Кіріспе

Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы коммуна, Франция.

Барбентан (baʁbɑ̃tan) — Францияның оңтүстігіндегі Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Буш-дю-Рон департаментіне қарасты коммуна.

География

Барбентан Буш-дю-Рон департаментінің ең солтүстік нүктесінде, Авиньоннан оңтүстік-батысқа қарай, жартасты үстірттің жанында орналасқан. Қалалық аймақ орналасқан жазық дала мен төменгі төбелерге қарай бірнеше шақырымға созылады. Коммунаның солтүстік шекарасы – Буш-дю-Рон және Воклюз департаменттері арасындағы шекара, ал батыс шекарасы – Гард департаментімен шекара. Коммунаға Рогнонастан шығысқа қарай D35 тас жолы арқылы кіруге болады, ол коммуна мен қаладан өтіп, батысқа, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай Боулбонға дейін жалғасады. Оңтүстік-шығыстағы Грейсоннан келген D570N тас жолы коммунаның шығыс шекарасымен өтеді, содан кейін Рогнонасқа қарай шығысқа бұрылады. D34 тас жолы қаладан шығысқа қарай D570N тас жолына қосылады. D77D тас жолы қаладан оңтүстік-шығысқа қарай өтеді және D5470N тас жолына қосылады. D35E тас жолы ауылдан оңтүстікке қарай D81 тас жолына қосылады. Авиньоннан оңтүстікке қарай өтетін негізгі теміржол коммунаның шығысынан өтеді, ал Барбентан-Рогнонас станциясы қаланың шығысында орналасқан. Қаладан басқа, Ла-Шинкин, Карьер, Ле-Гранд-Румет, Камбаджон, Фонгисклар, Ла-Брюйер, Брагаланс және Мас-де-Базетт сияқты аудандар да бар. Коммунаның оңтүстігіндегі беткейлер орманды, ал қалған бөлігі көбінесе егіс жерлерімен жабылған, ал беткейлердің түбінде үлкен қала орналасқан қалалық аймақ бар.

Туининг

Барбентан 1994 жылдан бері Швейцарияның Сайлон қаласымен қалалар аралық байланыс орнатып келеді.

Халық саны

Коммуна тұрғындары француз тілінде Barbentanais немесе Barbentanaises деп аталады.

