Кіріспе

Нотогипсилофодон (мағынасы "оңтүстік Гипсилофодон") – Аргентинаның соңғы креда кезеңінен табылған орнитопод динозаврлар туысы. Бұл динозавр Оңтүстік Америкадағы жалғыз "гипсилофодонт" ретінде сипатталған, бірақ бұл пікірге барлық ғалымдар келіспейді, сондай-ақ Гаспаринизаураның базальды эуорнитопод болғаны қазірде қабылданған.

Ашу тарихы

1985 жылдан бастап Патагония Ұлттық Университетінің "Сан-Хуан Боско" Палеовертебрадос зертханасы Патагонияның солтүстік Чубут аймағындағы Сан-Хорхе алабының Бажо-Барреал формациясында кеш Ценомань және ерте Турон дәуіріне жататын қазба жұмыстарын ұйымдастырды. Комодоро Ривадавияға жақын Буен-Пастода бас сүйегі жоқ жартылай ересек қаңқа табылды.

Филогения

Мартинес Нотогипсилофодонның игуанодонт екеніне ешқандай дәлел таппады және оны одан да төменгі гипсилофодонтидтер тұқымдастығына жатқызды, сол кезде ол Оңтүстік Америкадағы жалғыз гипсилофодонт болды. 1999 жылы Родольфо Кория Оңтүстік Америка орнитоподтарын қарастырғанда гипсилофодонтидтерге жатқызуды қолдады, бірақ негізгі орнитоподтарды жақында зерттегенде, қазба қалдықтары Euornithopoda-дан артық жіктеуге тым фрагментті болып шықты – бұл Ornithopoda ішіндегі, "гипсилофодонттар" мен игуанодонттарды қамтитын клада. Сонымен қатар, Hypsilophodontidae бүгінде парафилетикалық топ деп есептеледі, яғни тікелей туысқан түрлерден тұратын жеке тармақ емес, еуронитеподтардың негізгі ағашынан бөлініп шыққан бірнеше тармақтардың тізбегі. 2015 жылы ол басқа Антарктида мен Патагония орнитоподтарымен бірге Элазмария кладының құрамына кірді. Rozadilla және авторлардың 2015 жылғы филогенетикалық талдауына сүйенген кладограмма: