дредд "Қаралғандар қаласы" әңгімесінде шайқаста көзінен айырылады. Ол оларды түнгі көруге мүмкіндік беретін бионикалық көздермен алмастырады. 2112 жылы ол шайқаста қышқыл химиялық заттарға құлап, денесі күйіп, өлімге жақын жарақат алады. Кейіннен ол жастық шағын жаңарту ем-домдарынан өтеді, осылайша денсаулығын қалпына келтіріп, жасына қарағанда көбірек күш-қуатқа ие болады. 2130 жылы Дредтке он екі елі ішектің қатерлі ісігі диагнозы қойылады, бірақ ол қатерлі емес екені анықталады. 2138 жылы 72 жасында Дредд тағы бір "жастықтандыру" ем-шарасынан өтеді. Оның бүкіл эпидермисі, қан тамырлары мен бұлшық тіндері жасушалық деңгейде қайта құрылып, жоғалған жастық шағы мен күш-қуатын қайта қалпына келтіреді. Ол ішкі мүшелері мен сүйектерін жаңартуға арналған емделуден бас тартады. Дредд өзінің міндетін басқа нәрселерден жоғары қойса да, бұл адалдық соқыр емес. Екі рет ("Робот соғыстары" және "Өлі адам туралы әңгіме") Дредд принциптеріне қайшы келетін жағдайларда қызметтен кетеді, бірақ екі рет те ол кейін оралады, өйткені Сот жүйесі кемшіліктері мен жемқорлыққа ұшырауы мүмкін болса да, қазіргі уақытта адамдар үшін ең жақсы қорғаныс болып табылады. 2113 жылы Дредд Әділет министрлігінің заңдылығын дәлелдеу үшін референдум өткізуге талап етеді. 2116 жылы ол Бас судьяның саясатына қарсы шығып, 20 жылға қатаң еңбекке сотталады. 2129 жылы Дредд Бас судья қаланың мутанттарға қарсы апартеид заңдарын өзгертпесе, отставкаға кететінін мәлімдейді. 2129 жылы (2000 AD #1535) Дредд клондалған әкесі Юстас Фаргоның криогендік тоңдырудан оянылғанын көреді, бірақ ол сол күні қайтыс болады. Фарго қайтыс болмас бұрын Дреддті өзінің жанында болуын сұрап, Сот жүйесінің қателік болғанын, ол американ арманын өлтіргенін, жағдайды түзету үшін жасалған, бірақ мәңгіге соқпауы керек едіін мойындайды. Джо мен Рико Дредд оның қаны болғандықтан, Юстас олардың қателіктерін түзетулерін үміттенеді, яғни Сот жүйесін басқа нәрсемен алмастыру керек екенін білдіреді (ол Рико Дредд бұзыққа айналып, Джоның қолынан өлгенін білмейтін). Юстас Фарго қайтыс болғаннан кейін Дредд оның соңғы сөздерін бөлісуге шешім қабылдамайды. Соңғы жылдары Дредд басқа Фарго клондарымен, мысалы Кракемен және Нимродпен, сондай-ақ өзінің бұзық клоны DRƎDD-мен кездеседі. Ол сонымен қатар Долман және судья Рико (есімі жоқ) атты өзінің екі кіші клондарының тууымен байланысты отбасының бір бөлігін құрады. Дредд ағасы Рико Дредттің қызы Виена Дреддтің туғанын білді, ол қазір Джоны күйеу баласы ретінде қарайды.

