Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
ФИФА әлем чемпионатының жеңімпаздарына арналған жүлде
Award for victors of the FIFA World Cup
ФИФА әлем чемпионаты – футболдан ФИФА әлем чемпионатының жеңімпаздарына табыс етілетін таза алтыннан жасалған кубок. Әлем чемпионаты 1930 жылы басталғаннан бері екі түрлі кубок қолданылды: 1930 жылдан 1970 жылға дейін Жюль Риме кубогы, ал 1974 жылдан қазіргі уақытқа дейін ФИФА әлем чемпионаты кубогы. Қазіргі кубокты жасауға кеткен шығын 242 700 долларға бағаланады. Алғашқы кубок бастапқыда «Victory» деп аталған, бірақ кейін ФИФА президенті Жюль Риме құрметіне қайта аталды. Ол гректердің жеңіс құдайы Нике бейнесін көрсетеді. Бразилия 1970 жылы үшінші мәрте жеңіске жеткеннен кейін кубокты мәңгілікке иеленді, соның салдарынан жаңа кубок жасау қажет болды. Түпнұсқа Жюль Риме кубогы 1983 жылы ұрланып, әлі күнге дейін табылған жоқ. Одан кейін 1974 жылы «ФИФА әлем чемпионаты кубогы» енгізілді. 18 каратты алтыннан жасалған, негізінде малахит жолақтары бар, биіктігі 36,8 сантиметр және салмағы 6,175 килограмм. Кубокты Италиядағы Stabilimento Artistico Bertoni компаниясы жасаған. Онда Жерді ұстап тұрған екі адам бейнеленген. Қазіргі кубок иелері – 2022 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы Аргентина. Кубокты жалаңаш қолмен ұстауға тек қана таңдалған адамдарға ғана рұқсат етіледі, олардың ішінде жарыс жеңімпаздары болған ойыншылар мен жаттықтырушылар, мемлекет басшылары және ФИФА шенеуніктері бар.
The FIFA World Cup is a solid gold trophy that is awarded to the winners of the FIFA World Cup association football tournament. Since the advent of the World Cup in 1930, two different trophies have been used: the Jules Rimet Trophy from 1930 to 1970 and thereafter the FIFA World Cup Trophy from 1974 to the present day. The production cost of the current trophy is estimated at $242,700. The first trophy, originally named Victory, but later renamed in honour of FIFA president Jules Rimet, was made of gold plated sterling silver and a lapis lazuli base. It depicted Nike, the Greek goddess of victory. Brazil was awarded the trophy in perpetuity following their third title in 1970, prompting the commissioning of a replacement. The original Jules Rimet Trophy was stolen in 1983 and has never been recovered. The subsequent trophy, called the "FIFA World Cup Trophy", was introduced in 1974. Made of 18 karat gold with bands of malachite on its base, it stands 36.8 centimetres high and weighs The trophy was made by the Stabilimento Artistico Bertoni company in Italy. It depicts two human figures holding up the Earth. The current holders of the trophy are Argentina, winners of the 2022 World Cup. Only a selected few are officially allowed to touch the trophy with bare hands, including players and managers who have won the competition, heads of state, and FIFA officials.
Жюль Римет кубогы
Жюль Римет кубогы – ФИФА әлем чемпионаттарының түпкілікті кубогы. Алғашқыда «Жеңіс» деп аталған, бірақ көбінесе Дүниежүзілік кубок немесе Куп-дю-Монд деп белгілі болған, ол 1946 жылы ФИФА президенті Жюль Риметтің құрметіне қайта аталды, ол 1929 жылы жарысты бастау жөніндегі дауыс беруді ұйымдастырған еді. Оны француз мүсіншісі Абель Лафлер жасаған, ал негізі лазурит тасынан тұратын күміс алтынмен жалатылған. 1954 жылы жеңімпаздар туралы көбірек ақпаратты орналастыру үшін негіз биік нұсқаға ауыстырылды. Оның биіктігі 35 сантиметр, салмағы 3,8 килограммды құрады. Кубок онбұрышты пішіндес, ал үстінде ежелгі гректердің жеңіс құдайы Нике бейнеленген қанатты тұлға тұрды. Жюль Римет кубогы 1930 жылы маусым айында Ницца қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан Вильфранш-сюр-Мер портынан Конте-Верде кемесімен Уругвайға, ФИФА әлем чемпионатының алғашқы турниріне жеткізілді. Осы кемеде Жюль Римет және сол жылы турнирге қатысқан Франция, Румыния және Бельгия құрамаларының ойыншылары да болды. 1930 жылғы әлем чемпионатының жеңімпазы Уругвай командасы алғашқы рет осы кубокты иеленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кубок 1938 жылғы чемпион Италияда сақталды. Италиялық ФИФА вице-президенті және FIGC президенті Отторино Барасси кубокты Римдегі банкіден жасырын түрде шығарып, нацистердің қолына тиюіне жол бермеу үшін төсегінің астындағы аяқ киім қорабына жасырып қойды. Швецияда өткен 1958 жылғы ФИФА әлем чемпионаты кубокқа қатысты дәстүрдің бастауын берді. Бразилия құрамасының капитаны Хильдеральдо Беллини фотографтардың Жюль Римет кубогын жақсырақ көру тілегін естіген соң, оны көкке көтерді. Осыдан бері барлық әлем чемпионаттарының жеңімпаздары осы әрекетті қайталап келеді. 