Марк коммунасы – Швецияның Västra Götaland аймағындағы муниципалитет. Кіна қаласы орталығы, 1971 ж. құрылған, ескі муниципалитеттердің бірігуінен пайда болған. Елтаңбасы 1974 ж. бекітілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марк муниципалитеті (Marks kommun) – Швецияның оңтүстік-батысындағы Вестра-Гёталанд әкімшілік аймағының муниципалитеті. Әкімшілік орталығы Кинна қаласының орталық бөлігінде орналасқан. Муниципалитет 1971 жылғы муниципалитет реформасы заңы арқылы сегіз кіші муниципалитеттің бірігуі нәтижесінде құрылды.
Mark Municipality (Marks kommun) is a municipality in Västra Götaland County in southwest Sweden. The municipal seat is located in the center of Kinna town. The municipality was created through the Municipal Reform Act of 1971 by the amalgamation of eight smaller municipal entities.
Елтаңба
Герб 1974 жылы муниципалитетпен бірге жасалды және бекітілді. Қалқандағы алтын және қара түстер билік пен тұрақтылықты көрсетеді. Астық – аймақтағы егіншілік тарихын символдайды. Шеңберлер төрт зеңбіректі бейнелейді, бұл Дания мен Швеция арасындағы Марк аймағында болған соғыстарды көрсетеді. Тоқымашының станогы – аймақтың бүкіл елге әйгілі тоқымашылық өнерінің тарихи дәстүрін бейнелейді.
The coat of arms was created and granted with the municipality in 1974. The colours of Gold and Black on the shield represent power and solidity. The grain represents the history of agriculture in the region. The circles symbolise four cannonballs, representing the wars fought between Denmark and Sweden in the greater Mark region. The weaver's shuttle tool represents the historical tradition of textile workmanship in the region, which the region is famous for nationwide.
Орта ғасырлар
Марк сөзі 13-шы ғасырда аймақтың оңтүстік бөлігінде болған Марк Харад деп аталатын ежелгі, құжаттамаланған ауданнан шыққан. Марк сөзінің швед тілінде "шекара" немесе "қабырға" деген мағынасы бар ескі атау екеніне сенімді. Орта ғасырларда Марк Харад ауданы (қазіргі Марк муниципалитеті) Дания Корольдігі мен Швеция Корольдігі арасындағы шекаралық аймақта орналасқан еді. Орта ғасырларда бұл аймақта бірнеше соғыс болған, сондықтан шаруалар егістік жырғанда көне қалдықтар мен қару-жарақтарды кездейсоқ тауып алулары жиі кездеседі. Орстен бекінісіне жақын жерлерде ең көп жәдігерлер табылды. Орстен бекінісін бастапқыда даниялықтар салған, ал бекіністі басқарған және мекендеген алғашқы құжатталған дворян Тайге Пудер (1364 – 1384/86) болды. 1470 жылы Орстен шайқасында швед әскері бекіністі басып алды, онда Дания королі Кристиан I Стен Стуреге қарсы шайқаста жеңіліске ұшырады.
The word Mark comes from an old documented district called Mark Härad that existed in the southern parts of the region sometime during the 13th century. The word Mark is believed to be an old Swedish name for "border" or "edge". During the medieval times the district of Mark Härad (now Mark municipality) was situated right at the border region between the Kingdom of Denmark and Kingdom of Sweden. Several wars were fought in the region during medieval times, and it is not uncommon that farmers accidentally unearth old remains and weapons when plowing the fields. The fields close to Öresten Fortress have been the place for most of the relic findings. Öresten Fortress was originally built by the Danes, and the first documented nobleman to rule and inhabit the fortress was Tyge Puder (1364 1384/86). The fortress was conquered by the Swedish army during the battle of Öresten in 1470 when the Danish king Kristian the First lost the battle against Sten Sture the Elder
Бекініс кейін 1500 жылдың басында қиратылып, қазір қорғалатын тарихи орынға айналдырып, жыл бойына зыяраттаушыларға ашық. 1682 жылы, сол заманның белгісі ретінде, жергілікті билік Скене ауылының сыртында Галбгакен (ағылш. The hill of hanging) деп аталатын жазалау орнын құрды. Сол жерде ұрылар жазаланып, ал сиқыршы деп айыпталғандар тірідей өртеліп жақылды. 1934 жылы археологтар жазаланғандардың жерленген қалдықтарын тапты.
The fortress was later destroyed in early 1500 and is now a protected historical sight open to the public year round. In 1682, as a sign of the times, the local governance established a place of execution outside Skene village called Galgbacken (eng: The hill of hanging). Thieves were executed there as well as those judged as witches were burned on the stake. In 1934 archeologists found the buried remains of those that were executed.
