Кіріспе

Шигараки керамикасы (信楽焼) – Жапонияның Шигараки аймағында жасалатын тас ыдыс керамикасының бір түрі. Бұл пеш Жапониядағы алты ежелгі пештің қатарында. Егер тануки бейнелері Шигараки керамикасы ретінде кең таралған өнім болса да, пештің және жергілікті қыш өнер кәсібінің ұзақ тарихы бар.

Тарих

Орта ғасырларда пештердің дамуы Сю технологиясының өзгеруі арқылы жүрді деп саналады. Хэйан дәуірінің соңғы жартысында Суэ керамикасының өндірісі күрт азайды, өндіріс Овари, Мино, Бизен және Оми провинцияларында шоғырланды. Хэйан дәуіріндегі саяси құлдырау Суэ керамикасын жасаушыларды субо (құмыралар), каме (кең ауызды тостағандар) және сурибачи (диірмендер немесе ұнтақтағыштар) сияқты арзан тауарлар жасауға итермеледі. Суэ керамикалық шеберханалары ерекше аймақтық орталықтарда өндіріс бастады. Бұл аймақта "Алты ескі пеш" деп белгілі пештердің дамуына әкелді. Аймақтық орталықтар Сето, Эчизен, Токонамэ, Бизен, Тамба және Шигаракиден тұрды. Шигараки атауы ұқсас географиялық аймақта жасалған керамикалық өнімдердің жиынтығын білдіреді. Шигараки керамикасының тарихы 742 жылы император Шомудың Шигараки но Мия сарайы үшін плиткалар жасалған кезден басталады делінеді. Алайда, Шигараки ауылының қираған жерлерінде Камакура және Муромачи дәуірлеріне жататын ескі пештердің қалдықтары табылған. Бизен керамикасын жасаушыларының Шигаракиге келіп, жұмыс істегені айтылады, себебі алғашқы Шигараки өнімдері Бизен керамикасының ықпалында болған. Камакура және Муромачи дәуірлеріне жататын өнімдерді ажырату қиын, өйткені екеуі де көзге түсетін сыртқы түске ие фельдспаттың ұсақ бөлшектерінен тұрады. Шигараки қаласы Шига префектурасының оңтүстік ұшындағы Дайдо өзені бойындағы аңғардағы он сегіз тәуелсіз қауымдастықтан құралған. Ең алғашқы үш пеш орны 1278 жылға дейін салынған болуы мүмкін. Бұл қауымдастықтар Камагатони, Наганодағы Минами Мацуо және Коямадағы Гоиноки болды. Бұл орындар ежелгі Шигараки өнеркәсібінің орталығы болған деп есептеледі. Шигараки пештері жеке кәсіпорындар үшін пайдаланылды. Тауарлардың алғашқыда фермерлердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, яғни диірмендер, су құю ыдыстары, құмыралар және терең табақтар жасау үшін өндірілгені анықталды. Мұндай тауарлардың сынықтары ескі пештердің қираған жерлерінде табылған. Жасыл сызықтар, кесілген және геометриялық өрнектер тауарлардың күнделікті ауыл шаруашылығына арналғанын көрсетеді.

Сәй рәсімдері

Жапонияда шай ішу ерте заманнан бері кең таралған. Халық жәрмеңкелер мен базарларда ағаш ыдыстардан шай ішкен, ал жоғарғы топтар сусынмен болжам ойындары ойнаған. Мұрата Жуко есімді шай шебері шай рәсімінің шәкірттері туралы хат жазғаннан кейін ғана Шигараки ыдыстары арнайы рәсім үшін жасала бастады. Дзен буддизмінің ықпалымен, Жуко шай рәсімінің уаби-саби ұғымын қайта орнатты, ол қарапайымдылықты, көңіл謙虚лікті және ағымдағы сәттен терең ләззат алуға баса назар аударуды білдіретін сенім. Бұл керамиканың табиғи сыртқы түрі осы принциптерді көрсетуге және шай рәсімінің атмосферасына үйлесуге көмектесті. Шай рәсімі жапондықтардың заттарға, соның ішінде керамикалық ыдыстарға деген көзқарасын өзгертті. 1520 жылдан бастап, Жуконың шай рәсімінің принциптерін жариялағаннан кейін, басқа шай шеберлері де рәсімдер үшін керамикалық ыдыстардың белгілі бір стильдерін жасауға тапсырыс берді. Такено Шоо Шигараки ыдыстарына қызығып, жасыл және қоңыр глазурьтерге араласқан қызыл глазурьмен ыдыстар жасауды тапсырды. XVI ғасырдың соңында Рикью шай шебері де Рикью Шигараки деп аталатын ыдыстардың белгілі бір түрін қолдады. Бұл ыдыстар Корея ыдыстарын еліктейтін сұр фаянспен жасалды. 1635 жылы Тодо әулеті билікке келді және кейін Эншу Шигараки ыдыстарын қадағалау үшін Кобори Эншу есімді шай шеберін жұмысқа алды.