Кіріспе

Лаутербург (lotɛʁbuʁ немесе lautəʁbuʁ; Lauterburg) (тарихи түрде ағылшын тілінде: Lauterburgh) – Францияның солтүстік-шығысындағы Гран-Эст әкімшілік аймағындағы Ба-Рен департаментіндегі коммуна. Германия шекарасында және Германияның Карлсруэ қаласынан алыс емес жерде орналасқан, ол материктік Францияның ең шығыс коммунасы (Корсика аралын есептемегенде). Шекараның ар жағындағы неміс қаласы – Нойлатербург.

География

Лаутербург Лаутер және Рейн өзендеріне жақын орналасқан. Коммуна Рейн өзенінің батысындағы жазық далада бірнеше шағын көлдерді қамтиды, олармен байланысы бар. Коммуна бірнеше экотонның тоғысқан жері: өзен мен егістік жүйесі арасындағы экотон және егістік жүйесі мен Bienwald орманы арасындағы экотон, оның солтүстік жиегі Германия шекарасымен сәйкес келеді. Коммуна толығымен Рейнге қараған аллювиалды жерге орналасқан, бірақ Лаутер өзенінің бастауы орналасқан Солтүстік Вогез тауларының етегі де алыс емес. Антропологиялық және мәдени тұрғыдан алғанда, Лаутербург Германияның екі аймағының (бұрынғы дербес мемлекеттер) – Баден-Вюртемберг және Рейнланд-Пфальц арасындағы кездесу нүктесі болып табылады. Екінші жағынан, ол ғасырлар бойы сауда және мәдени ағымдардың, сондай-ақ соғыс кезінде ірі әскери қимылдардың орталығы болған маңызды өзен және құрлық жолымен шектеседі. Лаутербург оңтүстіктегі Страсбургпен және солтүстіктегі Вёрт-ам-Райнмен теміржол арқылы байланысады. Қала 1876 жылдан бері өз теміржол станциясына ие, ал Эльзастың Францияның бақылауына қайтарылғаннан бері ол француз және неміс теміржол желілеріне қосылған. Дегенмен, теміржолдар электрлендірілген емес, ал соңғы онжылдықтарда пойыздар дизельмен жұмыс істейді. Жақын жерде, батысқа қарай, Эльзастағы негізгі солтүстік-оңтүстік тас жолы – А35 автожолының солтүстік шеті орналасқан, ол Страсбургке және одан әрі Мюльхаус пен Базельге (Сент-Луи) дейін жалғасады. Солтүстікке қарай жалғасатын автобан салынбаған, бірақ Германия арқылы автобан желісіне қарай солтүстікке тар жол бар, ол Людвигсхафен және Карлсруэ сияқты жақын қалаларға қосылады. Лаутербургте көктем мен күз ыңғайлы. Жазы жылы, кейде түстен кейін дауыл болады. Қысы суық болуы мүмкін. Лаутербург Францияның ең суық жазық жерлерінің бірі және көптеген қыстарда шығыстан суық желдерге ұшырайды.

Тарих

Лаутербург – рим дәуірінде Трибуни деп аталған бекініс орны, ол 405 жылы тасталып кеткен. VI ғасырда бұл аймақты франктар қоныстандырған. Лаутербург 843 жылы Лотарингияның құрамына кірді, ал 962 жылы Киелі Рим империясына қосылды. Отто I-нің әйелі Адельхайд Лаутербургтен оңтүстікке қарай орналасқан Сельц қаласында монастырь салды. Лаутербургті Генрих IV Шпейер епископтығына сыйлады. Лаутербург 13 ғасырда қалаға айналып, 20 ауылды қамтитын сот округінің орталығы болды. 18 ғасырдың басында Лаутер, 1815 жылғы Вена конгресінде Франция шекарасы ретінде белгіленген Лаутер сызығының француздық бекінісіне айналды. 1793 жылдың 13 тамызында Бьенвальдта Бірінші коалиция соғысының шайқасы болды. 1871 жылғы Франко-прусс соғысынан кейін Лаутербург Германия империясына қарады. Лаутербург индустриалды түрде дамыды және теміржол желісіне қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала Францияның Үшінші Республикасына өтті. 1930 жылдары Лаутербург Мажино және Зигфрид шебі арасында қиын жағдайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, қала халқы бірден эвакуацияланды. 1940 жылдың мамыр айында қаланың төменгі бөлігі толығымен қирады. 1942 жылы халықтың бір бөлігі Лаутербургке қайта оралды. 1944 жылдың 15 желтоқсанында АҚШ-тың 79-шы жаяу әскер дивизиясы Лаутербургті басып алуға тырысты, бірақ неміс шабуылы 1945 жылдың 25 қаңтарында тоқтатылғанға дейін «Нордвинд» операциясына қарсы тұруға мәжбүр болды. 1945 жылдың 19 наурызында француз 1-ші армиясы мен АҚШ-тың VI корпусы Бьенвальдтағы Зигфрид шебінің бекіністеріне шабуыл жасағаннан кейін Лаутербургті басып алды. Соғыс аяқталғаннан кейін қала қайта жараңданды. Лаутербургте қазір металл өңдеу зауыты, химия және тыңайтқыш зауыттары бар. Басқа да маңызды кәсіпорындарға автомобиль жеткізу фирмасы (автомобильдерді теміржол депосы мен порты арасында тасымалдаумен айналысады) және ірі құмдақ өндіріс орны жатады. Рейн порты да жұмыс орындарын қамтамасыз етеді. Порт негізінен тауар тасымалына арналған, оның ішінде химия және тыңайтқыш зауыттары үшін шикізатты өзен арқылы тасымалдау, сондай-ақ металл өндірісі үшін көпір секцияларын және басқа да кішігірім құраушы бөлшектерді тасымалдау қызметтерін ұсынады. 2006/2007 маусымында жергілікті регби футбол командасы ASL Lauterbourg Эльзас чемпионатында жеңіске жетті.