Кіріспе
1991 жылы Жак Риветтің "La Belle Noiseuse" (ла бɛл нwa. zøz) фильмі. Бұл 1991 жылы Жак Риветтің режиссерлік еткен, Мишель Пикколи, Джейн Биркин және Эммануэль Беарь қатысқан драмалық фильм. Ол Оноре де Бальзақтың 1831 жылғы "Белгісіз шедевр" ("Le Chef d'œuvre inconnu") атты әңгімесінен еркін бейімделген. Оқиға қазіргі Францияда болса, фильм зейнеткерлікке шыққан танымал суретшінің әсем жас қыздың суретін салуға шақыруын көрсетеді. Фильм 1991 жылғы Канн кинофестивалінде Гран-при жүлдесін жеңіп алды.
La Belle Noiseuse (la bɛl nwa. zøz, ) is a 1991 drama film directed by Jacques Rivette and starring Michel Piccoli, Jane Birkin and Emmanuelle Béart. Loosely adapted from the 1831 short story Le Chef d'œuvre inconnu (The Unknown Masterpiece) by Honoré de Balzac, and set in present day France, it tells how a famous old artist is stimulated to come out of retirement and do one last painting of a beautiful young woman. The film won the Grand Prix at the 1991 Cannes Film Festival.
Сюжет
Жас суретші Николас пен оның серіктесі Марианнаны өнер сатушы Порбус Францияның оңтүстігіндегі әсем сарайда жас әйелі Лизбен бірге тұратын, көп жылдар бойы сурет салмай келген қарт суретші Френхофермен таныстырады. Әңгімелер ағысынан шығып, Порбус Френхоферге тартымды Марианнаны суретке түсіруді ұсынады, ол бұл оның он жыл бұрын Лиз модель болғанда тастап кеткен соңғы туындысын аяқтауға қажет болуы мүмкін деп ойлайды. Николас идеяны қолдайды, бірақ Марианна шеберге модель болады деп уәде бергенге дейін өзінен сұрамағаны үшін Николасқа ашуланады. Дегенмен, ол ертесі күні сарайға барады. Жұмыс Френхофердің уединен студиясында ертеңгі таңда басталады, ол Марианнаның әртүрлі поздағы қаламмен жасалған эскиздерінен тұрады, ол оның денесінің ерекшелігін және оның ішкі әйелдік бейнесін бейнелеуге тырысады. Бірге өткен ұзақ күндерде олардың қарым-қатынасы ауытқып, кейде суық, кейде жайлы болады. Ол матаға маймен салуға көшеді, бір күні Лиздің аяқталмаған эскизін қайта жасайды. Бір түні Лиз студияға тығылып кіргенде, оны көріп, ашуланып, оның символикалық мағынасына ренжіді. Френхофердің күні бойына үнсіз назар аударғандығынан Марианна Николаспен қарым-қатынасын қайта қарастырып, енді оған мұқтаж емес екенін шешеді. Ақырында Френхофер суретін аяқтайды, оны көрермендер ешқашан көрмейді. Аяқталғаннан кейін, бұл сурет Лиз бен Марианна үшін тым күшті болып шығады. Френхофер оны кірпіш пен цементпен жабылған ойысқа жасырып, модельдің беті көрінбейтін қарапайым нұсқасын жылдам бояйды. Порбус мерекелік кешке шақырылады, содан кейін өзгере бастаған Марианна Николаспен ажырасады.
Қабылдау
Фильм 1991 жылы Канн кинофестивалінде Гран-приді жеңіп алды. Фильм сыншылардың жоғары бағасын алды және Беарттың экрандағы кең ауқымды жалаңаш түсірілімдері мен режиссер Риветтің ерекше ұзақ экран уақытын (шамамен төрт сағат) пайдалануына байланысты көп пікір тудырды. Chicago Sun Times газетінің кино сыншысы Роджер Эберт 2009 жылдың сәуір айында бұл фильмді өзінің "Ұлы фильмдер" жинағына қосты. Rotten Tomatoes сайтындағы 29 рецензияға негізделген фильмнің мақұлдау деңгейі 100% құрайды, ал салмақты орташа есебі 8.08/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Мұңды және гипнотикалық шедевр, "La Belle Noiseuse" төрт сағаттық экран уақытын тойып, көрермендердің назарын ұстап тұрады". Жапондық кинорежиссер Акира Куросава бұл фильмін өзінің сүйікті 100 фильмінің бірі деп атады.
Балама нұсқасы
Ривет фильмнен алынған қосымша түсірілімдерді пайдаланып, сахналардың ретін өзгертті, нәтижесінде теледидар үшін 125 минуттық қысқартылған "La Belle Noiseuse: Divertimento" нұсқасын жасады. Бұл нұсқа сондай-ақ кейбір елдерде кинотеатрларда да көрсетілді.