Индустриялық революция
Марк аймағы Швецияның тоқыма өнеркәсібінің алғашқы отаны болды және 18-шы ғасырдың соңынан бері аймақтан шыққан кең таралған тоқыма шеберлігінің арқасында Мата Корольдығы деп белгілі болды. Осы Марк аймағынан бүкіл елді шарлаған сатушылардың көптегені шығып, жоғары сапалы мата өндірісін елдің түкпір-түкпіріне таратуға көмектесті. Өнеркәсіптік революциядан кейін аймақ тігін, бояу және тоқыма өндірісі үшін ұлттық өнеркәсіп орталығына айналды. Сол кездегі ең ірі тоқыма фабрикалары: Скене орталығындағы Кунгсфорс тоқыма фабрикасы, Фритсладағы Фритсла тоқыма фабрикасы және Ридалдағы Ридал тоқыма фабрикасы. 2014 жылдың мәліметі бойынша, бұл фабрикалардың ешқайсысы қолданылмайды, бірақ Ридалдағы ескі фабрика аймақтың тоқыма және кәсіпкерлік мұрасын сақтайтын мұражайға айналдырылды.
The Mark region was the cradle of Sweden's textile industry and has since the late 18th century been known as the Fabric Kingdom due to the widespread textile workmanship that comes from the region. It was from Mark that several of the nationwide travelling salesmen were based, spreading high quality fabric manufacturing throughout the county. The region later evolved into a national industrial center for sewing, dyeing and textile manufacturing after the industrial revolution. The biggest textile factories of the time was Kungsfors Textilfabrik in central Skene, Fritsla Textilfabrik in Fritsla, Rydal Textilfabrik in Rydal. As of 2014 none of those factories remain in use but the old factory in Rydal has been converted into a museum for the regions textile and entrepreneur heritage.
Қазіргі заман
1971 жылы Марк муниципалитеті сегіз кішігірім муниципалитеттің бірігуі нәтижесінде құрылды. Муниципалитетке берілген жалпы атау – Марк, ол тарихи оқиғаларды білдіреді, бұл оның гербінде де көрініс тапқан. 1980 жылдардың басында көптеген тоқыма фабрикалары жабылып, тек бірнешеуі ғана сақталды. Бүгінде тек үш ірі тоқыма және бояу фабрикасы қалды: Альмедальс (Орталық Кинна), Экелунд (Орталық Хорред), Людвиг Свенссон (Кинна шеткері). Марк муниципалитетінде тоқыма мұрасы сақталған және аймақ тоқыма өндірісіндегі біліктілігімен және мамандандырылған өндірісімен танымал. Аймақта Швецияның өрт сөндіру шлангілерін, бронелық материалдарды және сүзгі жабдықтарын өндіретін ең ірі зауыты орналасқан.
In 1971 Mark Municipality was created out of a consolidation of eight smaller municipalities. The common name given to the municipality was Mark, signifying the historical events taken place which is also manifested in its shield. During the early 1980s most of the textile factories had disappeared and only a few remained. Today there are only three major textile and dyeing factories remaining: Almedahls (central Kinna), Ekelund (central Horred), Ludvig Svensson (outskirts of Kinna). Throughout Mark municipality the textile heritage has been preserved and the region is famous for its textile "know how" and specialist production. The region is home to Sweden's largest manufacturer of fire hoses, bulletproof materials and filtering equipment.
Жолдар мен коммуникациялар
Марк муниципалитеті елдің ірі қалаларымен жақсы жол, теміржол және қоғамдық көлік байланыстарына ие. Кинна және Скене станцияларынан автомобиль немесе автобуспен Гётеборгқа (швед. Göteborg – Швецияның екінші ірі қаласы) 1 сағаттың ішінде жетуге болады.
Mark Municipality has excellent roads, rail and public transport links to the major cities in the country. Within 1 hour it is possible to travel to Gothenburg (swe: Göteborg Sweden's 2nd largest city) by car or bus from the stations in Kinna and Skene.
Негізгі жолдар
R156 жолы батысқа Гётеборгқа (ағылш. Gothenburg) / шығысқа Свенльюнгаға дейін. R41 жолы солтүстікке Борасқа / оңтүстікке Варбергке дейін.
Road R156 west to Göteborg (eng:Gothenburg) / east to Svenljunga. Road R41 north to Borås / south to Varberg.
