Калькуттаның Шоуринги жолы

Кіріспе

Колкатадағы жол

Колкатадағы Шоуринги жолы (сонымен қатар Шоуранги жолы деп те жазылады) – Колкатаның Шоуринги ауданында орналасқан, Эспланаданың шығыс жиегінен оңтүстікке қарай Төменгі айналма жолмен (АЖК Бос жолы) қиылысқанға дейін созылатын қаланың маңызды тамыр жолы. Бұл – Колката қаласының ең ірі және маңызды жолы. Жол ресми түрде Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Жавахарлал Нерудің құрметіне Жавахарлал Неру жолы деп аталды, бірақ Шоуринги жолы атауы жиі қолданылады.

Тарих

Британдықтардың келуінен бұрын қаладағы ең алғашқы жолдардың бірі саналатын бұл жол, Калихат пен Чоуринги ауылдарын байланыстыратын. Чоуринги ауылы мистикалық индуизмнің Натх тармағындағы қадірлі әулие, Чоурангинатка аталған, оның «дерасы» немесе лагері сол жерде орналасқан еді. Аты британдық билікке қарамастан сақталды және Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін Конгресс үкіметі кезінде өзгертілді. 18 ғасырдың ортасында британдықтар форттан тыс жерлердегі қоныстарын кеңейте бастағаннан кейін, Чоуринги маңындағы аймақ алғашқы кеңейтімдердің бірі болды. 1947 жылы олар кеткенге дейін бұл аймақ олардың мақтанышы мен сауда орталығы болып қала берді. Чоуринги аймағының британдық даму кезеңінде, жолдың шығыс жағында салтанатты бунгалолар мен үйлер салынды, осылайша Калькутта «Сарайлар қаласы» деген атаққа ие болды. Бұл Британ империясының екінші қаласы болған Калькуттаның гүлденген дәуірі еді. Жолдың батыс жағында Майдан деп аталатын үлкен ашық алаң орналасқан. Форт-Уильямның қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Майдан қасақана ашық және дамытылмаған күйде ұсталды. Кейіннен, Төменгі айналмалы жолдың қиылысынан (қазіргі Exide қиылысы) Керзон паркіне жақын Эспланадаға дейінгі жол бойындағы әрбір маңызды қиылыста резервуарлар салынды. Қазір олардың тек екеуі ғана сақталған – Манохар Дас Тараг және Парк-стрит пен Чоуринги қиылысындағы резервуар. Сақталған резервуарлардың бірі қазіргі Калькутта ақпараттық орталығы мен Майдан полиция бөлімі орналасқан жерде, тағы бірі Майдан метро станциясының орнында, ал үшіншісі Эспланада автобус аялдамасы орналасқан жерде болған. Жолдың бұрынғы сұлулығы қазір жоқ, оны тек өткен дәуірдің суреттері мен эскиздерінде ғана көруге болады. Трамвайлар пайда болғаннан кейін, Трамвай жолдары Чоурингидің батыс жағынан төселді, бұл Төллигундж және Баллигундждің оңтүстік аудандарын Эспланадамен байланыстырды. Бұл жолдар да трамвайлардың баяу жылдамдығы мен метро желісінің пайда болуына байланысты жойылды. Сол дәуірдің салтанатты сарайлары мен үйлерінен «Оберой Гранд» қонақүйі, Корпорация көшесіндегі (қазіргі С.Н. Банерджи жолы) «Жанбазар» ғимараты (Рани Рашмониге тиесілі болған), Кид көшесінің қиылысындағы «Чоуринги сарайлары» (қазір бірнеше кеңселер орналасқан), Парк көшесінің қиылысындағы «Азиялық қоғам» және әсем «Үнді мұражайы» әлі де сақталған. Кейінгі кезеңдегі ғимараттардың арасында Миддлтон көшесінің қиылысындағы «Канак» ғимараты (қазіргі Citibank және Standard Chartered Bank кеңселері), «Виргиния үйі» (ITC бас кеңсесі) және Нью-Маркет күзет мұнарасы бар. Линдсей көшесінің қиылысындағы танымал итальяндық «Фирпо» мекемесінің ғимараты 2002 жылы өрттен қирады. Чоуринги әлі де Калькуттаның жүрегі және көптеген ірі бизнес компаниялардың таңдаған орны болып табылады. Чоурингидегі жаңа ғимараттарды жобалаған әрбір сәулетші осы ежелгі сөзді ұстанған болуы керек. Мысалдар: Харрингтон көшесінің қиылысындағы Тата орталығы (қазіргі Хо Ши Мин Сарани), Миддлтон көшесінің қиылысындағы Живан Судха, Тата орталығының жанындағы Эверест үйі, JK орталығы, SAIL ғимараты, Reliance үйі, метро теміржолы ғимараты және т.б. Чаттерджи халықаралық орталығы – бұл жолда орналасқан ең биік ғимарат. Ол жерден 24 қабатқа дейін көтеріледі.