Экономика

Барбентандағы екі негізгі экономикалық қызмет әрдайым ауыл шаруашылығы мен тас карьерлері болды. Оның үлкен аллювиалды жазығы қарқынды, жоғары сапалы егіншілікке мүмкіндік береді, тарихи тұста негізінен өзін-өзі қамтамасыз ететін дақылдарға – бидай, бұршақ сияқтыларға негізделген. Содан кейін, бояушылардың маддері алғаш рет өнеркәсіптік тұрғыда өсірілді. Бұл өсімдікті жинау үшін 1000 жергілікті және 600 иммигрант жұмысшы қажет болды. Бұл өсіру кезеңі қысқа ғана болды – бірнеше жылдан кейін химиялық бояулар пайда болғаннан кейін нарық құлдырап кетті. Алайда, 1840 жылдары Лион арқылы Париж-Марсель темір жолының (PLM) салынуы жергілікті ауыл шаруашылығында маддерлерді басқа жеміс-жидектер мен көкөністермен алмастыруға әкелді. Жер тегістеліп, суарылды; енді тек қысқы желден қорғау үшін кипарис ағаштарын отырғызу және осы жаңа дақылдарды өсіру ғана қалып қойды. Жерорта теңізінің күн сәулесі, өте жақын және мол су қорының болуы және Альпілік каналдан сумен суару әртүрлі жемістерді (алма, алмұрт, шабдалы және т.б.) және көкөністерді (бұршақ, баклажан, помидор, кабақ және т.б.) өндіруге мүмкіндік берді. Барбентан теміржол станциясы План-д'Оргоннан (Буш-дю-Рон) келетін теміржол желісімен байланысқан және ұзақ жылдар бойы Франциядағы жеміс-жидек пен көкөніс үшін ең ірі теміржол станциясы болды. Фермерлер үш жылдық егіс айналымын қолданды және қыста Монтанетте зәйтүн мен бадамды жинау, ал жазықта салат (мысалы, латук), капуста және шпинат өсіру сияқты қызметтерін жалғастырды. Баклажанның бір түрі "Барбентанның ұзын күлгін баклажаны" деп аталады. Дәнді өріктің бір түрі "Барбентанның қара өрігі" деп аталады. Сондай-ақ, "Барбентан графесі" деп аталатын қызыл қызыл түсті гүл де бар. Ауыл орналасқан тасты жер ұзақ жылдар бойы қазылып келген. Барбентан тасы ауылды салуға, сондай-ақ Авиньон мен айналасындағы ауылдардың сәулеттік элементтеріне қолданылған. Ауылдың ішіндегі карьерлерден қалған үлкен кеңістіктерді тұрғындар жер астындағы тұру үшін пайдаланған, және бүгінде екі аудан толыққанды қоныстанған. Бұл екі негізгі экономикалық қызмет еңбекке көп қажеттілік тудырады, бұл ежелгі заманнан бері Италия мен Испаниядан үлкен көші-қон толқынына әкелді, және бұл 1960 жылдарға дейін жалғасты. Содан бері көші-қон көбінесе Солтүстік Африкадан (Магриб) жүзеге асып келеді. Бүгінде тас карьерлері толығымен жойылды, ал ауыл шаруашылығы басты қызметі ретіндегі басымдығын жоғалтты. Провансальдық мәдениет әлі де жандануда. Басқа жерлердегідей, адамдарды ажырату үшін (тұрғылықты жері, шеберлігі, ерекше істері және т.б.) лақап аттар беру кең таралған. Барбентандықтарды "Ли Брумент" деп атаған, бұл провансаль тілінде "көп" деген мағынаны білдіреді және тек Барбентанда қолданылады. Барбентанның "Les Tirettes" деп аталатын әдемі тағамы бар, ол арнайы қамырдан жасалады және жексенбі күнгі түскі асқа және мерекелерге беріледі.