Отбасы және серіктестер

Сотшы Рико Дредд. Судья Джо Дреддтің үлкен "бауыры", сондай-ақ бас судья Юстас Фаргодан клондалған және бастапқыда физикалық қабілеттері бойынша одан жоғары болды. Жозеф пен Рико Дредд судья болғаннан кейін Рико жемқорлыққа салынып, сыбайласқан. Джо оны тұтқындап, Сатурнның серігі Титанға 20 жылға соттады. 20 жыл өткен соң Рико кек алуға тырысты, ал Джо өзін-өзі қорғап, оны өлтірді. Сотшы Рико. Джо Дреддтің ДНК-сынан тікелей жасалған клон, оған толыққанды ұқсас, бірақ ондаған жылға жас. Джо Дреддтің тегін қабылдаудың орнына, бұл клон Джоның қайтыс болған, жемқор ағасының атын ақтауға шешім қабылдайды және осылайша есімді Рико судья болады. Сотшы Рико Джо Дреддтің Роуди Йейтс блогындағы ескі пәтерін мұраға алады. Сотшы Андерсон. Дредд көп жылдар бойы Пси-бөлімінің Кассандра Андерсонымен жақын, бірақ қиын қарым-қатынаста болды, ол Андерсон қысқа уақытқа заңнан бас тартқанда аяқталды. Ол қызметке оралғаннан кейін Дредд олардың достығын жоққа шығарды, бірақ қаланы құтқарып жатқанда жарақат алғаннан кейін оны қайта растады. Дредд Андерсонның қабілеттерін жоғары бағалайды және оған өмірін жиі сеніп тапсырады, бірақ кейде оның бейшаралығы мен ойыншыл әзілдерінен ашуланады. Сотшы Херши. Дредд бас судья Хершиді қырық жыл бойы білген. Гудманнан бері барлық бас судьялар сияқты, Дреддке де оған оңай қол жеткізуге болатын, бірақ олардың өзара құрметке негізделген жеке қарым-қатынастары да болды. Кейде олардың пікірлері келіспесе де, Дредд оны "біздің ең жақсы бас судьямыз" деп санайтын. Херши емделуге келмейтін ауруға шалдыққаннан кейін, ол өзінің ауруын Дреддтен және басқалардан жасырды, бірақ ол эвтаназия жасауды таңдағанда оның қасында болуын өтінді. Оның өлімі бастапқыда қаладан құпия миссиямен кету үшін жасалмаланды, бірақ жеке миссиясын аяқтағаннан кейін (және Дреддпен соңғы кездесуден кейін) оның ауруы оны өз шарттарында талап етті, заңсыздыққа заңды әкелді. Долман. Джо Дреддтің ДНК-сынан өсірілген тағы бір клон, бірақ жас. Бұрын сотқа тағылымдамадан өткен және MC1 ғарыш корпусының мүшесі. Өзінің шығу тегін жасыру үшін бетін өзгерткен, сондықтан Дредд пен Рикоға ұқсамайды, ал Вена Әділет министрлігінен тыс оның шын жеке басын білетін жалғыз адам. Сотшы Бини. 2007 жылдан бері Дреддтің шәкірті. Дреддтің ұсынысы бойынша Херши оны Бестіктің кеңесіне тағайындады. Ол бастапқыда Херши орнынан кеткен кезде кеңестен шығарылды, бірақ кейіннен оны Бас судья Логан қайта тағайындады. Уолтер Уобот және Мария. Дредд өзінің Rowdy Yates блогындағы пәтерін Мариядан жалға алған, қалың, стереотиптік итальяндық акценті бар үй иесі. Соттарға робот төңкерісіне қарсы күресуге көмектескеннен кейін, бұрынғы автомат робот Уолтер Вобот қаланың алғашқы еркін роботы болды және Дреддпен бірге тұрып, оның аспазы және үй шаруасын сүйіспеншілікпен атқарады. Бірнеше жылдан кейін Дредд Уолтер мен Марияның екеуіне де компанияны бөліп береді. Уолтер бизнес бастайды, содан кейін қысқа уақытқа қасақана жүріп, өзінің робот төңкерісін бастайды, Дредд пен екінші судья Гигантты оны тұтқындауға алып келеді. Кейінірек Дредд Уолтерге үй роботы және миссис Гандэрсонның күтімі ретінде