Arguably one of the first roads in the city, prior to the coming of the British, the road used to link the villages of Kalighat and Chowringhee. The village of Chowringhee was named after the hoary saint Chowranginath of the Nath sect of mystical Hinduism who had his 'dera' or camp over there, and the name stuck on in spite of the British rule and was changed after the independence of India during the rule of the Congress regime. After the British started expanding their settlement outside the Fort area in the mid 18th century, the area around Chowringhee was one of the first expansions. And the same area remained their pride and commercial centre until their departure in 1947. During the early British developments around the Chowringhee area, they built huge bungalows and houses all along the eastern end of the road, thus earning Kolkata the sobriquet 'City of Palaces'. It was a prosperous era of Kolkata, which came to be the second city of the British empire. Rows of huge palatial houses flanked by gardens and the area along the western edge of the road was a huge open area called the Maidan. The Maidan was intentionally kept open and development free due to security purposes of Fort William. Later there were tanks made on the western stretch of the road at each important crossing right from the Lower Circular Road junction (now the Exide crossing) to the Esplanade near Curzon Park. Of these only a couple exist now the Manohar Das Tarag and the one at the junction of Park Street and Chowringhee. Of the reclaimed tanks, one was where the Calcutta Information Centre and the Maidan Police Station now stand, another one where the Maidan metro station now stands and still a third on where the Esplanade bus terminus now stand. The beauty of the road no longer exists and can only be seen in drawings and sketches of the bygone era. With the advent of trams, tram tracks were laid along the western edge of Chowringhee to connect the southern areas of Tollygunge and Ballygunge to Esplanade. These tracks, also, no longer exist due to trams' slow speed and the advent of metro rail. Of the grand palaces and mansions of the era, only a few still remain "the Oberoi Grand Hotel", the "Janbazar" Building (which was owned by Rani Rashmoni) at the junction of Corporation Street (now S. N. Banerjee Road), "The Chowringhee Mansions" (now housing several offices) at Kyd Street intersection, the "Asiatic Society" at the Park Street crossing and the majestic "Indian Museum" are the well known ones. Some buildings from a later period include the "Kanak Building" (now housing offices of Citibank and Standered Chartered Bank) at the junction of Middleton Street, "Virginia House" (housing the headquarters of ITC) and the New Market Watch Tower building. The building at the Lindsay Street intersection, which used to house the famous Italian joint Firpo's, was razed in a blaze in 2002. Chowringhee still remains very much the heart of Kolkata and the place of choice for many large business houses. This saying of old must have been followed by each architect who designed the newer buildings on Chowringhee, showcasing their extravagant self. Examples include the Tata Centre at the intersection of Harrington Street (now Ho Chi Minh Sarani), Jeevan Sudha (at the Middleton Street intersection), Everest House (next to Tata Center), J K Centre, SAIL Building, The Reliance House, the Metro Railway Building, among others. Chatterjee International Center is the tallest building situated on this road. It rises up to a height from the ground and comprises 24 floors.

Қызықты орындар

Шоуринги жолы қаланың сауда орталығы ғана емес, сонымен қатар мәдени орталығы болып табылады. Үнді мұражайы мен Мемлекеттік өнер колледжі, сондай-ақ жоғарыда аталған Азия қоғамы осы жерде орналасқан. Калькутта епискобының резиденциясы бар Епископ үйі мен Сент-Пол соборы да осында. М. П. Бирла планетарийы Шоуринги жолы мен Кафедральді жолдың қиылысында орналасса, Виктория ескерткіші (Квинс-Вейде) осы жерден жақын жерде. Рабиндра Садан, Нандан және Көркемөнер академиясының жаңа мәдени орталықтары Шоурингиге жақын, Төменгі шеңберлі жол мен Кафедральді жолында орналасқан. Типу Сұлтан мешіті Шоуринги жолы, Читтаранжан даңғылы және Ленин саранының (бұрынғы Дәрмотұла көшесі) тоғысқан жерінде орналасқан. Майданның кең алқабы жыл бойы жәрмеңкелер мен саяси жиындарға толы.