Кіріспе
Адам немесе жануарды бақылауға алу немесе оның қимылын бағыттап алу үшін ауыртпалықты күйзеліс пайдалану.
Ауыртпалыққа мойынсұну – тірі организмді бақылауға алу немесе оның қимылын бағыттап алу үшін ауыртпалықты күйзеліс қолдану. Ауыртпалыққа мойынсұнудың мақсаты – субъектінің әрекеттерін бақылауға алу, осы мақсатта мойынсұнуға қол жеткен кезде ауыртпалық азайтылады немесе тоқтатылады. Бұл субъектіге қажетті әрекетті орындауға ынталандыру жасауға мүмкіндік береді. Күйзеліс қолмен, физикалық күш қолданып, денедегі ауыртпалыққа сезімтал аймақтарға қысым жасау арқылы қолданылуы мүмкін. Буындарды күшпен созу немесе кернеуге салу да қолданылады. Сонымен қатар, қамшы, таяқ, электрошокер сияқты құралдар, немесе көз жасырату газы, бұрыш шашырату спрейі сияқты химиялық заттар да жиі қолданылады.
Адамға қолдану
Адамдарда жиі қолданылатын тәсіл – күдіктіні ұстауға көмектесу, ұсталған күдіктіні бақылауға алу немесе пассивті қарсылық көрсететін адам үшін әрекет етуге итермелеу мақсатындағы құқық қорғау техникасы. Ұйымдасқан құқық қорғау органдарында ауырсыну арқылы бағынуға мәжбүрлеу, күш қолдану саясатының бір бөлігі болып табылады, ол әдетте ауызша ескертулермен басталады, содан кейін күшті күшейту шаралары қолданылады. Бұл техниканың тағы бір кең таралған қолданылуы – заңды тәртіпке қарамастан, белгілі бір мінез-құлыққа физикалық түрде мәжбүрлеу, мысалы, мектептегі зорлық-зомбылықты немесе рэкетті тоқтату. Ауырсынуды тудыру қолмен, ауырсынуды бағындыру арқылы немесе электрошокты қару (Тейзер) сияқты қаруларды, сондай-ақ баллистикалық оқтарды пайдалану арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Күшті күшейту саясатының аясында ауырсынуға бағыну, әдетте, қарсыластың саналы екенін болжайды, бірақ психикалық ауру, фенциклидин және амфетамин қолдану сияқты кейбір жағдайлар, немесе жоғары адреналин деңгейі субъектінің ауырсынуды сезіну қабілетін немесе бағынуға дайындығын өзгерте алады. Басқа да күш қолдану түрлері сияқты, ауырсыну арқылы бағынуға мәжбүрлеу стратегиясы да қателіктерге ұшырауы мүмкін және жазалау құралы ретінде қолданылып, кінәні жоққа шығаруға болады. Осы себепті ауырсыну арқылы бағынуға мәжбүрлеуді қолдану, зәбір көрсетуді болдырмау және қақтығыстың өршуіне жол бермеу үшін жасалған нақты ережелермен реттеледі.
Басқа жануарлар
Ауырсынуға мойымалдық жануарларды оқыту құралы ретінде қолданылады, физикалық құралдарды, оның ішінде қамшылар мен электр шок жағаларын пайдалану арқылы.