қоғамдық қызмет түрінде сынақ мерзімі жазасын береді. Гундерсон ханым. Сильвия Плат блогында тұратын, көп бөлмелі үлкен пәтерде тұратын, көбінесе жалға беретін, мейірімді жесір әйел. "Некрополис" оқиғасынан кейін, табиғаты жоқ Сотшы Өлім "Джей Де'Ат" деген атпен одан бөлме жалдаған. Гундерсон ханым Сотшы Өлімнің шын табиғатын білмеді, өйткені ол жартылай саңырау және соқыр, сондықтан ол оны тапқан жалғыз күнәсіз жан екеніне көз жеткізгеннен кейін оны аяды. Сотшы Өлім судьяларды тікелей сынап, жасырынбайтын болған соң, судья Дредд миссис Гандэрсонмен кездеседі. Ол онымен қайтадан кездеседі, өйткені оның жалға алған бөлмелерінің бірінде Сотшы Өлім өлтірген журналисттің күйігі табылады. Бөлмеден ақша табу үшін судья Дредд миссис Гандэрсонға оны өз мақсаттары үшін жалға алуға дайын арба аулаушы топпен байланыс орнатуға көмектеседі. Кейінірек Дредд өзінің бұрынғы үй роботы қылмыскерге айналған Уолтер Воботты миссис Гундерсонның үй шаруасын қараушы және үй шаруасын жүргізуші ретінде сынақтан өту жазасын өтеу үшін тағайындайды. Дредд пәтерге қайтадан келеді, ол Некрополде жеңілгенінің 12 жылдығына қарай қайтып келеді. Гален ДеМарко. Дреддке ғашық болған бұрынғы судья. Осы ережелерді бұзғаны үшін ол сот жүйесінен шығып, жеке тергеуші болды. Дредд бастапқыда оның жаңа өмірге бейімделуіне көмектесуге тырысты, бірақ ол оның махаббатын қайтадан қабылдамағанда байланысты үзіп жіберді. Оның жеке сериясы "ДеМарко П. И." деп аталады. Фарго тайпасы. Бас судья Юстас Фаргоның егіз бауыры Эфраим Фаргоның мутацияға ұшыраған ұрпақтары тұратын қала. Осы мутанттардың барлығында үлкен, әсте жоғарылаған иек бар, олар судья Дреддтің туыстары және оны "немере інісі" деп санайды. Бұл Дреддті Мега-қала Бірдің мутанттарды бөліп ұстау заңдарын жоюға шақыруына әкелді. Сотшы Морфи. Дреддтің мансабының басындағы тәлімгері. Екеуі жылдар бойы бір-біріне құрмет пен ризашылықпен қарады, бұл оны Дреддтің жалғыз достарының біріне айналдырды. Ол Дреддке көшедегі қызметтен жақын арада зейнетке шығатынын және мұғалім болуды үміттенедінін айтқан күні Морфи қызмет барысында қаза тапты. Сотшы Логан. Дреддтің көп жылдар бойы көмекшісі, кейіннен аға судья және кейіннен 6-шы сектордың басшысы болып тағайындалды. Дредд Герши зейнетке шыққанда Логанды бас судьялыққа ұсынуға ынталандырды. Дредд пен Гершидің көпшілікке жариялаған қолдауы Логанның бас судья болып сайлануына үлкен үлес қосты. Сотшы Гигант аға. Дреддтің алғашқы курсант шәкірті, Дреддтің алғашқы оқиғаларында таныстырылды. Заң академиясын бітіргеннен кейін ол соңғы далалық бағалау үшін Дредтке бекітілді. Заңды немесе мінез кодексін бұзғанда басқа судьяларға да қарсы тұратынын сынап көргеннен кейін, Дредд оған қанағаттанды және Гигантты мақұлдады. Содан кейін Гигант отбасына қоштасып, барлық күшін заңды орындауға жұмсауы керек екенін айтты. Гигант көп жылдар бойы қайта-қайта пайда болатын кейіпкер болды және Мега-қала Бір уақытша ақылсыз бас судья Кал бақылауында болғанда Дреддті өлімнен құтқарып қалды. Сотшы Гигант аға "Блок Мания" оқиғасы (1981) кезінде Орлокты тұтқындауға тырылғанда арқасынан атып өлтірілді, Апокалипсис соғысынан бұрын. Сотшы Гигант кіші. 