Кіріспе
Англиядағы сумен жұмыс істейтін фуникулер – Линтон және Линмут жартас жолы, Англияның оңтүстік-батысындағы Солтүстік Девонның тік жағалауындағы Линтон және Линмут егіз қалаларын байланыстыратын сумен жұмыс істейтін фуникулер. Линтон мен Линмутты биік жар бөліп тұрғандықтан, адамдар мен тауарларды араласуы қиын болды. 1800 жылдардың соңында оларды байланыстыру үшін фуникулер немесе жарға құрылатын көтергіш салуға қызығушылық туды. Азаматтық инженер Джордж Кройдон Маркс оның жобалауында және бизнес серіктесі сэр Джордж Ньюнестен қаржы әкелуде маңызды рөл атқарды. Жергілікті мердігер Роберт Джонс фуникулердің инновациялық тежегіш жүйесін жобалауға, сондай-ақ желінің құрылысына және алғашқы онжылдықтарында күтімге қатысты. 1887 жылы құрылыс басталды, бір жылдан кейін Парламент актісімен Lynmouth & Lynton Lift Company компаниясына оны пайдалануға рұқсат берілді. Аяқталған темір жол 1890 жылғы Пасха дүйсенбісінде ашылды және содан бері үздіксіз пайдаланылып келеді. Бастапқыда жүк тасымалына басымдық берілсе, фуникулерлік темір жол туристер арасында танымал болды және негізінен жолаушылар тасымалы үшін қолданылатын болды. Оның жалпақ платформалары 1947 жылы жолаушылар вагондарына айналдырылды. Бұл әлемдегі ең биік және ең тік сумен жұмыс істейтін жарға құрылатын темір жолы болып табылады.
The Lynton and Lynmouth Cliff Railway is a water powered funicular joining the twin towns of Lynton and Lynmouth on the rugged coast of North Devon in southwest England. Lynton and Lynmouth are separated by a high cliff, making it hard for people and goods to move between them. In the late 1800s, interest arose in building a funicular or cliff lift to join them. The civil engineer George Croydon Marks played a key role in both its design and bringing in financing from his business partner, Sir George Newnes. Local contractor Robert Jones was involved in designing the funicular's innovative braking system and the line's construction and maintenance in the first decades of its operation. In 1887, construction commenced and a year later, an Act of Parliament authorised the Lynmouth & Lynton Lift Company to operate it. The completed railway was opened on Easter Monday 1890; it has been in continuous use since. While early use was largely focused on moving freight, the funicular railway became popular with tourists and it became mostly used for passenger travel. Its flat platforms were converted into passenger carriages in 1947. It is the world's highest and steepest water powered cliff railway in operation.
Шығу тегі
Линтон мен Линмутты бөліп тұрған биік жартастар аймақта саяхат жасауды және экономикалық дамуды қиындатты. Содан бері үздіксіз пайдаланылып келеді. Вагон-көліктер көлденең платформалар болды, олардың үстінде серіппелі, алынып-қойылатын жолаушылар вагондары орналасқан. 1950 жылдардың соңына дейін теміржолмен автомобильдерді қоса алғанда, ірі жүктер тасымалданды. 2006 жылғы қысқы рельс алмастыру жұмыстары кезінде аялдама материалдарды сақтау және кіру үшін пайдаланылды. 2018 жылдың сәуір айында ортаңғы көпір маңындағы жер көшкінінен кейін қауіпсіздік тексерулері үшін жартас жолы қысқа мерзімге жабылды. Күшті жаңбыр, мұзды ауа райы және қатты желдің салдарынан болған көшкін теміржолға қиыршық тастады, алайда сол кезде пойыз қозғалысы тоқтатылған еді.
Техникалық мәліметтер
Теміржолдың екі вагоны бар, әрқайсысы 40 жолаушыға дейін тасымалдай алады. Олар әр вагондан жоғары және төмен қарай созылатын, еңістің әр шетіндегі 5 фут (2 метр) диаметрлі шкивтерден өтетін кабельдерге қосылған. Бұл кабельдердің салмағын теңестіруге арналған төменгі тартымдық арқанның бір мысалы. Жүйе бастапқыда бір кабельді пайдаланған, бірақ кейін қауіпсіздік шарасы ретінде екі кабельге ауыстырылған. Төмен түсетін кезінде жылдамдық әр вагондағы жүргізушілермен бақыланады; олар қол сигналдары арқылы байланысып, әрекеттерін үйлестіреді. Теміржолдың тік еңістігіне байланысты, бастапқы вагондар төрт тәуелсіз тежегіш жүйені қамтыды. Негізгі жүйе гидравликалық принципте жұмыс істейтін калиперлерді пайдаланады, олар тікелей рельстің төменгі жағына қысым жасайды, ал қосымша үйкеліс тежегіштері рельске басылатын болаттан жасалған иінтіректермен қамтамасыз етілген. Линмут және Линтон жартас теміржолының ерекшелігі – гидравликалық сұйықтық ретінде майдың орнына су қолданылуы. Төменгі платформа өзара байланысты гидравликалық буферлермен жабдықталған. Төмен келе жатқан вагон өз буферлерінен суды тар құбыр арқылы қарама-қарсы буферлерге итеріп, оларды келесі төмен түсетін вагонға дайындап қояды. 1888 жылдың маусымында тежегіш құрылғыға Newnes, Jones және Marks бірлесіп патент алған. Ағаш тіреулер кейіннен заманауи бетон тіреулермен ауыстырылды.