Кіріспе

1997 жылғы тарихи роман Анита Даймант

"Қызыл шатыр" – Анита Дайманттың 1997 жылы Wyatt Books баспасы арқылы St. Martin's Press үшін жарық көрген тарихи романы. Бұл бірінші тұлғада баяндалатын, Яков пен Леяның қызы, Жүсіптің қарындасы Динаның тарихы. Ол Киелі кітапта маловаты кейіпкер ретінде көрсетілген, бірақ автор оның оқиғасын кеңейтіп жазған. Кітаптың атауы Яковтың руының әйелдері ежелгі заң бойынша айыз кезінде немесе босанғанда паналаған, аналарынан, қарындастарынан және тәтелерінен өзара қолдау мен күш-қуат алған шатырды білдіреді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Дина оқиғаны оқырмандарға анасы Лея мен әкесі Яқыптың бірігуі, сондай-ақ Леяның әпкесі Рахил және күңдері Зилпа мен Билханың отбасының қатарына қосылуы туралы айту арқылы бастайды. Лея қабілетті, бірақ шаршағыш, Рахил сұлу, бірақ мейірімді және шығармашыл, Зилпа ерекше және рухани, ал Билха – төртеудің инабатты және тыныш мүшесі ретінде бейнеленеді. Дина анасы мен әпке-қарындастарымен қызыл шатырда отырып, жергілікті оқиғалар туралы әңгімелесіп, отбасының бастысы Яқыпқа бару арасында үй шаруасын атқаруын есіне алады. Бұл жерде Лабанның екінші әйелі Рут және оның жауапсыз ұлдары туралы да айтылады. Киелі кітаптағы Жаратылыс кітабының 34-тарауында Дина Сихемнің шаһзадасымен "құрметсіздікке ұшырады", дегенмен ол Динаны шын сүйгені айтылады. Ол сондай-ақ, патшайымға лайық құдалық сыйлық ұсынады. Шаһзаданың әпкесіне жасаған ісіне наразы болған ағалары Шимон (кітапта "Симон" деп жазылған) және Леви шехемдіктерге ханзада мен оның ерлері еврейлердің сүндет ету рәсімін (брит-мила) өткерсе, барлығы кешірілетінін айтады, осылайша Сихем патшасы Хамордың халқы Яқып руымен бірігеді. Шехемдіктер келіседі, ал олар пышақ астында жатқанда, ауырсынудан әлсіреген күйлерінде Динаның ағалары мен олардың қызметшілері оларды өлтіріп, Динамен бірге қайта оралады. "Қызыл шатырда" Дина шаһзаданы шын сүйеді және оның әйелі болады. Ол ағаларының жасаған қырқынына қатты қайғырып, үркіп кетеді. Ағалары мен әкесіне қарғыс айтып, Мысырға қашып кетеді, онда ұл туады. Кейін ол тағы бір махаббатты тауып, Мысырдың уәзірі болған ағасы Жүсіппен татуласады. Яқып қайтыс болғаннан кейін, ол алысқан отбасына барады. Ол басқа ағалары мен әкесі оны ұмытып кеткенін, бірақ оның тарихы Яқып руының әйелдері арасында сақталатынын біледі.

Қабылдау

Бұл кітап «Нью-Йорк Таймс» бестселлері тізіміне енді және оған арналған кітап клубтарының талқылау оқулықтары жарияланды. «Los Angeles Times» газетінің пікірінше, «Жаратылыс кітабындағы үнсіз әйел тұлғаларының бірі Динаға дауыс берген арқасында, роман Киелі кітап тарихында шеттетілген сезінген әйелдердің көңілінен шықты. Ол аналар мен қыздарды, сондай-ақ өмір циклының құпияларын мақтайды». «Christian Science Monitor» газеті романды «көшпенділер, қойшылар, шаруалар, емілдер, құлдар мен шеберлердің ежелгі әлемін керемет бейнелейді. Диамант – мәңгілік резонансқа ие оқиғаны шебер айтушы» деп сипаттады.

Тарихи ақиқат пен мәнмәтін

Диамант ежелгі еврейлердің уақытша шегіну үшін менструалды шатырды қолданғандығына дәлел жоқ екенін мойындайды, бірақ ол мұны басқа да көне мәдениеттерде, сондай-ақ кейбір қазіргі заманғы мәдениеттерде кең таралған құбылыс ретінде сипаттайды. Менструацияға қатысты мәдени көзқарастар, оның ішінде тыйымдар, бүкіл тарих бойында және әлемнің түкпір-түкпірінде кең таралған. Мұндай көзқарастарға қыздардың ересек болу кезеңінде және әйелдердің босанғаннан кейін оқшаулануы кіруі мүмкін. Босанғаннан кейін таза емес деп санау кеңінен таралған наным болды, және оған діни тазару рәсімдерін орындау қажеттігі байланысты.

Бейімделулер

Lifetime романы екі бөлімді мини-сериалға бейімдеді, ол 2014 жылдың 7 және 8 желтоқсанында көрсетілді. Дина рөлін Ребекка Фергюсон сомдады. Лия рөлін Минни Драйвер, ал Рейчел рөлін Морена Баккарин сомдады.