Кіріспе

Алберта бидай қоры 1923 жылы Канаданың бидай өндірушілерінің алғашқы кооперативі болды.

Алғашқы жылдар

1923 жылы Альбертаның Біріккен фермерлері сол кездегі Бас прокурор Джон Эдвард Браунлимен кездесіп, тек Альбертада Бидай бассейінін құруды қарастырды. Калифорниялық заңгер Аарон Сапироның кеңесі бойынша олар акциясыз, коммерциялық емес ұйым құрды, ол тек ең жақсы бағамен бидай сатуға жауапты болды. Ұйым бір адам – бір дауыс принципі бойынша құрылды, мүшелері өздері өндірген бидайдың 100% бассейнге 5 жылдық келісімшарт бойынша тапсыруға міндетті болды. United Grain Growers компаниясы және Alberta Pacific Elevator компаниясы өз нысандарында бассейннен келетін бидайды қабылдауға келісті. Басқа элеватор иелері де фермерлердің бағаны қалыптастыру қабілетін түсінген соң, бассейн бидайын қабылдауға келісті. Бассейн мүшелері өндірген астықты уақытша немесе бастапқы бағамен сатып алатын. Содан кейін бассейн астықты сататын, ал жыл соңында шотта артық қаражат болса, ол мүшелеріне пропорционалды түрде бөлінетін. Бассейн мүшелерінің барлығы бірдей баға алды. Бастапқыда 26 000 фермер бассейнге қосылды, онда жүздеген жөнелтпе пункттері болды. Альберта Бидай Бассейіні тікелей ұн тартушы компанияларға сатуды бастады және тіпті астықты тікелей экспорттады. Бірінші жылы тікелей сату жалпы көлемінің 60% астам құрады. Фермерлердің қарсылығына қарамастан, тәуекелді азайту үшін Виннипег астық биржасының қызметтерін пайдалануға тура келді, бұл кәсіпорынды қаржыландырған банктерді қанағаттандырды. Бірінші жылдан кейін бассейн бассейнге тиесілі элеваторларды сатып алу/салу үшін империялық бушель үшін 2 цент алымды енгізді. Бұл алым жүйесі бассейн тарихында жиі қолданылды. Ол кезде бидайдың бір бушелі 1 доллардан астам сатылатындықтан, бұл төмен пайыздық құн болды. Осы кіріс есебінен бассейн 200 000 долларлық резерв жинақтады. Көп ұзамай Саскачеван және Манитоба өздерінің Бидай Бассейіндерін құрды. Бассейндердің саны мен саяси күші артты. 1928 жылы Альберта, Саскачеван және Манитоба Бидай Бассейіндері Канададағы ең ірі бизнес компанияларының біріне айналды, олардың ақша айналымы 323 миллион долларды құрады. Бассейн United Grain Growers Ltd. компаниясын сатып алуға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Оның орнына Бассейн қосымша элеваторлар мен терминалдар салуға кірісті. 1960 жылдардың соңына қарай Бассейнде 567 элеватор болды. 1925 жылы бидай бағасы 2,17 долларға дейін көтеріліп, кейін 1,36 долларға дейін төмендеді. Бағаны төмендету үшін нарықта сөз байласып отыр деген қорқынышпен Бассейн бидай фьючерстерін сатып ала бастады. Бұл бағаны 1,69 долларға дейін көтерді, мүмкін, қорқатылған «аю шабуылынан» сақтап қалды. Нәтижесінде Бассейн өте табысты болды. Бассейн 1929 және 1930 жылдары да осылай істеді. Біріншісі табысты болды, бірақ 1930 жылы (ішінара 1929 жылғы қор нарығының құлдырауына байланысты) бидай бағасы 0,20 доллардан төмен түскен кезде үлкен шығынға ұшырады. 1925 және 1929 жылдардағы табыстан шығын әлдеқайда көп болды, ал төлемді сақтау үшін мемлекеттік қарыздар қажет болды. Қарыздарды өтеуге 17 жыл кетті. Мемлекеттік қарыздарды алу үшін Бассейндер шетелге тікелей сатудан бас тартуға мәжбүр болды. Бұл мүшелердің ашуын туғызып, қатал айыптауларға әкелді. Дегенмен, Бассейн мүшелер саны, бидай сыйымдылығы және танымалдылығы бойынша тез өсті. 1935 жылы үкімет біріктірудің баламасы ретінде Канадалық Астық Борды (қазіргі Канадалық Бидай Борды) құрды. Борд бидайдың ең төменгі бағасын белгілеуге құқылы болды, ол бастапқыда бір бушельге 87,5 цент болатын. 1937 жылы Канадаға әсер етпеген дүниежүзілік жаман егін нарықты өзгертіп жіберді. Бағалар 1 доллардан жоғары болды және Канадалық Бидай Борды үкімет үшін пайда тапты. Бұл 1938 жылы дүниежүзілік егін жақсы болған кезде қысқа болды және бағалар қайтадан 60 центке дейін төмендеді, үлкен шығынға әкелді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада үкіметі соғысқа мұқтаж одақтастарға сыйлық ретінде тонналап азық-түлік берді. Еуропаның көптеген аймақтары азық-түлік өндіре алмады, бұл сұранысты арттырды. Бағаны реттеу шаралары бағаны төмен ұстауға көмектесті, бірақ ол 1940 жылы 56 центтен 1945 жылы 1,55 долларға дейін бірте-бірте өсті. Үкімет 1950 жылға дейін бидай бағасының бір бушельі 1 доллардан жоғары болады деп кепілдік берді. Бұл, фермерлерге қалыпты жағдайда сұраныс бағаны күрт өсіретін кезеңде оларға таңылған төмен бағаның орнына берілген бірнеше жеңілдіктердің бірі ретінде қарастырылды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Алберта бидай қоры өркендеуін жалғастырып, әлемдік астық саудагері және егін шаруашылығына қажетті материалдарды жеткізуші ретінде бекітілді, сондай-ақ қызмет түрлерін кеңейтуге кірісті. Астық өндірісі артып, бәсеке азайған сайын, Алберта бидай қорының элеваторлары Албертаның ауылдық аймағында басымдыққа ие болды.

Корпоративтік бірігулер

1998 жылы Альберта бидай қоры мен Манитоба астық көтеру мекемелері бірігіп, Agricore Cooperative Limited компаниясын құрды. 2001 жылы United Grain Growers компаниясы өз бизнесін Agricore Cooperative Ltd. компаниясымен біріктіріп, Agricore United атымен қызметін жалғастырды, ол енді фермерлерге тиесілі кооператив емес, биржада саудаланатын компанияға айналды. 2007 жылы Agricore United компаниясы Saskatchewan Wheat Pool компаниясымен сатып алынды, ол да биржада саудаланатын компания. Біріккен корпорация Viterra деп атау өзгертті.