Аллада – Бениндегі Атлантика департаментіндегі қала. Тарихы 13-14 ғасырларға дейін барып жетеді, бұрынғы Ардра королдігінің астанасы болған. Халқы 127 мыңнан астам.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аллада – Бениннің Атлантик департаментіне қарасты қала, округ және коммуна. Қазіргі Аллада қаласы Ұлы Ардраға (сондай-ақ Ұлы Ардра немесе Арда деп те аталады) сәйкес келеді, ол Фон патшалығының (Аллада патшалығы немесе Ардра патшалығы) астанасы болған. Бұл патшалық 13 немесе 14 ғасыр шамасында тәуелсіз мемлекет ретінде құрылды (Ая халқының алғашқы қоныстануы, шамамен 1600 жылы патшалық ретінде қайта ұйымдастырылды) және 1724 жылға дейін, көршілес Дахомей патшалығының әскерлеріне түскенше өмір сүрді. Бүгінгі күнгі Аллада коммунасының аумағы 381 шаршы километрді құрайды және 2013 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 127 512 адамды құрады.
Allada is a town, arrondissement, and commune, located in the Atlantique Department of Benin. The current town of Allada corresponds to Great Ardra (also called Grand Ardra, or Arda), which was the capital of a Fon kingdom also called Allada (the kingdom of Ardra or kingdom of Allada), which existed as a sovereign kingdom from around the 13th or 14th century (date of the initial settlements by Aja people, reorganized as a kingdom c. 1600) until 1724, when it fell to the armies of neighbour Kingdom of Dahomey. The present day commune of Allada covers an area of 381 square kilometres and as of 2013 had a population of 127,512 people.
Тарих
XVI ғасырдың ортасында Алада (сол кезде Ұлы Ардра, немесе Арда деп аталған) шамамен 30 000 адамға толы болған. Ардраның түпкі тұрғындары ажа тайпасынан шыққан. Ауыз әдебиетіне сәйкес, ажа тайпасы 12-13 ғасырларда қазіргі Того мемлекетінің аумағындағы Моно өзенінің жанындағы Тадодан көшіп, Оңтүстік Бенинге қоныстанған. Олар 1600 жылға дейін қазіргі Оңтүстік Бенинге сай келетін аймақта өмір сүрді, содан кейін Кокпон, До Аклин және Те Агданлин деген үш бауыр аймақтың билігін бөлісіп алды: Кокпон Ұлы Ардраның астанасын алып, Алада патшалығын басқарды, ал оның інісі До Аклин Абомейді (кейін Дагомея патшалығының астанасы болған) құрды, үшінші бауыры Те Агданлин Кіші Ардраны құрды, ол кейін португал саудагерлері Порто-Ново (яғни, "Жаңа Порт") деп атады, қазіргі Бенин мемлекетінің астанасы.
In the mid sixteenth century, Allada (then called Grand Ardra, or Arda) had a population of about 30,000 people. The original inhabitants of Ardra were ethnic Aja. According to oral tradition, the Aja migrated to southern Benin around the 12th or 13th century, coming from Tado, on the Mono River in modern Togo. They established themselves in the area that currently corresponds to southern Benin, until c. 1600, when three brothers – Kokpon, Do Aklin, and Te Agdanlin – split the rule of the region amongst themselves: Kokpon took the capital city of Great Ardra, reigning over the Allada kingdom, while his brother Do Aklin founded Abomey (which would become capital of the Kingdom of Dahomey) and their brother Te Agdanlin founded Little Ardra, also known as Ajatche(Little Adja), later called Porto Novo (literally, "New Port") by Portuguese traders (which is the current capital city of Benin).
Белгілі азаматтар мен тұрғындар
Гаити Республикасының негізін қалаушы, Аллада князі Гау Гуинудың немересі, гаити революционері Туссен Л’Оувертюр болды. Қаланың солтүстігінде Л’Оувертюрдің ескертігі орналасқан.
The Haitian revolutionary Toussaint L'Ouverture, who was the grandson of the Allada prince Gaou Guinou, was the founding father of the Republic of Haiti. There is a statue of L'Ouverture in the north of the town.