1989 жылғы "Жас Гигант" оқиғасы Сотшы Гиганттың 2101 жылы өлімінен бұрын бала туғанын көрсетті, судьялардың үйленуіне және/немесе отбасы құруына тыйым салынғандықтан. Апокалипсис соғысынан кейін 2104 жылы анасының алдында өлтірілгеннен кейін, Гиганттың ұлы "Кіші" Заң академиясына қабылданды. Жылдар өткен соң, он жасар курсант Гигантты судья Дредд далалық сынақтан бақылады, ол курсант өте жақсы өнер көрсеткенін, бірақ анасының өлтірілуіне байланысты шешілмеген ашу сезімін байқады. Дреддтің көмегімен Гигант кіші анасының кісі өлтірушісін дұрыс тәртіппен ұстап берді, оны іздеп тауып, өлім жазасын орындамады. Гигант кіші келесі бірнеше жылдар бойы курсант болып өтті, "Некрополис" және "Дреддтің сот талғамы" сияқты оқиғалар кезінде Дреддке көмектесті. Кіріспеден бес жыл өткен соң, Гигант кішінің соңғы бағалауын судья Дредд жүргізді және ол 2116 жылы көше судьясы болды, ең жасы. Сотшы Деккер. Дреддтің екінші курсант шәкірті, алғаш рет "Супер Кубокта" (2000 AD #370–371, 1984) пайда болды. Деккер өте жылдам өзін бағалы екенін дәлелдеді және Дреддтің бағалауынан кейін судья болды. Ол судья болғаннан кейін бірнеше рет Дреддпен бірге шайқасты, және Дредд оны ең жақсы курсант шәкірті деп есептеді. Ол 1992 жылғы "Дреддтің сот талғамы" оқиғасы кезінде қайтыс болды. Сотшы Кракен. Бас судья Фаргоның тағы бір клоны, Джо Дреддтен ондаған жылға жас, бірақ сыртқы түрі мен қабілеттері жағынан оған ұқсас. Кракенді Джо және Рико Дреддті клондаған және ат қойған Мортон Джадд жасаған. Кракен Джаддқа бағынышты клондардың бірі болды. Джадд...

Қайталанатын қарсыластар

Дреддтің қарсыластары көбінесе жалғастарда қайта оралмайды, себебі олар әдетте өлтіріледі немесе ұзақ мерзімге түрмеге жабылады. Дегенмен, бірнеше танымал зұлымдар бірнеше оқиғада қайта пайда болды, ал кейбіреулері кейін өздерінің спин-офф серияларын алды. Қара Төрешілер – басқа өлшемнен келген тірі емес төрешілердің тобы, олар барлық қылмыстарды тірі адамдар жасайтынын ескере отырып, өмірдің өзі қылмыс болуы керек деп санайды. Әдетте төрттен тұратын олардың жетекшісі Өлім Төрешісі Дреддтің басты жауы деп есептеледі. Өлім алғаш рет 1980 жылы оқиғаға енгізілді және содан бері көптеген оқиғаларда, «Судья Дредд» және жеке сериясында пайда болды. Орлок Ассасин – Мега-қала-1-дің ресейлік әріқтасы, Шығыс Мег-1 құпия агенты. Ол химиялық қарумен миллиондаған бейкүнә азаматтарды өлтірді. «Жақсы Машина Періштесі» – Техас маңындағы «Кермек Жер» аймағынан шыққан психопат. Оның кибернетикалық қолы мен басы болды және адамдарды өлтіру үшін баспен соққымен өлтіруді ұнатты. Көбінесе комедиялық эффект үшін қолданылады. PJ Maybe – 12 жасында алғашқы құрбанын өлтірген серийлі кісі өлтіруші. Ол бірнеше рет анықталудан жалтарып, үш онжылдыққа созылған қылмыстық мансабында мыңдаған құрбандарды, соның ішінде Мега-қаланың мэрі мен вице-мэрін құрбан етті. Судья Джура Эдгар оның қылмыскер екенін білгенге дейін де Дреддтің қас жауы болды. Жоғары дәрежелі судья (Халықты бақылау бөлімінің басшысы) Эдгар Дреддпен бірнеше рет қақтығысты және кейде одан басым түсті: Дреддтің жай ғана тұтқындап немесе өлтіре алмаған қарсыласының сирек кездесетін мысалы.

