Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі Phoenix canariensis, канар пальмасы немесе ананас пальмасы – пальма тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер түрі, Солтүстік-Батыс Африка жағалауындағы Канар аралдарының ендік жерінде өседі. Ол нағыз құрма пальмасының (Phoenix dactylifera) туысы. Канар аралдарының табиғи символы, канар құсы Serinus canaria-мен бірге. Ересектеген P. canariensis көбінесе сәндік ландшафттарда қолданылады, олар жиналып, жаңа отырғызылатын жерге көшіріледі. 9 метрлік діңі бар канар пальмасының жасы шамамен 60 жылға жуық.
Species of flowering plant
Phoenix canariensis, the Canary Island date palm or pineapple palm, is a species of flowering plant in the palm family Arecaceae, native to the Canary Islands off the coast of Northwestern Africa. It is a relative of Phoenix dactylifera, the true date palm. It is the natural symbol of the Canary Islands, together with the canary Serinus canaria. Mature P. canariensis are often used in ornamental landscaping and are collected and transplanted to their new planting location. A Canary Island date palm with 30 feet (9 m) of trunk is about 60 years of age.
Сипаттама
Phoenix canariensis – ірі, жалғыз өсетін пальма, биік, кейде өседі. Жапырақтары әдетте 75-тен 125-ке дейін болады (бірақ рекорд француз Ривьерасындағы бір ағашқа тиесілі, ол бір мезгілде 443 жасыл, таза жапырақтарды өсірген), олар қауырсын тәрізді, ұзын, орталық рахистің әр жағында 80-100 жапырақшасы бар. Жемісі – сопақша келген, сарыдан қызғылт сарыға дейінгі түсті, ұзындығы және диаметрі, ішінде бір үлкен тұқымы бар; жемістің қабығы жеуге жарамды, бірақ құрмадан нашар.
Phoenix canariensis is a large, solitary palm, tall, occasionally growing to The leaves, typically around 75 to 125 in number (but the record is for a tree on the French Riviera which bore 443 green, fresh leaves at one time), are pinnate, long, with 80–100 leaflets on each side of the central rachis. The fruit is an oval, yellow to orange drupe long and in diameter, and containing a single large seed; the fruit pulp is edible, but not the best of dates.
Аттар
Ағылшын тіліндегі жалпы атаулары – Канар аралының құрма пальмасы және ананас пальмасы. Испан тілінде сөйлейтін елдерде және Канар аралдарындағы кең таралған атауы – palmera canaria.
Common names in English include Canary Island date palm and pineapple palm. The common name in Spanish speaking countries and in the Canary Islands is palmera canaria.
Өсіру
Канар аралдарындағы құрма пальмасы әдетте ылғалды қыс немесе Жерорта теңізі климатында, сондай-ақ ылғалды жаз немесе шығыс Австралия және АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы ылғалды субтропиктік климаттарда өсіріледі. Канар аралдары, Ирландия, Ұлыбритания және Канал аралдары сияқты жоғары ендіктегі мұхиттық климаттарда өсірілген құрма пальмаларының да мысалдары бар. Температура ұзақ уақытқа төмен түспейтін жерлерде оны өсіруге болады, бірақ суық мерзімдер қалыптыдан ұзақ болса, оған қорғау қажет. Бұл баяу өсетін ағаш, тек тұқым арқылы көбейтіледі. Пальма жапырақтары мен сабақтарының ерекшеліктері арқылы оңай танылады. Канар аралдарындағы құрма пальмаларын сыртқы түрін жақсарту үшін кесу және күтім жасау жиі кездеседі. Кесу кезінде, тәждің төменгі бөлігі, сонымен қатар "жаңғақ" деп те аталатын бөлігі, ананас пішінін алады. Канар аралдарындағы құрма пальмалары Fusarium wilt (фузариоздық қурау) ауруына шалдығады, бұл саңырауқұлақтық ауру, көбінесе зарарлы тұқымдар, топырақ және кесу құралдары арқылы таралады. Кесу құралдарын қолданар алдында дезинфекциялау арқылы аурудың таралуын азайтуға болады. Оның өсірілетін аймағының кейбір бөліктерінде Оңтүстік Америкадан келген инвазивті пальма мырыжы, Rhynchophorus palmarum шабуылдайды. Ересек мырыштар жарақаттанған немесе зақымдалған пальмалардан шығатын химиялық заттарға тартылады. Мырыш личинкалары тәжге кіріп, қантқа толы апикалды бүршікті жейді, бұл бактериялық немесе саңырауқұлақтық зиянкестерге жол ашады. Бұл, әдетте, патогендердің қосымша инфекциясы немесе личинкалардың көптеп таралуы салдарынан апикалды бүршікті өлтіреді. Содан кейін жапырақтар салқындап, қоңырланып, құрғайды. P. canariensis Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық еңбегі үшін марапатталған.
