Кіріспе

Авацератопс – жойылған мүйізді динозаврлар туысы, соңғы Крида кезеңінің соңғы Кампань дәуірінде қазіргі Солтүстік-Батыс АҚШ-та өмір сүрген. Көптеген қазбалар Джудит өзені формациясынан табылды.

Ашылуы және атауы

Авацератопстың алғашқы қалдықтарын Эдди Коул 1981 жылы Монтана штатының Джудит өзені формациясында, фермер Артур Дж. Ламмерске тиесілі Қамсыз Крик ранчосының жерінде тапты. Олар тарихи өзен төсегінің қалдықтары арасында шашыраңқы түрде сақталған. Бұл қазба 1986 жылы Додсонмен ресми түрде аталып, сипатталды, типтік түрі Avaceratops lammersi деп белгіленді. Бұл 1950 жылы Пахиринозаврдан бергі алғашқы аталған кератопсид болды. Алайда, Додсон бұл өзгеріске қарсылық көрсетіп, генетивтік дара саны бір отбасының атын да білдіруі мүмкін деген пікірді келтірді. Бұл баламалы атау қолдау таппады. Голотипі, ANSP 15800, төменгі бас сүйегі, сол жақ төменгі жақ сүйегі, омыртқалар, толық иық белдеуі және алдыңғы және артқы аяқ-қолдардың көп бөлігін қамтитын жартылай қаңқадан тұрады. Типтік үлгі жас немесе жартылай ересек жеке тұлғаны көрсетуі мүмкін, Додсон 1986 жылы оны дерлік толық бойға жеткен деп санаған. 1999 жылы Пенкальски мен Додсон екінші бас сүйегін, MOR 692, тағы да үлкен жеке тұлғаны сипаттады. Бұл үлгінің жоғарғы жағы бас сүйегі, мұрын және маңдай мүйіздері бар. Алайда, соңғысының Авацератопқа жатқызылуы салыстырмалы хронологиялық орналасудағы айырмашылықтар, бас сүйегінің морфологиясы және аралық формалардың жоқтығына байланысты күмәндік тудырды; осылайша, Авацератопс тек типтік үлгісімен ғана өкілденеді.

Сипаттама

Авацератопсты Додсон бастапқыда өте кішкентай түр деп санаған. Ол голотиптің ұзындығын шамамен 5 метр деп есептеп, оның дерлік ересек мөлшеріне жеткенін болжады. MOR 692 жаңалықтары Авацератопстың бейнесінде маңдай мүйіздеріне қатысты тағы бір өзгеріс әкелді. Олар алғашқыда қысқа болған деп ойланған, бірақ бұл тек болжамдық еді, себебі голотип оларды сақтап қалмаған. Жаңа бас сүйегінде орбитальді мүйіздердің ұзындығы көрсетілген.

Палеобиология

Авацератопс, барлық кератопсиялар сияқты, шөппен қоректенетін жануар болған. Бор дәуірінде гүлді өсімдіктер "географиялық жағынан шектеулі болған", сондықтан бұл динозавр сол дәуірде кең таралған өсімдіктермен: папоротниктермен, цикадтармен және қылқан жапырақты ағаштармен қоректенген болуы мүмкін. Ол өзінің өткір кератопсиялық мүсігімен жапырақтарды немесе қылқан жапырақтарды жұлып алып жеген. Авацератопстың мекендеген жері тығыз орманды және ылғалды болған.