Негізгі сюжет желілері

Дредд кейіпкерін және/немесе ойдан шығарылған әлемді айтарлықтай дамытқан немесе үлкен сюжет желісін құрайтын және оған қосылатын бірнеше судья Дредд оқиғалары болды. Бұл төмендегі тізімде келтірілген (барлық оқиғалардың толық тізімін мына жерден қараңыз). Робот соғыстары (2000 AD progs 10–17; пролог prog 9). Мегақалалық судьялар қаланың робот қызметшілерінің көтерілісіне тап болады, оған «Менің атым Кеннет» деп аталатын ағаш ұстасы дроид жетекшілік етеді. Дреддтің алғашқы көп бөлімді оқиғасы. R дыбыстарын W ретінде жиі айтатын Уолтер Вобот, көтеріліске қарсы Дредтке көмектеседі және әлі де адамзатқа қызмет етуді қалайтын басқа роботтарды біріктіреді. Нәтижесінде ол «еркін робот» болады. Дредтке деген сүйіспеншілігі мен құрметінен Уолтер судьяның жеке қызметшісі, үй шаруасын жүргізуші және аспазшы болып қалуға шешім қабылдайды. Риконың оралуы (prog 30). Джо Дреддтің бала кезінен судья болуға жасанды түрде жасырып, оқытылған клон екені анықталады. Оқиға сонымен қатар оның өзінен 12 минут үлкен клондық «ағасы» Рико Дреддтің оның қасында судья болғанын көрсетеді. Рико жемқорлыққа беріліп, пара алып, өз жолында адамдарды өлтіргенге дейін Джо оны тұтқындайды, бұл оны Сатурнның айы Титанға 20 жылға қатаң еңбекпен жазалауға алып келеді (бұл жазалау колониясы кейінірек бірнеше оқиғаларда, әсіресе бас тартқан судьялар жіберілетін орын ретінде еске түсіріледі). 2099 жылы, 20 жылдан кейін Рико Мегақала-1-ге кек алу үшін келеді. Жердің гравитациясына енді үйренбеген Рико Дреддті Джо өлтіреді, ол өзінің ағасы үшін қайғырып жатыр. Кейбір кейінірек жазылған оқиғалар Риконың өмірі мен мінез-құлқын кеңейтеді. Луна 1 (бірнеше оқиға; progs 42–59). Дреддке Луна 1 судьясы Маршалл ретінде алты ай бойы қызмет етуі тапсырылады, ол Жердің айдағы колониясы болып табылады және үш Мегақаланың судьялары басқарады. Бұл оқиғада Луна 1 және Шығыс Мег 1 және Техас қалаларынан келген судьялар таныстырылды. "Қаралған жер" (progs 61–85). Дредд панк-мотоциклшісі Спайкс Харви Роттенмен (кейінірек ғарышкер Твикпен) бірге Мегақала-2-ні қиратып жатқан 2T FRU T вирусына қарсы вакцинаны тасымалдау үшін "Қаралған жер" арқылы эпикалық саяхатқа шағын судьялар тобын жетекшілік етеді. Бұл көп бөлімді эпос көбінесе «алғашқы Дредд эпосы» деп аталады және Роджер Зелазнидің «Қарауыл аллеясы» шығармасынан шабыттанды. Заңның өлген күні (progs 89–108; прологтар 86–88). 2101 жыл. Арнайы сот жасағының (SJS) басшысы, ақылдан адасқан судья Кал, Бас судья Гудманды өлтіруді ұйымдастырады, содан кейін оның орнын өзі алады. Судьялардың миын жуу және шетелдік жалдамалыларды пайдалану арқылы Кал Мегақала-1-ді Калигуланың жаңа нұсқасы сияқты басқарады. Дредд басқа бірнеше судьялар мен судьялар ұстаздарын қарсылық қозғалысына жетекшілік етуге жинап, ақырында Ферги Калды өлтіреді. Бұл оқиға ғарышкер Клеггспен таныстырды және Бас судья Гриффин Калдың өлімінен кейін Бас судьялық лауазымын қабылдағанын көрді. Өлім судьясы (progs 149–151). Өлім судьясының және Дреддтің қайталанатын