Ескі ауыл

Ескі ауыл ескі бекіністерден Календейл мен Секиер қақпаларын сақтап қалды. Гранд-Рю 20 ғасырда ауылдың басты көшесі болған. Онда барлық түрлі сауда орындары – нан пісіретін дүкендер, ет дүкендері, аяқ киім дүкендері, базар, азық-түлік дүкендері және т.б. орналасқан. Оң жақтағы 50 метрде ауылдағы ең әдемі және ескі үйлердің бірі тұр. Оның төрт жақты шатырын әр бұрышында оюлы тастан жасалған гаргуль безендіреді. Шатырының үстінде солярий орналасқан. Сондай-ақ оң жақта Матерон бұрылысы бар, ондағы құдық 42 метр тереңдікте, ал су деңгейі 12 метрде. Бұл көшеден Англика мұнарасына көрініс ашылады. Rue du Séquier – орта ғасырдың соңына дейін сақталған көше. Оның кейбір үйлері терезелі қасбеттермен әсемделген. Көшенің сол жағындағы басында ежелгі мұнараның ауласы орналасқан. Курс – ауылдың басты алаңы. 18 ғасырда ол Le jeu de balle (Доп ойыны) деп аталған, ал қазіргі атауы "жарысу" (бірін екіншісінен кейін жүгіру) етістігінен шыққан. Платан ағаштарының көлеңкесінде қала әкімдігі, пошта және кофеханалар орналасқан. Rue du Four – бұл кем дегенде 14 ғасырдан бері сақталған ескі ауыл пешінің орны (Ватикан мұрағатында 1318 жылдың 9 қарашасы деп тіркелген). Ол жерде әрқашан нан пісірілген. Планета – Мондрагон әулетіне тиесілі аудан. Бұл әулеттің жылқыларына шөп жеткізу кезіндегі қиындықтардан туындаған себепті, олар қамал қабырғасында жаңа қақпа жасады: "жаңа қақпа". Rue de la Croix Rouge атауы ежелгі бауырластықтан шыққан. Бұл көшеде жабық аулалары және ауылдық үйлерге ұқсайтын әдемі мұнаралары бар үйлер көп. Олар Мондрагон әулетіне тиесілі болған, олар өз шаруашылықтарын жазықтағы су тасқынынан қорғау үшін ауылда орналастырған. Rue Porte Neuve – 19 ғасырдың орта тапқа жататын ауданы, стильді қасбеттерімен ерекшеленеді. Rue du Paty – ауылдың батыс жағынан Монтагнетке (жайылымдық жер немесе Пати) шығуға мүмкіндік берген ескі көше. Гюйот көпіріндегі ойық 19 ғасырдың ортасына дейін толтырылмаған. Осыған дейін ауылды Chemin de Canade арқылы тастап, Барбентан қамалының коммуналдық кіреберісімен өту қажет болған. Андинье паркінің астындағы өткелдер. Андинье паркі 1850 жыл шамасында салынған, бірақ ол екі көшені кесіп өткендіктен, екі жер асты өткелінің құрылысы туралы келісімге келген. Біріншісі, өте шағын, батысқа қарай жартасқа қазылған. Екіншісі, солтүстік-оңтүстік бағытындағы, үлкенірек. Ол Ла-Пустерл деп аталады және 20 ғасырдың басында кедейлерге пана болған. Секиер алаңында ауылдың үстінде үңгір үй орналасқан. Бұл аймақ ерте орта ғасырларға дейін барады және 19 ғасырдың ортасынан бастап ауылға қоныстанған иммигранттар үшін алғашқы тұрақ болған. Шындығында, ежелгі заманнан бері орақ жинауға көмектесу үшін жұмысшылар уақытша мұнда келген. Кейін, теміржол салынысымен, олар толқындармен келіп, ауылға көбінесе тұрақты қоныстанды. Бұршақ жинау үшін ауылдың 1000-нан астам адамы мен 600 иммигрант жұмыс істеген. Бұршақ өсіру тоқтағаннан кейін, оның орнына жеміс-жидек пен көкөніс жинау осы ерлер мен әйелдер үшін жұмысқа айналды. Бұл аймақта негізінен итальяндық иммигранттар тұрған. Rue de la Clastre. Бұл жолға тек есектер ғана кіре алатын. Оның солтүстік жағында Барбентан қаласының гербы оң жақтағы қасбетте әлі де көрінеді. Бастапқыда бұл гербта бір ғана дөңгелек мұнарасы болған, оны әлі күнге дейін шіркеу алаңындағы консулдар үйінің бұрышында көруге болады. 1516 жылдың ақпан айында Мариньянға қайтып келген Франсуа I Маноскеде тоқтады, онда тұрғындар Воландтың Хоннорадасын (немесе Перонна) қала кілттерін ұсынуға мәжбүр етті. Патша жас бойжеткенге тым қызығушылық танытқандықтан, "сұлу Маноск" деген лақап атқа ие болды. Бір-екі күннен кейін Авиньонда карнавалды тойлаған сол Франсуа I "Барбентанда керемет түн өткізді" және нәтижесінде қалаға өзінің эмблемасы – саламандраны сыйлады. Барбентанаилер оны мұнарамен үйлестіріп, бүкіл конструкцияны патшалық тәжмен (қазіргі қабырғалық тәж) безенді. Кастирлер үйі Rue de la Clastre (Clastrum "жабық аула" дегенді білдіреді) атауын алды. Rue Pujade – латын тілінен шыққан ескі атау, ол "жазалау" дегенді білдіреді, өйткені тұрғындар осы тік көше арқылы қабырғадағы постерннен өтіп, Ла Фонтейн деп аталатын аудандағы су көзінен су алуға баратын.