Қоғамдық көлік (автобус және пойыз)
Барлық қоғамдық көлік құралдары аймақтық Västtrafik (ағылш. West traffic) компаниясымен қамтамасыз етіледі. Батыс-шығыс бағытындағы 300 және 430 автобустары Гетеборг – Sätila – Skene – Kinna қалаларымен қатынайды. Skene – Borås бағытындағы 450 автобусы. Viskadalsbanan темір жолы Varberg пен Borås арасында Хорред, Бьёркеторп, Бергем, Скене, Ассберг, Кинна және Фритсла аялдамаларында тоқтайды.
All public transport options are trafficked by the regional Västtrafik (eng: West traffic) company. Bus 300 & 430 on the West East route Gothenburg Sätila Skene Kinna. Bus 450 on the Northern route Skene Borås. Train on Viskadalsbanan between Varberg and Borås with stops in Horred, Björketorp, Berghem, Skene, Assberg, Kinna & Fritsla.
Халықаралық бауырлас қалалар
Марк муниципалитеті үш бауырлас қалаға ие. Муниципалитет текстиль өндірісінде дәстүрі бар қалаларды табуға баса назар аударуда. 1994 жылдан бері Аполда (Германия). 1988 жылдан бері Шамотулы (Польша). Шамотулыда ядролық энергия туралы хабардарлық оянғандықтан, Швециядағы ядролық энергия бойынша пікірталас жалғасып жатқандықтан, швед қалаларымен байланыс орнатуды қалап, достық байланыстар құрылды. 2003 жылдан бері Онтиньент (Испания).
Mark Municipality has three sister cities. The Municipality has been focusing on finding sister cities that shares a tradition in textile manufacturing. Apolda (Germany) since 1994. Szamotuły (Poland) since 1988. Friendly ties were created because of the awakened awareness of nuclear power in Szamotuły, who wanted contacts with Swedish cities because of Sweden's ongoing nuclear debates. Ontinyent (Spain) since 2003.
Демография
Бұл 2022 жылғы шведтік жалпы сайлаудағы Марк муниципалитетінің сайлау округтеріне негізделген демографиялық кесте. Деректер SVT сайлау платформасынан алынған, ол өз кезегінде SCB ресми статистикасымен қамтамасыз етілген. Барлығы 35 169 тұрғын, оның ішінде дауыс беруге құқығы бар 26 700 швед азаматы бар. 46,9% солшыл коалицияға, ал 51,4% оңшыл коалицияға дауыс берді. Көрсеткіштер пайыздық үлес түрінде берілген, халық саны мен табыс ерекшеленеді.
This is a demographic table based on Mark Municipality's electoral districts in the 2022 Swedish general election sourced from SVT's election platform, in turn taken from SCB official statistics. In total there were 35,169 residents, including 26,700 Swedish citizens of voting age. 46.9% voted for the left coalition and 51.4% for the right coalition. Indicators are in percentage points except population totals and income. Location % % Berghem Hajom 1,551 1,211 42.5 55.9 86 89 11 26,384 33Fotskäl Tostared 2,242 1,702 37.6 60.8 84 85 15 25,197 27Fritsla 1,469 1,084 48.5 49.6 73 77 23 21,190 31Horred Öxnevalla 2,491 1,905 42.8 54.3 84 89 11 24,357 31Hyssna 1,969 1,508 43.4 55.4 87 91 9 27,809 40Kinna Aspäng 1,745 1,243 60.0 38.2 73 65 35 19,969 25Kinna C 1,567 1,301 48.9 49.3 79 81 19 23,471 36Kinna Marieberg 1,577 1,234 47.1 51.9 86 84 16 27,562 37Kinna Näs Vallås 1,909 1,462 47.7 50.8 86 82 18 26,478 35Kinna Rydal 1,613 1,216 48.9 49.6 84 85 15 26,985 34Skene Assberg 2,015 1,434 55.0 42.9 66 60 40 18,702 21Skene Hedbo 1,912 1,337 55.7 42.3 74 61 39 21,646 31Skene Sandvallsäng 2,061 1,533 52.7 45.5 82 76 24 25,660 33Skephult Fritsla 1,334 1,026 47.7 50.9 86 90 10 26,271 35Sätila 2,451 1,916 46.3 52.3 88 90 10 28,050 42Torestorp Öxabäck 2,212 1,712 44.2 54.3 85 90 10 24,448 24Ubbhult Sätila 1,609 1,210 40.7 57.0 87 87 13 29,402 37Örby C 1,754 1,375 48.2 51.2 87 88 12 26,934 37Örby Krok 1,688 1,291 43.7 54.6 89 92 8 28,121 37Source: SVT