одақтасы Пси судья Андерсонның алғашқы пайда болуы. Параллель Жерде өлі емес Өлім судьясы қылмысты тірілер жасағанын ескере отырып, өмірдің өзі қылмыс болып табылады және жалғыз үкім – өлім деп шешім қабылдайды. Жерді (кейіннен Deadworld деп аталады) қиратып болғаннан кейін, Өлім судьясы 2102 жылы Дреддтің өлшеміне келеді, ол өлтіруді жалғастыруға бел буады. Оның денесі судьялармен шайқаста жойылып, оның рухы Пси судья Андерсонның күшті телепатиялық санасына тұтқындалғанша жаңа иесін іздеуге мәжбүр болады. Андерсон өзін тірі қақпақ ретінде әрекет ететін, жандандыруға арналған. Кейінгі оқиғаларда Өлім жалғыз емес, төрт «Қараңғы судьялардың» бірі екені анықталады. Судья бала (progs 156–181; эпилог 182). Судья Дредді Мегақала-1-дің шекарасынан тысқары шығарумен қатар, бұл оқиға Дредд мифологиясына бірнеше ұзақ уақыт бойы жұмыс істеп тұрған кейіпкерлер мен тұжырымдамаларды енгізді, соның ішінде: Судья Херши, Періштелер тобы (кейінірек таныстырылған Финк-Ангелден басқа), Мурд-Залдаушы, Судья бала және SJS-тің жаңа басшысы МакГрудер. Бұл оқиға жазушы Алан Гранттың Джон Вагнердің Дредд сериясының ұзақ мерзімді серігі ретінде жұмыс істеуін бастайды. Оқиға Пси-Бөлімшесінің ең жақсы «алдын ала көруші» Пси-Судья Фейи, келешектегі апаттан құтқару үшін Әділдік Бүркітінің белгісін алып жүрген психикалық бала Мегақаланы басқаруы керек деп болжағанда басталады. Дредтке «Судья бала» Оуэн Крсайлерді іздеу үшін галактикалық саяхатқа команданы жетекшілік етуі тапсырылады, бұл бірнеше шайқастарға және Судья Лопестің өліміне әкеледі. Дредд баланың өлім мен апат туралы болжамдары манипуляциялық, өзін-өзі орындалатын болжамдармен шақырылғанын түсінеді. Оуэн Крсайлерді тауып алғаннан кейін Дредд оның зұлым екенін түсінеді және Мегақала-1-дің бұзылған басшысы болу қаупін болдырмау үшін оны Xanadu планетасында тастап кетеді, бұл оның бұйрықтарына және жасалған құрбандықтарға қарамастан. Эпилогта Дредттің беделі шайқалып, Судья МакГрудер оның шешіміне күдікпен қарайды, бірақ ол «Құлаған қала» оқиғаларында оның дұрыстығы дәлелденеді. Өлім судьясы тірі! (progs 224–228). 2005 жылы 2000AD онлайн сайтында өткен дауыс беруде «ең жақсы оқиға» деп дауыс берілген, бұл оқиға басқа үш Қараңғы судьяны таныстырды: Судьялар Қорқыныш, От және Мортис. Өлім судьясының жеңілімінен бір жыл өткен соң, үш басқа Қараңғы судья Дреддтің өлшеміне келеді, Өлімді Судья Андерсонның санасынан босатады және оған жаңа иесін береді. Иесінің денесі өлтіріліп, өлместен қайта тірілгеннен кейін, Өлім судьясы толық күшіне ие болып, үш басқа судьяны өлтіруге шығады. Жандырудан босатылған Андерсон Дредтке қосылып, Қараңғы судьялармен күреседі. Екеуі төрттікке олардың туған параллель Жеріне, «Deadworld»-ке барады. Барлық құрбандарының психикалық азабына сүйенген Андерсон көрінетін түрде төрт Қараңғы судьяны жояды (бірақ олар жылдардан кейін қайта оралады). Блок маниясы (progs 236–244). Орлоктың өлтірушісінің су жатқан жерді ластауы көптеген азаматтарда ақылсыздық пен зорлыққа әкеледі. Мегақала-1-нің көптеген блоктары арасында ұсақ соғыстар болады. Бұл оқиға Орлокты таныстырды және Судья Гиганттың өлімін көрді. Апокалипсис соғысы (progs 245–270, 268-ді қоспағанда). 