Қалдықтар

Барилер немесе Барилер 9 ғасырда салынған. Тарихи тұрғыдан алғанда, олар екі қақпа арқылы тесілген: солтүстікке қарай Календрале немесе Сарацин қақпасы, ал оңтүстікке қарай Секиер қақпасы. Сонымен қатар, екі су қақпасы болған: батысқа қарай Пужаде кіреберісі және шығысқа қарай Пустерл кіреберісі. Қабырғалар 14 ғасырда Англика мұнарасының салынуымен бірге әшекейленіп, күшейтілген. Олардың "ішкі қабырғалар" ерекшелігі, әскери мақсатынан бас тартып, бірден тұрғын үйлерге айналдырылуын білдірді. Олар бүгінге дейін жақсы көрінеді. Календейл қақпасы немесе Сарацин қақпасы 9 ғасырда алғашқы қабырғалармен бірге салынған. Ол 14 ғасырда қайта салынған және күшейтілген. 1660 жылы коммуна үйіне талпыныс жасалды, бірақ ол сәтсіз аяқталды, бірақ жоғарғы мұнараның қирауына себеп болды. Сарацин стилінде жасалған оның торлы есігі қала басшысы қауіптің алдында жабылатын болған, сондықтан оған "Сарацин қақпасы" деген екінші атау берілді. 18 ғасырдың басында торлы есік Тарасконнан келген ұстаға сатылды және сол кезде көбінесе жойылды. Секиер қақпасы да 9 ғасырға дейін салынған. Бұл ескі қала қабырғаларының оңтүстік қақпасы болды және оның Барбентан гербі Революция кезінде зақымдалған. Ол жақында қалпына келтірілді. Бастапқыда осы аймақта әртүрлі жеміс-жидектер мен көкөністер сақтау алдында кептірілген, сондықтан оның осылай аталуы. Батыста, Хоспистің үстінде орналасқан Қарадон мұнарасы қалада әлі де көрінеді. Ол қабырғалардың құрылыс кезеңдерінің тамаша көрінісін ұсынады, алғашқы кезеңде шағын ғимарат, содан кейін 14 ғасырдан басталатын кеңейтім. Үшінші кезең, қызыл кірпіштен, әуесқой астрономмен салынған.

Басқа қызықты жерлер

Андинье шатосы 1850 жылы салынған. Оның аулаға қарап тұрған екі төртбұрышты мұнарасы бар. Бастапқыда бұл шатода Робин де Барбентан маркизі тұрған. Оның тарихы көпке белгісіз, бірақ негізі өте көне болуы мүмкін. 1840 жылы PLM теміржол құрылысы кезінде табылған римдік саркофагтың (II немесе III ғасыр) жоғарғы бөлігі фасадына енгізілген. Бұл ерте христиандық мүсіні өлместік тойын немесе тауроболе (бұқа құрбаны) бейнелейді. Ежелгі самырсын ағаштары көлеңке беретін, Жерорта теңізі орман флорасымен толы саябақ 19 ғасылға дейін салынған шапельге дейін көтеріледі. Онда Робин де Барбентан маркизінің ұрпақтары үшін Андинье отбасының қабірі орналасқан крипта бар. Консулдар үйі (Maison des Consuls) шіркеу алаңының солтүстігінде орналасқан. (Денис Мартиннің "Барбентанның 17 ғасырдағы қоғамдық хроникасы, 1690-1790 жылдар" кітабын қараңыз). "Диу" (Hôtel Dieu) қонақ үйі XIV ғасырда салынған болуы мүмкін. 1407 жылы ол "Барбентанның Мәсіхтегі кедейлер ауруханасы" деп аталды. XVI ғасырда ол кеңейтіліп, Архангел Рафаэльдің құрметіне "Диу үйі" деп аталды. Онда 1732 жылы салынған шапель бар. Жақында "Ла Рафаэль" қалалық зейнеткерлер үйіне айналдырылып, қазір де жұмыс істеп тұр. Түрме ежелгі қамалдың қабырғаларының ішінде салынған және жақында қайта жаңартылған. Бұл тасқа қашалған қарапайым бөлме.

Барбентандағы фильмдер

Ауыл 1972 жылы шыққан Лес Шарлоттың "Стадиондық жаңғақ" фильмінің бірнеше түсірілімдерінде көрінді.

Мәдениеттік айырмашылықтар

Барбентан – эсперанто тілін қолданушылардың тілін анықтайтын коммуна әкімдеріне табыс етілетін «Эсперантоның жасыл жұлдызы» сыйлығын алған коммуналардың бірі.