Кіріспе

Аксиомалық кванттық өріс теориясы – қатаң аксиомалар негізінде кванттық өріс теориясын сипаттауға бағытталған математикалық сала. Ол функционалдық анализ және операторлық алгебралармен тығыз байланысты, бірақ соңғы жылдары геометриялық және функторлық көзқараспен де зерттеледі. Бұл салада екі негізгі қиындық бар. Біріншіден, "кванттық өріс теориясы" деп аталуға лайық кез келген математикалық объектінің жалпы қасиеттерін сипаттайтын аксиомалар жиынтығын ұсыну қажет. Екіншіден, осы аксиомаларды қанағаттандыратын мысалдардың қатаң математикалық құрастырылымдарын жасау керек.

Уайтман аксиомалары

Кванттық өріс теориялары үшін аксиомалардың алғашқы жиынтығы, Уайтман аксиомалары деп белгілі, 1950 жылдардың басында Артур Уайтман ұсынған. Бұл аксиомалар кванттық өрістерді Хилберт кеңістігінде әрекет ететін операторлық мәнді үлестірулер ретінде қарастыра отырып, жазық Минковский кеңістік-уақытындағы КӨТ-ні сипаттауға бағытталған. Іс жүзінде, көбінесе Вайтманның қайта құру теоремасы қолданылады, ол операторлық мәнді үлестірулерді және Хилберт кеңістігін корреляциялық функциялар жиынтығынан алуға кепілдік береді.

Остервальдер-Шредер аксиомалары

Уайтман аксиомаларын қанағаттандыратын Кванттық Далалар Теориясының (QFT) корреляциялық функцияларын Лоренц қолтаңбасынан Евклид қолтаңбасына аналитикалық түрде жалғастыруға болады. (Шамамен айтқанда, уақыт айнымалысын жолға (қиялды) уақытпен алмастырады, ал факторлар метрикалық тензордың уақыт-уақыт компоненттерінің таңбасын өзгертеді.) Соның нәтижесінде алынған функциялар Швингер функциялары деп аталады. Швингер функциялары үшін талаптардың тізімі бар – аналитикалық болуы, орналасу симметриясы, Евклидтік коварианттық және рефлексиялық позитивтілік – Эвклидтік кеңістік-уақыттың әртүрлі дәрежелерінде анықталған функциялар жиыны, Уайтман аксиомаларын қанағаттандыратын QFT-нің корреляциялық функциялары жиынының аналитикалық жалғасы болуы үшін осы талаптарды қанағаттандыруы керек.

Хаг-Кастлер аксиомалары

Хаг-Каслер аксиомалары кванттық өріс теориясын алгебралар желілері арқылы аксиомалық түрде сипаттайды.

Евклидтік CFT аксиомалары

Бұл аксиомалар (мысалы, қараңыз) конформдық өріс теориясындағы конформдық бутстрап тәсілінде қолданылады. Олар еуропалық бутстрап аксиомалары деп те аталады.