Кіріспе

Евфрат және Тигр өзендерінің арасындағы және төңірегіндегі аймақтар. Бет-Нахрейн (ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ, ); "екі өзен арасында" – сирия тілінде Месопотамия деп аталатын аймақтың атауы. Географиялық тұрғыдан алғанда, ол Евфрат пен Тигр өзендерінің (сондай-ақ олардың салаларының) арасындағы және төңірегіндегі аймақтарды қамтиды. Арамей тіліндегі бұл атау өзендер арасындағы ғана емес, сонымен қатар өзендер бойындағы аймақтарды да білдіреді. Бұл аймақ шамамен бүгінгі Ирактың көп бөлігін, Түркияның оңтүстік-шығысын, Иранның солтүстік-батысын және соңғы кезде Сирияның солтүстік-шығысын қамтиды. Ассириялықтар Бет-Нахрейннің түпкілікті тұрғындары саналады. "Нахрейндік" немесе "Нахрейин" – "Нахрайя" (ܢܗܪܝܐ) сөзінің ағылшын тіліндегі нұсқасы, ол арамей тілінде "Месопотамиялық" сөзімен мағынасы жақын.

Этимология

Бұл атау Месопотамиядан (Μεσοποταμία) аударма ретінде алынған деп есептелсе де, шындығында керісінше болуы мүмкін. Арамей тіліндегі атау б.з.д. 8 ғасырда Ежелгі арамей тілінің Жаңа Ассирия империясының жалпы тілі (лингва франка) ретінде қабылдануынан бері белгілі болған, ал грек тіліндегі Месопотамия атауы алғаш рет Селевкидтер кезеңінде б.з.д. 2 ғасырда тарихшы Полибий қолданған. Байн әл-Нахрайн атауы араб тілінде де кездеседі (بين النهرين, "екі өзеннің арасында"). Классикалық сирия тіліндегі сирек кездесетін басқа нұсқаларына Бêт Нахраувата (ܒܝܬ ܢܗܪ̈ܘܬܐ, "өзендер арасында") және Меṣʿаṯ Нахраувата (ܡܨܥܬ ܢܗܪ̈ܘܬܐ, "өзендердің ортасында") жатады.

Адамдар

Ассириялықтар (оларды сириялықтар, арамейлер немесе халдейлер деп те атайды) өздерін Бет-Нахрейннің түпкілікті халқы деп есептейді. Олар Бет-Нахрейн ішіндегі географиялық орналасуына қарай неоарамей тілінің әртүрлі диалектілерінде сөйлейді. Бүгінде Ирак пен Ирандағы, сондай-ақ Сириядағы Хабур өзені аңғарындағы ассириялықтар Солтүстік-Шығыс неоарамей тілінің нұсқаларында сөйлейді, ал Түркия мен Сириядағы ассириялықтар негізінен Орталық неоарамей тілінің диалектісі – Туройо тілінде сөйлейді. Бет-Нахрейндегі басқа да маңызды этникалық топтарға арабтар, армяндар, езидтер, түрікмендер, парсылар, күрдтер және түріктер кіреді.

География

Бет-Нахерин екі өзеннің арасындағы жерді қамтиды, яғни Евфрат және Тигр өзендерін. Тигр-Евфрат өзен жүйесі Шығыс Түркияның Таурус тауларынан басталып, Сирия және Ирак арқылы Парсы шығанағына қарай созылатын маңызды өзен жүйесі болып табылады.