Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иек тірегі – скрипканың немесе альттің корпусына бекітілген, музыканттың жағын немесе иегін аспапқа дұрыс қоюға көмектесетін пішінді ағаш (немесе пластик) бөлік. Иек тірегі эбен, палисандр, шаған немесе пластиктен жасалуы мүмкін.
A chinrest is a shaped piece of wood (or plastic) attached to the body of a violin or a viola to aid in the positioning of the player's jaw or chin on the instrument. The chinrest may be made of ebony, rosewood, boxwood, or plastic.
Тарих
Жақсылық тірегі Луи Спор 19 ғасырдың басында, шамамен 1820 жылы ойлап тапқан. Бұл жағдай тарихи түрде бұрынғыдан гөрі еркін сол қол техникасын қажет ететін, күрделі репертуарға жауап ретінде түсіндірілді. Алайда, Спор өзінің шағын тірегін скрипканың төменгі бөлігіне (ботка) бекіткенін, оның қарқынды ойнауынан оның құйрық бөлігі сынып кеткендіктен қорғау үшін жасағанын айтады. Бірақ, Пьер Бэйло және Джованни Баттиста Виотти сияқты көрнекті скрипкашылардың қолдауынан кейін, ол көптеген скрипкашылар мен альтшылар арасында жылдам қабылданып, бүгінде скрипка мен альттің қалыпты бөлігі саналады.
The chinrest was invented by Louis Spohr in the early 19th century, about 1820. Historically, this has been explained as a response to increasingly difficult repertoire which demanded freer left hand techniques than had previously been used; however, Spohr intended his small block attached to the bout to protect the tailpiece, which he reportedly broke with his vigorous playing. However, after being promoted by prominent violinists of the day, such as Pierre Baillot and Giovanni Battista Viotti, it gained quick acceptance among most violinists and violists and is today considered a standard part of the violin and viola.
Жағалық тіректі бекіту
Сақаның тірегі аспапқа бір немесе екі металл қысқыш арқылы бекітіледі, олар аспаптың артқы жағының жиегіне ілінеді. Бір немесе екі бұрылыс бұранда немесе машина бұрандасы сақаның тірегін орнында ұстап тұру үшін жеңіл қысымды қамтамасыз етеді. Көп жағдайда екі бұранда аспаптың артқы жиегіне сәйкес келетін металл табанмен біріктіріледі, ал "Хилл стилі" қысқыштары жұптап қолданылады, әр қысқыштың өз тірегі мен өз бұрандасы болады, оларды біріктіретін табан жоқ. Ағашқа зиян тигізбеу үшін қысқыштар мен сақаның тірегі аспапқа жанасатын жерлерінде әдетте тосқауыл, былғары немесе матамен төселген.
The chinrest is attached to the instrument by one or two metal clamps that hook over the edge of the back. One or two turnbuckles or machine screws provide slight clamping tension to hold the chinrest in place. In most cases, two screws are joined by a metal bar that conforms to the back edge of the instrument, whereas "Hill style" clamps are used in a pair, each clamp having its own foot and its own screw, with no bar joining them. The clamps and the chinrest itself are usually padded with cork, leather, or felt where they contact the instrument to minimize damage to the wood.
Басқа да ескертулер
Сақа тірегі аспаптың артқы бөлігіне немесе құрсағына тиіп немесе дірілдемейтіндей орналастырылуы керек. Сақа тірегінің ойыншының терісіне қысым жасауы "скрипаш мойны" немесе "індет" деп аталатын жиі кездесетін тітіркенуге әкелуі мүмкін. Бұған ағашта өмір сүретін бактериялар немесе саңырауқұлақтар, сондай-ақ сақа тірегінде қолданылатын металдарға аллергиялық реакция себеп болуы мүмкін. Кейбір ойыншылар осы тітіркенуді болдырмау және ойнауды ыңғайлы ету үшін, мысалы, орамал сияқты матамен жабуды жөн көреді. Сондай-ақ, саудада түрлі төселген матадан жасалған жабындар бар. Олар тек сақа тірегін ғана жаппай қоймай, металл ұстағыштар мен тері арасында тосқауыл жасау үшін де қолданылуы мүмкін. Егер ұстағыштар никельмен қапталған болса және ойыншы металға аллергиялық болса, бұл тиімді. Гипоаллергенді (пластик немесе титаннан жасалған) сақа тіреулері де қол жетімді. Кейбір орталарда скрипканың сақа тірегісіз жақсырақ дыбыстайтыны немесе одан да жақсы техника мен дене күйі дамитыны туралы айту қызу пікірталас тудыруы мүмкін. Сақа тірегі скрипканы ойнауды айтарлықтай жеңілдетпеді. Паганини сақа тірегісіз ойнаған деген пікір бар, және мұны растайтын көптеген дәлелдер бар; ол көбінесе қысқа мойынды, барокко аспабына ұқсас скрипкада ойнаған, ішектен жасалған ішекшелерді қолданған және әрқашан өзінің әйгілі күйінде бейнеленген – бұл оның сақа тірегін пайдаланбағанын көрсетеді. Бүгінде де кейбір кәсіби музыканттар өздерінің заманауи аспаптарында сақа тірегін қолданбайды.
The chinrest should be placed so it does not touch or buzz against the tailpiece or belly of the instrument. Pressure from the chinrest against the player's skin can result in a common irritation known as "fiddler's neck" or "plague". It can also be caused by bacteria or fungus living on the wood or by an allergic reaction to the metals used in the chinrest. Some players prefer to use a cloth, such as a handkerchief, to cover the chinrest, to avoid this irritation and make playing more comfortable. Several types of padded fabric slipcovers are also commercially available. They may not only cover the chinrest cup, but also extend to provide a barrier between the metal clamp hardware and the skin—beneficial if the hardware is plated with nickel and the player is allergic to the metal. Hypo allergenic chinrests (with plastic or titanium fittings) are also available. Vociferous debate may be elicited in some circles by suggesting that a violin sounds better without a chinrest, or that better technique and posture is developed without it. The chinrest did not significantly increase the playability of the violin. It has been suggested that Paganini played without a chinrest, and there is significant evidence to suggest; he played mostly on a short necked violin more akin to the Baroque instrument, and used gut strings, and is always depicted in his famous posture—that is further suggestion he isn't using a chinrest. A few professionals today also eschew the use of a chinrest on their modern instruments.