Кіріспе

Бардия ұлттық паркі – Непалдағы қорғалатын аймақ. Ол 1988 жылы Корольдік Бардия ұлттық паркі ретінде құрылған. Непалдың Терай аймағындағы ең үлкен және ең толыққанды сақталған ұлттық парк, ол Карнали өзенінің шығыс жағалауымен шектесіп, Бардия ауданындағы Бабаи өзенімен екіге бөлінеді. Оның солтүстік шекарасы Сивалик тауларының қырларымен белгіленген. Непалгунж-Сурхет тас жолы оңтүстік шекараның бір бөлігін құрайды, бірақ қорғалатын аумақты елеулі түрде бұзады. Батыста Карнали өзенінің саласы – Геруа өзені және оңтүстік-шығыста Бабаи өзені адамдардың қоныстануының табиғи шекарасын қалыптастырады. Жанындағы Банке ұлттық паркімен бірге, бұл аймақ Бардия-Банке жолбарысын сақтау бірлігін (TCU) құрайды, ол аллювийлік шабындылар мен субтропикалық ылғалды жапырақты орманды қамтиды.

Тарих

1815 жылы Непал бұл аймақты Сугаули келісім-шарты арқылы Шығыс Үндістан компаниясына жоғалтты. 45 жыл бойы ол Британдық Үндістанның бір бөлігі болды және 1857 жылы Үндістанның тәуелсіздік қозғалысын басуға қолдау көрсеткені үшін 1860 жылы Непалға қайтарылды. Бүгінде бұл аймақ әлі күнге дейін Ная-Мұлук деп аталады, яғни "жаңа ел". 1969 жылы аймақтың бір бөлігі Корольдік аңшылық қорығы ретінде белгіленді және 1976 жылы Корольдік Карнали жабайы табиғат қорығы деп ресми жарияланды. 1982 жылы ол Корольдік Бардия жабайы табиғат қорығы деп жарияланды және 1984 жылы Бабай өзенінің аңғары да қосылды. Соңында, 1988 жылы қорғалатын аймақ ұлттық паркі болып жарияланды. Парктегі флора 839 түрді қамтиды, оның ішінде 140 дикотиледі, 26 монокотиледі, алты папоротник және бір гимнасперманы қамтитын 173 тамырлы өсімдік түрі бар.

Фауна

Орман және шалғынды жерлердегі өсімдіктердің кең ассортименті 642 жануар түрі үшін тамаша мекен жасайды. Карнали Бабаи өзен жүйесі, оның кіші салалары және көптеген ескі арналы көлдер 125 тіркелген балық түрінің ортасы болып табылады. Өзендерде шағын гариал популяциясы қоныстанған. Қоқысшы крокодилдерден басқа, 23 түрлі бауырымен жорғалаушы және қосмекенді жануарлар тіркелді. 2017 жылдың қысында Бабаи өзені аңғарында балық аулайтын мысық тіркелді.

Жолбарыстар

2021 жылы Бардия ұлттық саябағында төрт жолбарыс он адамды өлтіріп, бірнеше адамды жарақаттады; үшеуі ұсталды және құтқару орталықтарына жеткізілді, екеуі Бардия ұлттық саябағындағы құтқару мекемесінде қалды. Олардың қанайназ тістері сынған, бұл еркектер арасындағы шайқас салдарынан болуы мүмкін. Бір жолбарыс қоршаудан қашып, Банке ауданындағы орманға өтті. Ал біреуі Катмандудағы орталық зообаққа ауыстырылды.

Қараңғыңғы бұқалар

Ситваннан Бардия ұлттық саябағына қарақұйрықтардың көшірілуі 1986 жылы басталды, 2000 жылға дейін 58 дарабас көшірілді. 1994 жылдан 2000 жылға дейін аңшылар қарақұйрықтарды браконьерлікпен аулауға қол жеткізе алмады. 2000 жылдың сәуір айында саябақта 67 қарақұйрық болды, олардың көпшілігі Бабаи аңғарында мекен етті. 2006 жылдың мамыр айында Бабай өзенінің су тасқынына ұшыраған аймағында барлау жүргізілді, ол қарақұйрықтардың санының қатты төмендегенін көрсетті. Бұл төмендеудің басты себебі браконьерлік деп болжалды. 2007 және 2008 жылдары жасалған келесі зерттеулер Бабаи аңғарынан қарақұйрықтардың толық жоғалып кеткенін растады. Карнали су тасқынына ұшыраған аймақтарының әртүрлі орталарында тікелей байқау және қарақұйрықтардың ис және іздері сияқты жанама белгілер негізінде 25 қарақұйрық тіркелді. Олар көбінесе су тасқыны далаларында, өзен жағалауындағы орманды және батпақты жерлерде шоғырланды. 2008 жылдың наурыз айында тек 22 қарақұйрық саналып, олардың екеуі санақтан кейін браконьерлердің қолына тиді. 2015 жылға қарай қарақұйрықтардың саны 29 дарабасқа жетті, бұл қауіпсіздік шараларын күшейтудің нәтижесінде болды.

Филдер

1985 жылы паркте алғаш рет екі ірі бұқа пил көрінді, олар Раджа Гадж және Канчха деп аталды. Олар бірге парктің аумағын аралап, кейде аналықтарға соғып тұратын. Раджа Гаджтің иық биіктігі 3,44 метрге жетеді және ол өте салмақты болған. Оның жоғары, екі дөңгелек тәрізді басы мамонтқа ұқсас деп айтылады. Оның маңдайы мен дөңгелектері басқа Азиялық бұқа пилдерге қарағанда анық көрінетін. 1993 жылы парке бес пил кіргені байқалды, ал бір жылдан кейін тағы 16 пил келді. 1997 жылғы жазғы санақта 41 тұрғын пил анықталды. 2002 жылы Карналидің тасқынды жазығы мен Бабаи аңғарында 60-тан астам пил мекендеп жатқандығы бағаланды.

Құстар

Қазіргі тізімге 407 құс түрі кіреді, олардың ішінде Бенгалия флориканы, аққұйрықты қаршыға, тауыс, және парк символы саналатын баскиімді қаздар бар.