1966 жылдың 20 наурызында, Англияда өтетін 1966 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан төрт ай бұрын, кубок Вестминстер орталық залындағы қоғамдық көрмеде ұрланды. Жеті күннен кейін ол оңтүстік Лондондағы Верхний Норвуд ауданындағы Беула Хилл бақшасының жиегінде газетке оралған күйде, Pickles есімді қара және ақ аралас ит тапты. Қауіпсіздік шарасы ретінде Футбол қауымдастығы түпнұсқасын қолданбау үшін кубоктың көшірмесін жасады. Бұл көшірме 1970 жылға дейін бірнеше рет қолданылды, содан кейін түпнұсқа кубокты келесі жарысқа ФИФА-ға қайтару қажет болды. ФИФА Футбол қауымдастығына көшірме жасауға рұқсат бермегендіктен, көшірме де көпшілік назарынан жоғалып, көп жылдар бойы оның жасаушысының төсегінің астында сақталды. Бұл көшірме 1997 жылы аукционда 254,500 фунт стерлингке сатылды, оны ФИФА сатып алды. Аукциондағы жоғары баға, 20,000-30,000 фунт стерлингтік бастапқы бағадан он есе жоғары, аукционға шығарылған кубоктың көшірме емес, түпнұсқасы екендігі туралы болжамдарға әкелді. ФИФА жүргізген тексерулер аукционда сатылған кубоктың көшірме екенін растады. Бразилия құрамасы 1970 жылы турнирде үшінші рет жеңіске жетті, бұл оларға 1930 жылы Жюль Римет белгілеген талапқа сәйкес, түпнұсқа кубокты мәңгілікке сақтауға мүмкіндік берді. Ол Рио-де-Жанейродағы Бразилия футбол конфедерациясының штаб-пәтерінде, оқтан қорғалған шыныдан жасалған шкафта қойылды. 1983 жылдың 19 желтоқсанында кубок тағы да ұрланды. Шкафтың ағаш артқы бөлігі бұрышпен ашылып, кубок алынды. Төрт адам қылмысқа қатысқандары үшін сотталып, қашықтықтан жазаланды. Конфедерация өздерінің көшірмесін жасауды Eastman Kodak компаниясына тапсырды, ол алтыннан жасалған. Бұл көшірме 1984 жылы Бразилияның әскери президенті Жоао Фигейредоға табыс етілді.
The Jules Rimet Cup was the original trophy of the FIFA World Cup. Originally called "Victory", but generally known simply as the World Cup or Coupe du Monde, it was renamed in 1946 to honour the FIFA President Jules Rimet, who in 1929 passed a vote to initiate the competition. It was designed by French sculptor Abel Lafleur and made of gold plated sterling silver on a lapis lazuli base. In 1954 the base was replaced with a taller version to accommodate more winners' details. It stood 35 centimetres (14 in) high and weighed 3.8 kilograms (8.4 lb). It comprised a decagonal cup, supported by a winged figure representing Nike, the ancient Greek goddess of victory. The Jules Rimet Trophy was taken to Uruguay for the first FIFA World Cup aboard the Conte Verde, which set sail from Villefranche sur Mer, just southeast of Nice, in June 1930. This was the same ship that carried Jules Rimet and the footballers representing France, Romania, and Belgium who were participating in the tournament that year. The first team to be awarded the trophy was Uruguay, the winners of the 1930 World Cup. During World War II, the trophy was held by 1938 champion Italy. Ottorino Barassi, the Italian vice president of FIFA and president of FIGC, secretly transported the trophy from a bank in Rome and hid it in a shoe box under his bed to prevent the Nazis from taking it. The 1958 FIFA World Cup in Sweden marked the beginning of a tradition regarding the trophy. As Brazilian captain Hilderaldo Bellini heard photographers' requests for a better view of the Jules Rimet Trophy, he lifted it up in the air. Every Cup winning captain ever since has repeated the gesture. On 20 March 1966, four months before the 1966 FIFA World Cup in England, the trophy was stolen during a public exhibition at Westminster Central Hall. It was found seven days later wrapped in newspaper at the bottom of a suburban garden hedge in Beulah Hill, Upper Norwood, South London, by a black and white mongrel dog named Pickles. As a security measure, The Football Association secretly manufactured a replica of the trophy for use in exhibitions rather than the original. This replica was used on occasions up until 1970 when the original trophy had to be handed back to FIFA for the next competition. Since FIFA had explicitly denied the FA permission to create a replica, the replica also had to disappear from public view and was for many years kept under its creator's bed. This replica was sold at an auction in 1997 for £254,500, when it was purchased by FIFA. The high auction price, ten times the reserve price of £20,000–£30,000, was led by speculation that the auctioned trophy was not the replica trophy but the original itself. Testing by FIFA confirmed the auctioned trophy was a replica. The Brazilian team won the tournament for the third time in 1970, allowing them to keep the real trophy in perpetuity, as had been stipulated by Jules Rimet in 1930. It was put on display at the Brazilian Football Confederation headquarters in Rio de Janeiro, in a cabinet with a front of bullet proof glass. On 19 December 1983, the trophy was stolen again. The wooden rear of the cabinet was forced open with a crowbar and the cup taken. Four men were tried and convicted in absentia for the crime. The Confederation commissioned a replica of their own, made by Eastman Kodak, using of gold. This replica was presented to Brazilian military president João Figueiredo in 1984.