The Canary Island date palm is typically cultivated in wet winter or Mediterranean climates, but also in wet summer or humid subtropical climates such as eastern Australia and the southeastern United States. Even several instances are known of cultivated Canary Island date palms in high latitude oceanic climates, such as Ireland, the UK, and the Channel Islands. It can be cultivated where temperatures rarely fall below for extended periods, although it will require some protection if cold periods are longer than normal. It is a slowly growing tree, exclusively propagated by seed. The palm is easily recognized through its crown of leaves and trunk characteristics. Seeing Canary Island date palms pruned and trimmed to enhance the appearance is not uncommon. When pruned, the bottom of the crown, also called the nut, appears to have a pineapple shape. The Canary Island date palm is susceptible to Fusarium wilt, a fungal disease commonly transmitted through contaminated seed, soil, and pruning tools. Spread of the disease can be reduced when pruning tools are disinfected before use on this palm. In some parts of its cultivated range it is attacked by the invasive South American palm weevil, Rhynchophorus palmarum. Adult weevils are preferentially attracted to chemicals emitted by injured or damaged palms. The weevil larvae burrow into the crown then feast on the sugar rich apical bud, which provides a path for bacterial or fungal pests. This typically kills the apical bud after some time, either due to secondary infection by pathogens or due to heavy infestation of larvae. This then causes the leaves to droop, turn brown and die. P. canariensis has gained the Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.
Жер бедерімен айналысу
Канар аралдары күні көптеген танымал ландшафттық дизайндарда кездеседі, әсіресе Американың Калифорния штатында. Аңыз бойынша, Канар аралдарының құрма пальмасы алғаш рет 1769 жылы қазіргі Сан-Диегоға испан миссионері Джуниперо Серра отырғызған, ол Калифорния миссиялық жүйесінің негізін қалаушылардың бірі. Бұл оқиғаның жалған болуы мүмкін, бірақ испан миссионерлері 1700 жылдардың соңында Калифорнияда Канар аралдарының құрмалары емес, нағыз құрмаларды өсірген. Дегенмен, 1957 жылы ағаш өлгенге дейін Сан-Диегода Джуниперо Серра отырғызған деген сенімде болған "Серра пальмасы" деп аталатын Канар аралдарының құрма пальмасы кеңінен танымал болды. Сан-Францискодағы Oracle Park – "Сан-Франциско Гиганттары" бейсбол командасының стадионы, Калифорниядағы ландшафттық дизайнның тағы бір көрнекті мысалы болып табылады, стадион кіреберісінде және сол алаңнан тыс жерде осы түрдің көптеген өкілдері бар.
The Canary Island date appears in many notable examples of landscaping, particularly in the American state of California. The Canary Island date palm, according to legend, was first planted in what is now San Diego in 1769 by Spanish missionary Junípero Serra, a founder of the California mission system. Though this story is likely false, Spanish missionaries did cultivate true date palms, rather than Canary Island date palms, in California in the late 1700s for the fruit. However, a Canary Island date palm was famously known as "The Serra Palm"—the palm supposedly planted by Junipero Serra in San Diego—before the tree's death in 1957. Oracle Park in San Francisco—the stadium of the Major League Baseball team, the San Francisco Giants, is another notable example of the Canary Island date palm in Californian landscaping, containing a host of the species at the stadium's entrance and beyond left field.
Басқа қолданыстар
Канар аралдарында осы құрма пальмасының шырыны пальма сиропы жасау үшін қолданылады. Ла Гомера – Канар аралдарында сироп өндірілетін жалғыз арал.
In the Canary Islands, the sap of this date palm is used to make palm syrup. La Gomera is the only island where the syrup is produced in the Canary Islands.
Инвазивтілігі
Кейбір аймақтарда P. canariensis инвазивті өсімдік екені дәлелденген. Бермуд аралдары мен АҚШ-та (Флорида және Калифорния) ол табиғаттанған (жергілікті емес аймақта жабайы өсетін) деп есептеледі. Сондай-ақ, Пиреней түбегінің (Испания), Португалияның, Италияның, Хорватияның, Грекияның, Солтүстік Африканың, Таяу Шығыстың, Австралияның және Жаңа Зеландияның кейбір аймақтарына тарады. Ол Калифорнияның оңтүстік жағалауында инвазивті (табиғаттанған) түр ретінде тізімделген. Жаңа Зеландияның Окленд қаласында бұл пальма Австралияның табиғи егілген фикус макрофилласының (Ficus macrophylla) қонақ үйіне айналды.
In some areas, P. canariensis has proven to be an invasive plant. In Bermuda and the United States (Florida and California), it is considered naturalised (lives wild in a region where it is not indigenous). It has also spread in some areas of peninsular Spain, Portugal, Italy, Croatia, Greece, North Africa, Middle East, Australia, and New Zealand. It is listed as invasive (naturalized) in coastal southern California. In Auckland, New Zealand, the palm has itself become a host for the naturalised Australian strangler fig, Ficus macrophylla.