2104 жылы Мегақала-1 Блок маниясының оқиғаларынан әлсірегендіктен, Шығыс Мег 1-нің совет күштері үшін осал нысана болады. Қаланың жартысына жуығы (400 миллион адам) ядролық шабуылдарда өлтіріледі, ал көбірек адамдар радиациялық аурудан, аштықтан және суықтан өледі. Мегақала судьялары қарсы шабуыл жасай алмайды, өйткені совет қаласы барлық кіріс ядролық қаруларды параллель Жерге жіберетін өлшемдік күш алаңымен қорғалған. Судьялар соңында Дредд совет зымыран бункерін басып алғанда Шығыс Мег 1-ді жоятын партизандық соғыс жүргізеді. Бұл оқиға Бас судья Гриффинның өлімін көрсетеді, МакГрудер жаңа Бас судья болады. Құлаған қала (progs 393–406). 2107 жылға қарай судьялар сенімді, бірақ қуатқа талаптанған уақытты саяхат технологиясын жасады. Дредд пен Андерсон «Судья бала» оқиғасында болжалданған апат туралы көбірек білу үшін 2120 жылға саяхаттайды. 2120 жылдың мамырында Мегақала-1 құбыжықтар, вампир судьялар және Mutant атты күшті күштің басқаратын шөлге айналады. Дредд Андерсоннан бөлініп, соқыр болады. Ол Mutant-тың Судья бала Оуэн Крсайлердің клоны екенін біледі, ол адам емес пішінде туған, бірақ барлық естеліктерін мұраға алған. Mutant Мегақала-1-ді жойды және оның көңілі үшін Дредттің болашақ мәйітін қайта тірілтті, оны зомби қызметшісіне айналдырды. Өліктің өзінен қуылған Дредд пен Андерсон 2107 жылға қайтады, онда оның көздері биондықтармен ауыстырылады. Судья бала клоны 2107 жылы табылғаннан кейін өлтіріледі, соның ішінде барлық қатысушылар да, осылайша дистопиялық уақыт жолы жойылды. Дегенмен Андерсон осының нақтылығына күдікпен қарайды, өйткені Зомби Дредд олардың қазіргі уақыт жолында әлі де бар. Бұл оқиға бастапқыда әлдеқайда ұзақ болуы жоспарланған, бірақ шығармашылық команда уақытты саяхат оқияларын ұнатпады және саганы ертерек аяқтауға шешім қабылдады. Оз (progs 545–570). Аспан серфингшісі Чоппер...

Дредд судьясы (1995)

1995 жылы комикске негізделген американдық фильм шықты, онда Сильвестр Сталлоне Дредд рөлін ойнады. Фильм көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Rotten Tomatoes сайтында оның рейтингі 22% құрайды, ал сайттың сыншыларының пікірі бойынша, "Режиссер [Дэнни] Кэннон оны іске асыру үшін қажетті тепе-теңдікті таба алмады". Фильмде Дреддтің беті көрсетілді, себебі ол өте қымбат Голливуд жұлдызы болды. Комиксте ол каскасын өте сирек шешеді, тіпті сонда да оның нағыз беті жасырылады. Сонымен қатар, сценарийшілер комикстің ирониялық юморын көп бөлігін жойды және "Дредд мифологиясының" маңызды жақтарын назардан тыс қалдырды. Комикстің авторы және басты жазушысы Джон Вагнер былай деді: "Мен сол сюжетті ұнатпадым. Ол Дреддті Голливудтың клишелік машинасынан өткізіп жіберді, бұл кейіпкермен комиксте танысқаннан алыс, династиялық билік үшін күрес болды". Кейіннен фильм Дреддтің қаласын, костюмдерін, юморын және жарқын тұлғаларын бейнелеуі үшін мақтау алды.