Жаңа жүлде
1974 жылғы әлем чемпионатына ФИФА тапсырыс беріп, жаңа кубок жасалды. Жеті елден келген мүсіншілер 53 үсыныс жіберді. Италиялық суретші Сильвио Газзанигаға тапсырыс берілді. Кубок биік және 18 каратты (75%) алтыннан жасалған, 2018 жылы шамамен 161 000 АҚШ долларына бағаланған. Оның негізінің диаметрінде малахиттен жасалған екі қабат бар. Химик сэр Мартин Поляков кубок іші қуыс екенін айтады, себебі ол толық алтыннан жасалған болса, салмағы тым ауыр болып, көтеруге қиын болар еді; кубоктың бастапқы өндірушісі де оның қуыстығын растады. Бертони, Миланодағы Падерно-Дугнано қаласында жасалған, ол Жерді ұстап тұрған екі адамның бейнесін көрсетеді. Газзанига кубокты былай сипаттады: «Сызықтар негізден шығып, спиральмен жоғары көтеріліп, әлемді қабылдауға созылады. Скульптураның тығыз денесінен жеңіс сәтіндегі екі спортшының фигуралары туындайды, керемет динамикалық кернеулерді тудырады». ФИФА әлем чемпионатының кубок турнесі 2006 жылғы әлем чемпионаты үшін басталды. Бұрын кубок жеңімпаз командада келесі турнирдің финалдық жеребесіне дейін сақталар еді, бірақ қазір бұл қағида жойылды. Енді турнир жеңімпаздарына толық алтын емес, алтынмен қапталған қоладан жасалған көшірме беріледі. Үш рет жеңіске жеткен командалар түпнұсқа кубоктың орнына оның көшірмесін алады. Аргентина 2022 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Катарда жеңіске жеткеннен кейін бұл жетістікті қол жеткізген екінші ел атанды. Жазуларда жеңімпаз елдің аты оның ұлттық тілінде және жыл сандармен көрсетіледі. Мысалы, «1974 Deutschland» немесе «1994 Brasil». 2010 жылы жеңімпаз елдің аты испан тілінде емес, ағылшын тілінде – «2010 Spain» деп жазылды. Бұл 2018 жылғы әлем чемпионатынан кейін жасалған жаңа тақтада түзетілді. 2022 жылға қарай кубок негізіне он екі жеңімпаздың есімі жазылған. Тақта әр әлем чемпионатының циклында ауыстырылады және болашақ жеңімпаздарды қабылдау үшін кубок иегерлерінің есімдері спираль бойынша қайта орналастырылады.
A replacement trophy was commissioned by FIFA for the 1974 World Cup. Fifty three submissions were received from sculptors in seven countries. Italian artist Silvio Gazzaniga was awarded the commission. The trophy stands tall and is made of of 18 karat (75%) gold, worth approximately US$161,000 in 2018. Its base is in diameter containing two layers of malachite. Chemist Sir Martyn Poliakoff claims that the trophy is hollow, because if it were solid gold, the trophy would weigh and would be too heavy to lift; the trophy's original manufacturer also confirmed its hollowness. Produced by Bertoni, Milano in Paderno Dugnano, it depicts two human figures holding up the Earth. Gazzaniga described the trophy thus, "The lines spring out from the base, rising in spirals, stretching out to receive the world. From the remarkable dynamic tensions of the compact body of the sculpture rise the figures of two athletes at the stirring moment of victory". The FIFA World Cup Trophy Tour was inaugurated for the 2006 FIFA World Cup competition. The Cup used to be kept by the winning team until the final draw of the next tournament, however, that is no longer the case. Instead the winners of the tournament receive a bronze replica which is gold plated rather than solid gold. Likewise, three time winners keep the replica instead of the original cup. Argentina became the second nation to achieve this feat following their win in Qatar at the 2022 FIFA World Cup. The inscriptions state the year in figures and the name of the winning nation in its national language. For example, "1974 Deutschland" or "1994 Brasil". In 2010, the name of the winning nation was engraved as "2010 Spain", in English, not in Spanish. This was corrected in the new plate made after the 2018 World Cup. As of 2022, twelve winners have been engraved on the base. The plate is replaced each World Cup cycle and the names of the trophy winners are rearranged into a spiral to accommodate future winners.